Τραμπ δίνει F-35 στη Σαουδική Αραβία:Deal $24,3 δισ.που αλλάζει τις ισορροπίες–Ισραήλ Κίνα στη μεγάλη εξίσωση

Η κίνηση που συζητούσε η Ουάσιγκτον επί χρόνια έγινε πλέον επίσημη απόφαση εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης Τραμπ.

Το αμερικανικό State Department ενέκρινε στις 17 Σεπτεμβρίου πιθανή πώληση 48 F-35 Lightning II και συναφούς εξοπλισμού στη Σαουδική Αραβία, με εκτιμώμενη συνολική αξία $24,3 δισ.

Το πακέτο περιλαμβάνει επίσης 49 κινητήρες Pratt & Whitney F135-PW-100 — 48 για τα αεροσκάφη και έναν εφεδρικό — μαζί με secure communications, ηλεκτρονικό εξοπλισμό, λογισμικό, ανταλλακτικά, εκπαίδευση, simulators και τεχνική υποστήριξη.

Εάν η διαδικασία ολοκληρωθεί, το αποτέλεσμα θα είναι ιστορικό.

Η Σαουδική Αραβία θα γίνει η πρώτη αραβική χώρα που αποκτά F-35 και μόλις η δεύτερη χώρα στη Μέση Ανατολή μετά το Ισραήλ με πρόσβαση στο αμερικανικό μαχητικό πέμπτης γενιάς.

Από την υπόσχεση Τραμπ στο deal των $24,3 δισ.

Η απόφαση δεν έρχεται από το πουθενά.

Τον Νοέμβριο του 2025, λίγο πριν υποδεχθεί τον πρίγκιπα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στην Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει δημόσια ότι οι ΗΠΑ θα προχωρούσαν στην πώληση των F-35.

«Θα το κάνουμε — θα πουλήσουμε F-35», είχε πει τότε ο Αμερικανός πρόεδρος.

Δέκα μήνες αργότερα, το State Department περνά από την πολιτική εξαγγελία στο θεσμικό στάδιο της έγκρισης.

Και αυτό εντάσσεται σε μια πολύ μεγαλύτερη επανατοποθέτηση των αμερικανοσαουδαραβικών σχέσεων.

Το 2025, Ουάσιγκτον και Ριάντ είχαν ήδη ανακοινώσει αμυντικό πακέτο σχεδόν $142 δισ., το οποίο ο Λευκός Οίκος είχε χαρακτηρίσει τη μεγαλύτερη συμφωνία αμυντικής συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών.

Τι παίρνει πραγματικά το Ριάντ

Τα F-35 δεν αποτελούν απλώς αντικατάσταση παλαιότερων αεροσκαφών.

Η Royal Saudi Air Force διαθέτει ήδη ισχυρό στόλο F-15 και Eurofighter Typhoon. Το F-35 προσθέτει όμως διαφορετικό επίπεδο επιχειρησιακών δυνατοτήτων: stealth, προηγμένους αισθητήρες, data fusion και δυνατότητα λειτουργίας ως κόμβος πληροφοριών μέσα σε ένα ευρύτερο δίκτυο αεροπορικών επιχειρήσεων.

Η αμερικανική ανακοίνωση αναφέρει ότι η πώληση θα ενισχύσει την αεράμυνα της Σαουδικής Αραβίας, τις δυνατότητες αυτοάμυνας air-to-air και air-to-ground και τη διαλειτουργικότητα με αμερικανικές, περιφερειακές και νατοϊκές δυνάμεις.

Για το Ριάντ, επομένως, το F-35 δεν είναι απλώς ακόμη ένα μαχητικό.

Είναι είσοδος σε ένα πολύ κλειστό αμερικανικό οικοσύστημα στρατιωτικής τεχνολογίας.

Το Ισραήλ βρίσκεται αναγκαστικά μέσα στην εξίσωση

Εδώ βρίσκεται και το πρώτο μεγάλο γεωπολιτικό πρόβλημα.

