Ο πόλεμος ξέφυγε από το NATO: Η Ουκρανία δείχνει πώς θα πολεμούν οι στρατοί με AI

Drones που «βλέπουν», αλγόριθμοι που αναλύουν το πεδίο μάχης και λογισμικό που αλλάζει μέσα σε ημέρες – Το Κίεβο έχει μετατρέψει τον πόλεμο σε εργαστήριο στρατιωτικής τεχνολογίας και η Δύση τρέχει πλέον να προλάβει μια επανάσταση που εξελίσσεται ήδη στο μέτωπο.

Ο επόμενος πόλεμος δεν περιμένει να τελειώσει ο προηγούμενος για να εμφανιστεί.

Γεννιέται ήδη στην Ουκρανία.

Μέσα σε χαρακώματα, υπόγεια κέντρα διοίκησης, εργαστήρια software και εργοστάσια drones, η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο ένας στρατός εντοπίζει τον αντίπαλο, μοιράζει πληροφορίες, επιλέγει στόχους και προστατεύει τους στρατιώτες του.

Και το πιο ανησυχητικό για τη Δύση είναι ότι η αλλαγή γίνεται με ταχύτητα που τα παραδοσιακά συστήματα αμυντικών προμηθειών δυσκολεύονται να ακολουθήσουν.

Οι Financial Times περιγράφουν σήμερα την Ουκρανία ως ένα πεδίο ταχύτατης στρατιωτικής καινοτομίας, υποστηρίζοντας ότι οι δυτικές χώρες πρέπει να επιταχύνουν την υιοθέτηση τεχνολογιών που στο ουκρανικό μέτωπο εξελίσσονται ήδη υπό πραγματικές συνθήκες μάχης.

Και το NATO έχει αρχίσει να λέει δημόσια περίπου το ίδιο πράγμα.

DELTA: Το «Google του πολέμου»

Στην καρδιά αυτής της αλλαγής βρίσκεται ένα όνομα που θα ακούμε όλο και περισσότερο:

DELTA.

Πρόκειται για το ουκρανικό ψηφιακό οικοσύστημα διαχείρισης του πεδίου μάχης.

Συγκεντρώνει πληροφορίες από διαφορετικές πηγές — αισθητήρες, drones, ραντάρ, δορυφόρους και μονάδες στο πεδίο — και τις μετατρέπει σε κοινή επιχειρησιακή εικόνα.

Οι ίδιοι οι Ουκρανοί το έχουν περιγράψει ως ένα είδος «Google for military»: ένα ψηφιακό περιβάλλον στο οποίο διαφορετικά εργαλεία συνδέονται και επιτρέπουν στις δυνάμεις να παρακολουθούν φίλιες και εχθρικές θέσεις.

Το εντυπωσιακό είναι η κλίμακά του.

Σύμφωνα με το NATO Allied Command Transformation, το DELTA χρησιμοποιείται ήδη από περισσότερα από 200.000 μέλη των ουκρανικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Δεν πρόκειται επομένως για κάποιο πείραμα εργαστηρίου.

Είναι επιχειρησιακή υποδομή πολέμου.

Η AI μπαίνει μέσα στο DELTA

Και τώρα γίνεται το επόμενο βήμα.

Το NATO έχει αναπτύξει μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης το οποίο ενσωματώνεται στο DELTA ώστε να αναλύει στρατιωτική δραστηριότητα και μοτίβα κίνησης σε μεγάλη κλίμακα.

Η τεχνολογία έχει ενδιαφέρουσα προέλευση: η βασική επιστημονική μέθοδος είχε χρησιμοποιηθεί σε διαφορετικό πλαίσιο ανάλυσης συμπεριφοράς και πλέον προσαρμόζεται για την παρακολούθηση στρατιωτικών κινήσεων.

Και εκεί φαίνεται η πραγματική δύναμη της AI στον πόλεμο.

Όχι απαραίτητα στο να αντικαταστήσει τον στρατιώτη.

Αλλά στο να πάρει ένα τεράστιο χάος πληροφοριών και να το μετατρέψει γρηγορότερα σε κάτι που ένας διοικητής μπορεί να χρησιμοποιήσει.

Το νέο όπλο είναι ο χρόνος

Σε έναν σύγχρονο πόλεμο, δεν αρκεί να γνωρίζεις πού βρίσκεται ο αντίπαλος.

Πρέπει να το γνωρίζεις πριν προλάβει να μετακινηθεί.

Αισθητήρας.

Εντοπισμός.

Ανάλυση.

Απόφαση.

Πυρά.

Όσο μικραίνει αυτός ο κύκλος, τόσο αυξάνεται το επιχειρησιακό πλεονέκτημα.

