Τραμπ στον ΟΗΕ: Πόλεμος με ορίζοντα τις κάλπες

Η φράση του Ντόναλντ Τραμπ ότι περιμένει συμφωνία με το Ιράν «αμέσως μετά» τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου έβαλε για πρώτη φορά τόσο καθαρά το εκλογικό ημερολόγιο μέσα στην εξίσωση της σύγκρουσης. Όμως οι επαφές ΗΠΑ–Ιράν που ακολούθησαν στη Νέα Υόρκη δείχνουν ότι η διπλωματία δεν περιμένει απαραίτητα μέχρι τον Νοέμβριο.

Η πιο πολιτικά φορτισμένη αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ δεν ήταν μόνο η νέα απειλή εναντίον της Τεχεράνης. Ήταν ο χρόνος που ο ίδιος επέλεξε να συνδέσει με μια πιθανή συμφωνία.

«Πιστεύω ότι θα κάνουμε συμφωνία αμέσως μετά τις εκλογές, επειδή δεν έχει νόημα να μην το κάνουν. Περιμένουν να δουν πώς θα τα πάω στις ενδιάμεσες εκλογές», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος, αναφερόμενος στις κάλπες της 3ης Νοεμβρίου.

Η δήλωση είναι σημαντική επειδή συνδέει ρητά την εκτίμηση του Τραμπ για τις προθέσεις της Τεχεράνης με το αμερικανικό πολιτικό ημερολόγιο. Δεν αποδεικνύει, όμως, ότι η Ουάσιγκτον έχει αποφασίσει να παρατείνει τον πόλεμο μέχρι τις εκλογές — ούτε ότι μια συμφωνία έχει ήδη προγραμματιστεί για μετά τις κάλπες.

Αντίθετα, λίγες ώρες αργότερα προέκυψε μια εξέλιξη που περιπλέκει αυτή την ανάγνωση: Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν περίπου τρίωρες συνομιλίες στο περιθώριο του ΟΗΕ, με τον Τραμπ να τις χαρακτηρίζει «πολύ καλές» και να προαναγγέλλει νέα συνάντηση σύντομα.

Από τη «χρυσή εποχή» στο Ιράν

Ο Τραμπ χρησιμοποίησε μεγάλο μέρος της ομιλίας του για να παρουσιάσει τη δεύτερη προεδρία του ως επιστροφή της αμερικανικής ισχύος. Η επίσημη σύνοψη του Λευκού Οίκου συμπύκνωσε το δόγμα του στη φράση «While others have talked, I have acted» και συνέδεσε την οικονομική, στρατιωτική και πολιτική ισχύ με την αντιμετώπιση απειλών πριν αυτές γίνουν μεγαλύτερες.

Το Ιράν αποτέλεσε το κεντρικό παράδειγμα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι δεν θα επιτρέψει στην Ισλαμική Δημοκρατία να αποκτήσει πυρηνικό όπλο και ζήτησε μεγαλύτερη διεθνή οικονομική απομόνωση της Τεχεράνης.

Αλλά η γλώσσα που χρησιμοποίησε πήγε πολύ μακρύτερα από την κλασική απειλή νέων κυρώσεων.

Συμφωνία ή «εξαφάνιση»

Ο Τραμπ παρουσίασε στην ουσία δύο δρόμους για το Ιράν: συμφωνία που θα επιτρέψει στη χώρα να ανοικοδομηθεί ή νέα καταστροφική κλιμάκωση.

Μιλώντας αργότερα για το δίλημμα, έθεσε το ερώτημα εάν θα υπάρξει συμφωνία ή εάν θα προχωρήσει στην «εξαφάνιση» της Ισλαμικής Δημοκρατίας

Αυτή ακριβώς είναι η αντίφαση που κυριάρχησε στην ημέρα του ΟΗΕ: ο Τραμπ απειλεί με ακραία στρατιωτική κλιμάκωση και ταυτόχρονα διατηρεί ανοικτό απευθείας δίαυλο διαπραγμάτευσης.

Δεν πρόκειται πλέον μόνο για θεωρητική πιθανότητα. Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο ίδιος, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ και ο Τζάρεντ Κούσνερ συμμετείχαν στις συνομιλίες με την ιρανική πλευρά και αναμένεται νέα επαφή.

Οι κάλπες μπαίνουν στην εξίσωση

Εδώ βρίσκεται το πραγματικά νέο στοιχείο.