Μέχρι σήμερα το Ισραήλ είναι ο μοναδικός χρήστης F-35 στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, η αμερικανική νομοθεσία απαιτεί από την Ουάσιγκτον να λαμβάνει υπόψη το Qualitative Military Edge – QME του Ισραήλ όταν εγκρίνει μεγάλες πωλήσεις οπλικών συστημάτων σε άλλες χώρες της περιοχής.

Το State Department υποστηρίζει επισήμως ότι η προτεινόμενη πώληση στη Σαουδική Αραβία «δεν θα μεταβάλει τη στρατιωτική ισορροπία στην περιοχή».

Ισραηλινοί αξιωματούχοι έχουν, ωστόσο, εκφράσει ανησυχίες για την προοπτική σαουδαραβικών F-35.

Και αυτό δημιουργεί το επόμενο ερώτημα: ποια ακριβώς διαμόρφωση θα παραλάβει τελικά το Ριάντ;

Η ισραηλινή έκδοση F-35I «Adir» διαθέτει ειδικές ισραηλινές προσαρμογές. Δεν υπάρχει μέχρι στιγμής δημόσια επιβεβαίωση ότι τα σαουδαραβικά αεροσκάφη θα έχουν ισοδύναμες δυνατότητες.

Το δεύτερο αγκάθι λέγεται Κίνα

Ίσως ακόμη πιο ευαίσθητο για την Ουάσιγκτον είναι το Πεκίνο.

Η Σαουδική Αραβία έχει διευρύνει σημαντικά τις οικονομικές και στρατηγικές σχέσεις της με την Κίνα. Το Πεκίνο έχει επίσης αναπτύξει αμυντικές επαφές με το βασίλειο, ενώ το 2025 Κίνα και Σαουδική Αραβία πραγματοποίησαν κοινές ναυτικές ασκήσεις.

Το πρόβλημα για τις ΗΠΑ είναι ότι το F-35 αποτελεί ένα από τα πλέον ευαίσθητα τεχνολογικά συστήματα του αμερικανικού οπλοστασίου.

Αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν εκφράσει ανησυχία ότι η στενή σχέση Ριάντ–Πεκίνου θα μπορούσε να δημιουργήσει κίνδυνο πρόσβασης της Κίνας σε ευαίσθητη τεχνολογία του αεροσκάφους. Η ανησυχία αυτή έχει ήδη προκαλέσει δημόσιες αντιδράσεις στο Κογκρέσο.

Το προηγούμενο υπάρχει.

Η Τουρκία απομακρύνθηκε από το πρόγραμμα F-35 το 2019 μετά την αγορά του ρωσικού συστήματος S-400, ακριβώς επειδή η Ουάσιγκτον φοβόταν έκθεση ευαίσθητων τεχνολογιών του αεροσκάφους.

Η περίπτωση της Σαουδικής Αραβίας είναι διαφορετική, αλλά το τεχνολογικό δίλημμα είναι παρόμοιο.

F-35 χωρίς κανονικοποίηση με το Ισραήλ;

Εδώ υπάρχει και μία σημαντική διπλωματική μετατόπιση.

Κατά την κυβέρνηση Μπάιντεν, η πιθανότητα πώλησης F-35 είχε συζητηθεί ως τμήμα ενός πολύ μεγαλύτερου πακέτου: αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας προς το Ριάντ, πυρηνική συνεργασία και πιθανή εξομάλυνση των σχέσεων Σαουδικής Αραβίας–Ισραήλ.

Η διαδικασία εκείνη επιβραδύνθηκε δραματικά μετά την επίθεση της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023 και τον πόλεμο στη Γάζα.