Και το NATO αναπτύσσει ήδη το δικό του πρόγραμμα Next Generation Targeting, με στόχο να μειώσει περισσότερο από 50% τον χρόνο από την πληροφορία μέχρι την απόφαση, διατηρώντας παράλληλα —σύμφωνα με τη Συμμαχία— τον άνθρωπο ως τελική αρχή λήψης απόφασης.

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.

Η AI στον πόλεμο δεν υπόσχεται μόνο καλύτερα όπλα. Υπόσχεται ταχύτερο πόλεμο.

Το drone των 5.000 απέναντι στο σύστημα των εκατομμυρίων

Η Ουκρανία έφερε στην επιφάνεια και μια δεύτερη ανατροπή.

Για δεκαετίες οι δυτικοί στρατοί επένδυαν κυρίως σε μεγάλες πλατφόρμες:

μαχητικά αεροσκάφη, άρματα μάχης, πολεμικά πλοία, πυραυλικά συστήματα.

Όλα απαραίτητα.

Όμως ο πόλεμος στην Ουκρανία απέδειξε παράλληλα ότι φθηνά, αναλώσιμα και συνεχώς εξελισσόμενα drones μπορούν να αποκτήσουν τεράστια σημασία στο πεδίο.

Το NATO έχει πλέον υιοθετήσει αυτή την πραγματικότητα επισήμως.

Ο Mark Rutte δήλωσε τον Ιούλιο ότι τα drones έχουν αλλάξει θεμελιωδώς τον χαρακτήρα του σύγχρονου πολέμου και έχουν γίνει αποφασιστικός παράγοντας στο πεδίο μάχης.

Η Συμμαχία ανακοίνωσε μάλιστα επενδύσεις άνω των 40 δισ. δολαρίων σε δυνατότητες αντιμετώπισης drones μέσα στην επόμενη πενταετία, καθώς και στόχο πενταπλασιασμού του αριθμού εκπαιδευμένων χειριστών drones έως το τέλος του 2027.

Αυτά δεν είναι πλέον πιλοτικά προγράμματα.

Είναι αλλαγή στρατιωτικού δόγματος.

Η φράση του NATO που λέει σχεδόν τα πάντα: «Είμαστε αργά»

Υπάρχει όμως μια δήλωση από την ηγεσία του NATO που αποτυπώνει ακόμη πιο καθαρά το πρόβλημα.

Τον Μάιο ο Supreme Allied Commander Transformation, ναύαρχος Pierre Vandier, αναφερόμενος στα μαθήματα από την Ουκρανία, παραδέχθηκε ότι τα κράτη της Συμμαχίας είναι πίσω στην υιοθέτηση ορισμένων drones και της AI.

Και έδωσε ένα εντυπωσιακό παράδειγμα της διαφοράς φιλοσοφίας.

Στα ουκρανικά drones μπορεί να υπάρχει QR code μέσω του οποίου ο στρατιώτης στέλνει feedback απευθείας στην εταιρεία.

Το software μπορεί στη συνέχεια να τροποποιηθεί μέσα σε εβδομάδες — ακόμη και σε ημέρες.

Στο παραδοσιακό δυτικό σύστημα, αντίθετα, ένα πρόγραμμα μπορεί να χρειάζεται χρόνια μέχρι να οριστούν οι απαιτήσεις και άλλα τόσα μέχρι να παραδοθεί.

Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο μάθημα της Ουκρανίας.

Δεν κερδίζει απαραίτητα αυτός που έχει την καλύτερη τεχνολογία την πρώτη ημέρα.

Κερδίζει τεράστια σημασία εκείνος που μπορεί να αλλάζει την τεχνολογία του μέχρι την επόμενη εβδομάδα.

Ο αντίπαλος όμως μαθαίνει επίσης

Και αυτό κάνει την κατάσταση ακόμη πιο επικίνδυνη.

Η τεχνολογική προσαρμογή δεν είναι αποκλειστικά ουκρανικό πλεονέκτημα.

Το NATO αναγνωρίζει ότι η Ρωσία προσαρμόζει συνεχώς τις δικές της δυνατότητες. Μόλις στις 8 Σεπτεμβρίου ο Rutte αναφέρθηκε σε νέες προκλήσεις, μεταξύ των οποίων περισσότερα βορειοκορεατικά βλήματα και jet-powered drones.

Οι FT επισημαίνουν επίσης ότι η Ρωσία εξελίσσει δικές της εφαρμογές AI και μη επανδρωμένων συστημάτων, ενώ αναφέρονται και στη στήριξη που λαμβάνει από την Κίνα.

Έτσι δημιουργείται ένας τεχνολογικός κύκλος χωρίς τέλος:

νέο drone → νέο jammer → νέα συχνότητα → νέο software → νέο counter-drone → νέα AI.

Και όλα αυτά μπορεί να αλλάξουν μέσα σε εβδομάδες.

Το NATO ρίχνει τώρα AI πάνω στα εχθρικά drones

Η επόμενη κίνηση έχει ήδη ξεκινήσει.

Μόλις στις 9 Σεπτεμβρίου, το NATO ανακοίνωσε νέο Counter-UAS Data Challenge με στόχο τη δημιουργία AI συστημάτων που θα συνδυάζουν δεδομένα από:

ραντάρ, ανιχνευτές ραδιοσυχνοτήτων, κάμερες και ακουστικούς αισθητήρες.

Στόχος είναι να μπορούν να εντοπίζουν, να παρακολουθούν, να ταξινομούν και να αναγνωρίζουν μικρά drones γρηγορότερα και αποτελεσματικότερα.

Γιατί το πρόβλημα δεν είναι πια μόνο να καταρρίψεις ένα drone.

Πρώτα πρέπει να καταλάβεις:

τι είναι, από πού έρχεται και ποιο από τα δεκάδες ίχνη αποτελεί πραγματική απειλή.

Και αυτό είναι ακριβώς το είδος προβλήματος στο οποίο η AI μπορεί να αποκτήσει στρατιωτική αξία.

Η σκοτεινή πλευρά: Πότε αποφασίζει η μηχανή ποιος πεθαίνει;

Υπάρχει όμως μια κόκκινη γραμμή που γίνεται όλο και δυσκολότερο να οριστεί.

Άλλο AI που εντοπίζει ένα drone.

Άλλο AI που προτείνει έναν στόχο.

Και άλλο ένα αυτόνομο σύστημα που αποφασίζει μόνο του να επιτεθεί.

Η τεχνολογική εξέλιξη πιέζει ήδη αυτά τα όρια και ανοίγει σοβαρά νομικά και ηθικά ζητήματα για το πόσο ουσιαστικός πρέπει να παραμένει ο ανθρώπινος έλεγχος στη χρήση θανατηφόρας ισχύος. Οι FT επισημαίνουν ότι η συζήτηση γύρω από τα αυτόνομα όπλα και την ευθύνη για αποφάσεις που υποστηρίζονται από AI γίνεται πλέον αναπόφευκτη.

Το NATO, από την πλευρά του, δηλώνει ότι στα δικά του συστήματα targeting η ανθρώπινη κρίση θα παραμένει η τελική αρχή.

Αλλά όσο μικραίνει ο χρόνος αντίδρασης στο πεδίο μάχης, τόσο πιο δύσκολο γίνεται το ερώτημα:

πόσο «ανθρώπινη» μπορεί να παραμείνει μια απόφαση που πρέπει να ληφθεί μέσα σε δευτερόλεπτα;

Από την Ουκρανία στην Ελλάδα

Και εδώ υπάρχει άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον.

Για μια χώρα με Αιγαίο, εκατοντάδες νησιά, μεγάλες θαλάσσιες ζώνες και ανάγκη συνεχούς επιτήρησης, η επανάσταση των drones, των αισθητήρων και της AI δεν αποτελεί θεωρητική συζήτηση.

Το NATO έχει ήδη εντάξει τα μη επανδρωμένα συστήματα, την AI, το deep precision strike, την ολοκληρωμένη αεράμυνα και αντιπυραυλική άμυνα στις κρίσιμες δυνατότητες της επόμενης περιόδου.

Και το ουκρανικό μάθημα δείχνει ότι η στρατιωτική ισχύς του μέλλοντος δεν θα μετριέται μόνο σε αριθμό αεροσκαφών, φρεγατών και αρμάτων.

Θα μετριέται επίσης σε:

δεδομένα, software, αισθητήρες, drones, ηλεκτρονικό πόλεμο και ταχύτητα προσαρμογής.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη The New York Times (@nytimes)

Ο πόλεμος του 2035 δοκιμάζεται ήδη

Αυτό είναι τελικά το μεγαλύτερο μήνυμα από την Ουκρανία.

Η Δύση εξακολουθεί να συζητά πώς θα μοιάζει ο πόλεμος του μέλλοντος.

Στην Ουκρανία, ένα μεγάλο μέρος αυτού του μέλλοντος δοκιμάζεται ήδη.

Το NATO το γνωρίζει και πλέον επενδύει δεκάδες δισεκατομμύρια για να προσαρμοστεί.

Γιατί το πραγματικό τεχνολογικό όπλο που αποκάλυψε αυτός ο πόλεμος δεν είναι ένα συγκεκριμένο drone ή ένας συγκεκριμένος αλγόριθμος.

Είναι η ταχύτητα.

Η ικανότητα να βλέπεις πρώτος.

Να καταλαβαίνεις πρώτος.

Να αλλάζεις πρώτος.

Και τελικά να χτυπάς πριν ο αντίπαλος προλάβει να καταλάβει ότι ο πόλεμος που είχε μάθει να πολεμά… έχει ήδη αλλάξει.

Πηγή: Pagenews.gr