Ο Τραμπ δεν είπε απλώς ότι κάποια στιγμή θα υπάρξει συμφωνία. Είπε ότι πιστεύει πως αυτή θα έρθει μετά τις midterms και απέδωσε την καθυστέρηση σε υπολογισμό της ίδιας της Τεχεράνης.

Η δική του εξήγηση είναι ότι οι Ιρανοί περιμένουν να δουν το αποτέλεσμα των εκλογών. Ταυτόχρονα υποστήριξε ότι ο ίδιος δεν λαμβάνει υπόψη τις εκλογές όταν αποφασίζει την πολιτική του απέναντι στο Ιράν και υπενθύμισε ότι ο ίδιος δεν είναι υποψήφιος στις midterms.

Αυτό έχει σημασία.

Η σύνδεση «πόλεμος μέχρι τις κάλπες» δεν πρέπει να παρουσιαστεί ως ήδη αποφασισμένη στρατηγική του Λευκού Οίκου. Αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι ο ίδιος ο Τραμπ εισήγαγε δημόσια τις εκλογές ως χρονικό σημείο αναφοράς για τη δική του πρόβλεψη περί συμφωνίας.

Και αυτή η επιλογή αναπόφευκτα δημιουργεί ένα δεύτερο επίπεδο πολιτικής ανάγνωσης.

Πόλεμος και εσωτερική πολιτική

Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου δεν αφορούν την επανεκλογή του Τραμπ. Αφορούν τον συσχετισμό δυνάμεων στο Κογκρέσο — και επομένως το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο θα κυβερνήσει το δεύτερο μισό της θητείας του.

Η εξωτερική πολιτική, η πορεία του πολέμου και κυρίως οι οικονομικές επιπτώσεις του μπορούν συνεπώς να αποτελέσουν μέρος της προεκλογικής αντιπαράθεσης.

Όμως εδώ χρειάζεται προσοχή σε μια δεύτερη υπόθεση του αρχικού σεναρίου: δεν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένο ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση έχει θετική εκλογική αξία για τον Τραμπ ή τους Ρεπουμπλικανούς. Αυτό θα εξαρτηθεί από την εξέλιξη του πολέμου, την κοινή γνώμη και, κυρίως, το οικονομικό κόστος.

Πετρέλαιο, πληθωρισμός, αμερικανικές απώλειες και μια πιθανή νέα περιφερειακή κλιμάκωση μπορούν να αλλάξουν γρήγορα την πολιτική εξίσωση.

Το Hormuz μπορεί να ανατρέψει το ημερολόγιο

Η μεγαλύτερη μεταβλητή βρίσκεται έξω από την Ουάσιγκτον: στα Στενά του Ορμούζ.

Η σχεδόν επτάμηνη σύγκρουση έχει πλήξει σοβαρά τη ναυσιπλοΐα σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Ιρανός αξιωματούχος δήλωσε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να ανοίξει ξανά τα Στενά για τη ναυσιπλοΐα του Κόλπου μέσα σε επτά ημέρες εφόσον οι ΗΠΑ ικανοποιήσουν αιτήματα για χαλάρωση της στρατιωτικής πίεσης και της αμερικανικής πίεσης στα ιρανικά λιμάνια.

Αυτό δημιουργεί μια πολύ διαφορετική εικόνα από έναν πόλεμο που απλώς «περιμένει τον Νοέμβριο».

Υπάρχει ταυτόχρονα στρατιωτική πίεση, οικονομικός εξαναγκασμός, αμερικανική απαίτηση για μεγαλύτερη απομόνωση του Ιράν και πραγματική διαπραγμάτευση που έχει ήδη ξεκινήσει.

Η μεγάλη αντίφαση της στρατηγικής Τραμπ

Η αμερικανική στρατηγική μοιάζει επομένως περισσότερο με διαπραγμάτευση υπό ακραία πίεση παρά με ένα προκαθορισμένο ημερολόγιο πολέμου.

Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ θέλει να καταστήσει το κόστος της μη συμφωνίας όσο το δυνατόν μεγαλύτερο.

Από την άλλη, πρέπει να αφήσει στην Τεχεράνη αρκετό πολιτικό χώρο ώστε η ιρανική ηγεσία να μπορέσει να αποδεχθεί μια συμφωνία χωρίς να εμφανιστεί στο εσωτερικό της χώρας ως πλήρης συνθηκολόγηση.

Και εκεί υπάρχει ένας πραγματικός κίνδυνος: όσο σκληρότερη γίνεται δημόσια η αμερικανική ρητορική, τόσο ακριβότερος πολιτικά μπορεί να γίνει ένας συμβιβασμός για την άλλη πλευρά.