Ο Τραμπ είχε επίσης συνδέσει πολιτικά την αναβάθμιση των σχέσεων με την επιθυμία του να ενταχθεί η Σαουδική Αραβία στις Συμφωνίες του Αβραάμ. Το Ριάντ, όμως, έχει επιμείνει ότι χρειάζεται αξιόπιστη διαδρομή προς παλαιστινιακό κράτος για να προχωρήσει σε κανονικοποίηση.

Η σημερινή έγκριση των F-35 δείχνει ότι η αμυντική σχέση Ουάσιγκτον–Ριάντ μπορεί να προχωρήσει σημαντικά ακόμη και χωρίς να έχει προηγηθεί μια ολοκληρωμένη συμφωνία Σαουδικής Αραβίας–Ισραήλ.

Το Ριάντ αποκτά μεγαλύτερο στρατηγικό βάρος

Η ουσία ξεπερνά τα 48 αεροσκάφη.

Η Σαουδική Αραβία επιχειρεί τα τελευταία χρόνια να διατηρεί ταυτόχρονα στενή σχέση ασφαλείας με τις ΗΠΑ, οικονομικούς δεσμούς με την Κίνα και μεγαλύτερη διπλωματική αυτονομία στη Μέση Ανατολή.

Η απόκτηση F-35 θα ενίσχυε σημαντικά το αμερικανικό σκέλος αυτής της εξίσωσης.

Το συγκεκριμένο αεροσκάφος δεν αγοράζεται όπως ένα οποιοδήποτε εξοπλιστικό σύστημα. Συνοδεύεται από μακροχρόνια εξάρτηση από αμερικανική εκπαίδευση, software, ανταλλακτικά, maintenance και τεχνική υποστήριξη.

Η συμφωνία επομένως θα μπορούσε να δέσει τις δύο χώρες ακόμη στενότερα σε επίπεδο αμυντικής τεχνολογίας για δεκαετίες.

Αλλά το deal δεν έχει τελειώσει

Αυτό είναι κρίσιμο.

Η απόφαση του State Department δεν σημαίνει ότι αύριο παραδίδονται 48 F-35 στο Ριάντ.

Πρόκειται για έγκριση πιθανής Foreign Military Sale. Ακολουθεί η αμερικανική θεσμική διαδικασία και ο έλεγχος του Κογκρέσου.

Επιπλέον, η Janes επισημαίνει ότι η έγκριση της πώλησης δεν ισοδυναμεί από μόνη της με οριστική επιλογή και υπογεγραμμένη προμήθεια του συγκεκριμένου τύπου από τη Σαουδική Αραβία.

Άρα το σωστό αυτή τη στιγμή είναι:

η Ουάσιγκτον άνοιξε την πόρτα. Δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η αγορά.

Τα 48 F-35 αλλάζουν πολύ περισσότερα από τη σαουδαραβική αεροπορία

Εάν η συμφωνία ολοκληρωθεί, θα σηματοδοτήσει κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια εξοπλιστική αναβάθμιση.

Θα σπάσει το ισραηλινό μονοπώλιο του F-35 στη Μέση Ανατολή.

Θα ενισχύσει δραστικά την τεχνολογική σχέση ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας.

Θα αναγκάσει την Ουάσιγκτον να ισορροπήσει ανάμεσα στο άνοιγμα προς τον Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και στη διατήρηση του ισραηλινού QME.

Και θα θέσει ένα ακόμη πιο δύσκολο ερώτημα για το Πεκίνο: πόσο στενά μπορεί να συνεργάζεται στρατιωτικά η Σαουδική Αραβία με την Κίνα όταν στο έδαφός της θα βρίσκεται μία από τις πιο απόρρητες αμερικανικές στρατιωτικές τεχνολογίες;

Τα $24,3 δισ. είναι λοιπόν μόνο η τιμή του πακέτου.

Το πραγματικό κόστος —και η πραγματική αξία— του deal θα μετρηθεί στην ισορροπία ισχύος ΗΠΑ–Σαουδικής Αραβίας–Ισραήλ–Κίνας για τα επόμενα χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr