Η διπλή παγίδα Ιράν: Ορμούζ και Bab el-Mandeb σφίγγουν το πετρέλαιο–ΗΠΑ δεν μπορούν να τελειώσουν τον πόλεμο

Οι ΗΠΑ κατάφεραν να χαλαρώσουν εν μέρει τον ιρανικό κλοιό στο Στενό του Ορμούζ, όχι όμως να επαναφέρουν την κανονικότητα. Την ίδια στιγμή οι Χούθι πιέζουν το Bab el-Mandeb, απειλώντας τη δεύτερη κρίσιμη ενεργειακή αρτηρία της περιοχής. Το Brent παραμένει πάνω από τα $100 και η στρατιωτική υπεροχή της Ουάσιγκτον δεν έχει μετατραπεί σε πολιτική έξοδο από τον πόλεμο.

Η Αμερική μπορεί να διαθέτει συντριπτική στρατιωτική υπεροχή έναντι του Ιράν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι έχει καταφέρει να λύσει το πρόβλημα που βρίσκεται στην καρδιά της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης.

Σχεδόν επτά μήνες μετά την έναρξη του πολέμου, το Στενό του Ορμούζ εξακολουθεί να λειτουργεί πολύ μακριά από την κανονικότητα, η εμπορική ναυσιπλοΐα παραμένει υπό τεράστια πίεση και το πετρέλαιο διατηρείται πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων.

Και τώρα εμφανίζεται ένας δεύτερος κίνδυνος.

Οι Χούθι επεκτείνουν την παρουσία τους στην περιοχή του Bab el-Mandeb, δημιουργώντας μια δυνητική διπλή ασφυξία στις ενεργειακές εξαγωγές του Κόλπου.

Το Ορμούζ δεν έχει επιστρέψει στην κανονικότητα

Τα τελευταία στοιχεία αποτυπώνουν το μέγεθος του προβλήματος.

Στοιχεία παρακολούθησης πλοίων της Kpler που επικαλείται το Reuters έδειξαν ότι μόλις πέντε πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων πέρασαν από το Στενό το περασμένο Σάββατο και κανένα δεν είχε καταγραφεί την Κυριακή, έναντι 31 το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.

Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη μετά τις επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια, ενώ οι προσπάθειες για μια διπλωματική διευθέτηση έχουν συναντήσει νέα εμπόδια.

Η προγραμματισμένη συνάντηση στο Ομάν για το μελλοντικό καθεστώς του Στενού αναβλήθηκε, καθώς οι χώρες του Κόλπου δεν έχουν ακόμη καταλήξει σε κοινό πλαίσιο με την Τεχεράνη.

Η Αμερική πέτυχε κάτι – αλλά όχι αρκετό

Οι αμερικανικές επιχειρήσεις έχουν πετύχει δύο σημαντικά αποτελέσματα.

Πρώτον, έχουν επιτρέψει σε περισσότερα μη ιρανικά φορτία να κινηθούν μέσω της περιοχής υπό αυξημένη στρατιωτική προστασία.

Δεύτερον, έχουν ασκήσει τεράστια πίεση στις ίδιες τις πετρελαϊκές εξαγωγές του Ιράν.

Όμως το στρατηγικό πρόβλημα παραμένει.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να συνοδεύει πλοία, να καταστρέφει στρατιωτικούς στόχους και να περιορίζει την ικανότητα της Τεχεράνης να εξάγει πετρέλαιο.

Δεν μπορεί όμως να μετατρέψει το Στενό σε μια απολύτως ασφαλή εμπορική αρτηρία χωρίς ένα πολιτικό πλαίσιο αποκλιμάκωσης.

Και κάθε νέο χτύπημα σε tanker είναι αρκετό για να επαναφέρει αμέσως το risk premium στις αγορές.

Και τώρα οι Χούθι ανοίγουν δεύτερο μέτωπο

Εδώ βρίσκεται η πραγματικά επικίνδυνη εξέλιξη.

Το Bab el-Mandeb είναι η νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας και μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες στον κόσμο.

Η σημασία του έχει αυξηθεί ακόμη περισσότερο εξαιτίας της κρίσης στο Ορμούζ.

Όσο η κανονική έξοδος από τον Περσικό Κόλπο παραμένει προβληματική, η Σαουδική Αραβία χρειάζεται περισσότερο τις εναλλακτικές διαδρομές προς την Ερυθρά Θάλασσα.

Οι Χούθι όμως έχουν επεκτείνει τον έλεγχό τους κατά μήκος της ακτής της Υεμένης και έχουν εντείνει τις επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών στόχων.

Η Σαουδική Αραβία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση: προβλήματα στο Ορμούζ από τη μία πλευρά και αυξανόμενη απειλή στην Ερυθρά Θάλασσα από την άλλη.

Η Σαουδική Αραβία πιέζεται και στρατιωτικά

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σύνθετη καθώς το Ριάντ αντιμετωπίζει πίεση στα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων.

Σύμφωνα με αξιωματούχους που επικαλείται το Associated Press, η Σαουδική Αραβία αναζητεί βοήθεια από συμμάχους καθώς οι συγκρούσεις με τους Χούθι καταναλώνουν τα διαθέσιμα συστήματα αεράμυνας.