Το γεγονός ότι μεγάλο μέρος της ιρανικής αντιπροσωπείας αποχώρησε κατά τη διάρκεια της ομιλίας του Τραμπ έδωσε την εικόνα αυτού του χάσματος.

Αλλά πίσω από τις πόρτες μιλούν

Και όμως, την ίδια ημέρα, οι δύο πλευρές κάθισαν στο τραπέζι.

Αυτό ίσως είναι σημαντικότερο από τη δημόσια σύγκρουση.

Οι συνομιλίες που αποκάλυψε ο Τραμπ αποτελούν, σύμφωνα με τις διαθέσιμες αναφορές, την πρώτη επιβεβαιωμένη απευθείας επαφή μεταξύ των δύο πλευρών από την έναρξη του πολέμου τον Φεβρουάριο.

Άρα η Νέα Υόρκη έστειλε δύο εντελώς διαφορετικές εικόνες μέσα σε λίγες ώρες:

Μπροστά στις κάμερες: απειλή καταστροφής και πλήρους οικονομικής απομόνωσης.

Πίσω από τις πόρτες: τρεις ώρες διαπραγματεύσεων και συμφωνία για νέα συνάντηση.

Αυτή είναι ίσως η καθαρότερη εικόνα της εξωτερικής πολιτικής Τραμπ.

Από το Ιράν στη Γροιλανδία: ισχύς πριν από τους θεσμούς

Η ίδια λογική εμφανίστηκε και σε άλλα σημεία της παρουσίας του στη Νέα Υόρκη.

Οι ΗΠΑ υπέγραψαν νέα συμφωνία ασφαλείας με τη Δανία και τη Γροιλανδία, η οποία σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο παρέχει στην Ουάσιγκτον μόνιμα δικαιώματα στρατιωτικής παρουσίας και ενισχυμένο ρόλο στην ασφάλεια της περιοχής.

Στην τεχνητή νοημοσύνη, ο Τραμπ έδωσε και πάλι έμφαση στην αμερικανική τεχνολογική υπεροχή και στον ανταγωνισμό ισχύος.

Στη Βενεζουέλα και στην αντιμετώπιση των καρτέλ, η ομιλία του κινήθηκε επίσης γύρω από την ίδια κεντρική ιδέα: η αμερικανική ισχύς δεν πρέπει απλώς να υπάρχει — πρέπει να χρησιμοποιείται. Η ίδια η επίσημη παρουσίαση του Λευκού Οίκου επέλεξε ως κεντρικό μήνυμα το «ενώ οι άλλοι μιλούσαν, εγώ έδρασα».

Το ημερολόγιο δείχνει Νοέμβριο — η διπλωματία όμως τρέχει ήδη

Γι’ αυτό και η φράση για τις midterms είναι σημαντική, αλλά χρειάζεται διαφορετική ανάγνωση από το απλό σενάριο «ο Τραμπ θέλει πόλεμο μέχρι τις εκλογές».

Δεν έχουμε στοιχεία ότι έχει αποφασιστεί κάτι τέτοιο.

Έχουμε όμως κάτι εξίσου πολιτικά ενδιαφέρον: έναν Αμερικανό πρόεδρο που πιστεύει δημοσίως ότι η άλλη πλευρά υπολογίζει το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών προτού αποφασίσει αν θα συμβιβαστεί.

Και ταυτόχρονα έχουμε την Ουάσιγκτον να αυξάνει το κόστος αναμονής για την Τεχεράνη.

Το αποτέλεσμα είναι ένα ιδιότυπο παιχνίδι με δύο ρολόγια.

Το πρώτο μετρά μέχρι τις 3 Νοεμβρίου. Το δεύτερο μετρά τον χρόνο μέχρι την επόμενη στρατιωτική κλιμάκωση ή την επόμενη διπλωματική συνάντηση.

Κανείς δεν γνωρίζει ακόμη ποιο από τα δύο θα χτυπήσει πρώτο.

Και αυτό είναι το πραγματικό ρίσκο πίσω από το μήνυμα Τραμπ στον ΟΗΕ: μπορεί ο Λευκός Οίκος να πιστεύει ότι οι εκλογές αποτελούν σημείο καμπής για μια συμφωνία, αλλά οι πόλεμοι και οι αγορές ενέργειας σπάνια υπακούουν σε εκλογικά ημερολόγια.

Πηγή: pagenews.gr