Παράλληλα, κρίσιμες πετρελαϊκές υποδομές εξακολουθούν να βρίσκονται υπό απειλή.

Η εξέλιξη αυτή έχει σημασία πολύ πέρα από τη Σαουδική Αραβία.

Εάν το Ριάντ δυσκολεύεται να προστατεύσει ταυτόχρονα πόλεις, ενεργειακές εγκαταστάσεις, αγωγούς και θαλάσσιες οδούς, τότε το ενεργειακό ρίσκο μετατρέπεται από προσωρινή διαταραχή σε πιθανό διαρθρωτικό πρόβλημα.

Brent πάνω από $100 – Η αγορά δεν πιστεύει ακόμη στην κανονικότητα

Το Brent υποχώρησε περίπου 1% στις σημερινές ασιατικές συναλλαγές, προς τα $104,80 ανά βαρέλι.

Η αποκλιμάκωση όμως είναι σχετική.

Το πετρέλαιο εξακολουθεί να βρίσκεται πάνω από τα $100 και πολύ υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την έναρξη του πολέμου.

Οι αγορές βλέπουν ορισμένες ενδείξεις βελτίωσης: περισσότερη αμερικανική προστασία στις διελεύσεις, προσπάθειες ανακατεύθυνσης σαουδαραβικών φορτίων και πιθανότητα νέων διπλωματικών κινήσεων.

Αλλά δεν τιμολογούν επιστροφή στην κανονικότητα.

Τιμολογούν έναν πόλεμο στον οποίο μια νέα επίθεση μπορεί ανά πάσα στιγμή να ξανακλείσει την κάνουλα.

Το παράδοξο της αμερικανικής υπεροχής

Αυτό είναι το στρατηγικό παράδοξο της σύγκρουσης.

Οι ΗΠΑ μπορούν να προκαλέσουν πολύ μεγαλύτερη στρατιωτική και οικονομική ζημιά στο Ιράν από όση μπορεί να προκαλέσει η Τεχεράνη στις ΗΠΑ.

Όμως το Ιράν δεν χρειάζεται να κερδίσει έναν συμβατικό πόλεμο για να δημιουργήσει τεράστιο κόστος.

Χρειάζεται να διατηρεί αβέβαιη την ασφάλεια των θαλάσσιων περασμάτων.

Ένα drone.

Μία νάρκη.

Ένας πύραυλος.

Μία επίθεση σε tanker.

Μπορούν να είναι αρκετά για να αυξηθούν τα ασφάλιστρα πολέμου, να αλλάξουν δρομολόγια οι ναυτιλιακές και να περάσει το κόστος στην τιμή του βαρελιού.

Αυτό είναι το leverage που η αμερικανική αεροπορική υπεροχή δυσκολεύεται να εξαφανίσει.

Από δύο Στενά μπορεί να περάσει μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση

Το χειρότερο σενάριο δεν είναι πλέον μόνο ένα προβληματικό Ορμούζ.

Είναι η ταυτόχρονη πίεση στα δύο περάσματα που συνδέουν την περιοχή με τις παγκόσμιες αγορές.

Στον Περσικό Κόλπο, το Ιράν διατηρεί την ικανότητα να δημιουργεί αβεβαιότητα στο Ορμούζ.

Στην Ερυθρά Θάλασσα, οι Χούθι έχουν αποκτήσει μεγαλύτερη δυνατότητα να απειλούν το Bab el-Mandeb και τις σαουδαραβικές διαδρομές.

Και ανάμεσά τους βρίσκεται η Σαουδική Αραβία, ο σημαντικότερος εξαγωγέας αργού στον κόσμο, προσπαθώντας να κρατήσει ανοιχτές εναλλακτικές οδούς εξαγωγής.

Γι’ αυτό η μάχη για το πετρέλαιο δεν κρίνεται μόνο στα κοιτάσματα.

Κρίνεται στους χάρτες.

Η πραγματική παγίδα για τον Τραμπ

Ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα δύσκολο δίλημμα.

Η συνέχιση της στρατιωτικής πίεσης μπορεί να περιορίζει οικονομικά την Τεχεράνη, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο νέας περιφερειακής κλιμάκωσης.

Η αποκλιμάκωση, από την άλλη, απαιτεί κάποια μορφή συνεννόησης με ένα Ιράν που εξακολουθεί να διαθέτει γεωγραφικό και περιφερειακό leverage.

Υπάρχουν σήμερα ορισμένα πρώτα σημάδια διπλωματικού ανοίγματος. Ο Τραμπ υποστήριξε ότι υπάρχουν απευθείας επαφές με την Τεχεράνη και ότι ελπίζει πως η σύγκρουση πλησιάζει προς το τέλος της.

Δεν υπάρχει όμως ακόμη εκεχειρία ή τελική συμφωνία.

Και όσο το Ορμούζ δεν επιστρέφει σε κανονικές εμπορικές ροές και το Bab el-Mandeb γίνεται δεύτερο μέτωπο, η αγορά θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει το πετρέλαιο όχι απλώς ως commodity αλλά ως γεωπολιτικό όπλο.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να κερδίζει τις στρατιωτικές αναμετρήσεις. Η Τεχεράνη, όμως, εξακολουθεί να κρατά ένα διαφορετικό όπλο: τη γεωγραφία. Και αυτή δεν βομβαρδίζεται.

Πηγή: pagenews.gr