Νέο κύμα πωλήσεων σαρώνει τις παγκόσμιες αγορές ομολόγων, στέλνοντας το κόστος δανεισμού των Ηνωμένων Πολιτειών σε επίπεδα που είχαν να καταγραφούν σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα.
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού ομολόγου εκτινάχθηκε την Τετάρτη έως το 5,73%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Και αυτή τη φορά το μήνυμα δεν περιορίζεται στην Αμερική.
Γαλλικά, ιταλικά και βρετανικά ομόλογα δέχονται επίσης ισχυρές πιέσεις, καθώς οι επενδυτές επανατιμολογούν ταυτόχρονα τρεις μεγάλους κινδύνους:
πληθωρισμό, δημόσιο χρέος και γεωπολιτική αβεβαιότητα.
Το αποτέλεσμα είναι μία νέα παγκόσμια αναμέτρηση με το κόστος του χρήματος.
5,73%: Η Αμερική δανείζεται για 30 χρόνια με επιτόκιο άλλης εποχής
Η απόδοση του αμερικανικού 30ετούς Treasury αυξήθηκε κατά περίπου 9 μονάδες βάσης, φθάνοντας ενδοσυνεδριακά στο 5,73%.
Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από το 2002.
Το αμερικανικό 10ετές κινήθηκε επίσης πάνω από το 5,3%, σε επίπεδα 24 ετών.
Η κίνηση έχει τεράστια σημασία επειδή τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα αποτελούν το θεμέλιο πάνω στο οποίο τιμολογείται μεγάλο μέρος του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Όταν ανεβαίνει η απόδοση του Treasury, δεν ακριβαίνει μόνο ο δανεισμός της Ουάσιγκτον.
Ανεβαίνει το σημείο αναφοράς για:
στεγαστικά δάνεια,
εταιρικά ομόλογα,
τραπεζικό δανεισμό,
αναδυόμενες οικονομίες,
αποτιμήσεις μετοχών
και επενδύσεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
Γιατί πουλάνε οι επενδυτές
Η νέα επίθεση στα ομόλογα δεν έχει μία μόνο αιτία.
Οι αγορές βρίσκονται αντιμέτωπες με έναν επικίνδυνο συνδυασμό.
Πρώτον, το πετρέλαιο παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια, ενισχύοντας τον φόβο ότι ο πληθωρισμός μπορεί να αποδειχθεί πιο επίμονος.
Δεύτερον, τα μεγάλα δημόσια ελλείμματα και οι τεράστιες ανάγκες έκδοσης νέου χρέους αυξάνουν την προσφορά ομολόγων.
Τρίτον, τα ισχυρά οικονομικά στοιχεία στις ΗΠΑ δυσκολεύουν το σενάριο γρήγορης αποκλιμάκωσης των επιτοκίων.
Και τέταρτον, η γεωπολιτική αβεβαιότητα που συνδέεται με τον πόλεμο με το Ιράν κρατά τις ενεργειακές αγορές σε ένταση.
Το αποτέλεσμα είναι απλό:
οι επενδυτές απαιτούν μεγαλύτερη απόδοση για να κρατήσουν μακροπρόθεσμο κρατικό χρέος.
Brent στα 102 δολάρια: Το πετρέλαιο αλλάζει ξανά τα πάντα
Το Brent ενισχύθηκε περίπου 1,6% στα 102,23 δολάρια το βαρέλι.
Η κίνηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για την αγορά ομολόγων.
Όσο περισσότερο παραμένει το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος το ενεργειακό σοκ να περάσει:
στις μεταφορές,
στη βιομηχανία,
στις τιμές καταναλωτή
και τελικά στις πληθωριστικές προσδοκίες.
Αυτό περιορίζει τα περιθώρια των κεντρικών τραπεζών να χαλαρώσουν τη νομισματική πολιτική.
Και όταν η αγορά θεωρεί ότι τα επιτόκια θα παραμείνουν υψηλά για περισσότερο χρόνο, τα μακροπρόθεσμα ομόλογα δέχονται μεγαλύτερη πίεση.
Το μεγάλο πρόβλημα: Δεν είναι πλέον μόνο η Fed
Για χρόνια, η αγορά αμερικανικών ομολόγων κινούνταν κυρίως γύρω από μία ερώτηση:
τι θα κάνει η Federal Reserve;
Τώρα το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο.
Οι επενδυτές δεν τιμολογούν μόνο τη νομισματική πολιτική.
Τιμολογούν και τον δημοσιονομικό κίνδυνο.
Οι ΗΠΑ έχουν μία αγορά κρατικού χρέους περίπου 32 τρισ. δολαρίων, ενώ το υπουργείο Οικονομικών πρέπει να συνεχίσει να εκδίδει τεράστιους όγκους τίτλων για τη χρηματοδότηση των αναγκών του Δημοσίου.
Όσο υψηλότερες είναι οι αποδόσεις, τόσο ακριβότερη γίνεται η αναχρηματοδότηση αυτού του χρέους.
Και όσο αυξάνεται το κόστος εξυπηρέτησης, τόσο περισσότερο επιβαρύνεται ο προϋπολογισμός.
Έτσι δημιουργείται ένας δυνητικά δύσκολος κύκλος:
περισσότερο χρέος → περισσότερες εκδόσεις → υψηλότερες απαιτούμενες αποδόσεις → μεγαλύτερο κόστος τόκων.
Το τεστ των 39 δισ. δολαρίων
Η αγορά περιμένει τώρα ένα κρίσιμο τεστ.
Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών προγραμματίζει δημοπρασία 39 δισ. δολαρίων σε 10ετή ομόλογα.
Θα ακολουθήσει δημοπρασία 22 δισ. δολαρίων σε 30ετείς τίτλους.
Το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στην απόδοση.
Βρίσκεται στο ποιος θα αγοράσει.
Οι επενδυτές θα εξετάσουν τη ζήτηση από ξένες κεντρικές τράπεζες, διεθνή funds και θεσμικούς επενδυτές.
Εάν η ζήτηση αποδειχθεί αδύναμη, η αγορά μπορεί να απαιτήσει ακόμη υψηλότερες αποδόσεις.
Τα στεγαστικά στις ΗΠΑ εκτοξεύθηκαν στο 7,49%
Η αναταραχή έχει ήδη περάσει από τη Wall Street στην πραγματική οικονομία.
Το μέσο επιτόκιο του 30ετούς στεγαστικού δανείου στις ΗΠΑ έφθασε στο 7,49%, σύμφωνα με στοιχεία της Mortgage Bankers Association.
Είναι το υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών.
Αυτό μεταφράζεται άμεσα σε ακριβότερη μηνιαία δόση για έναν νέο αγοραστή κατοικίας.
Και δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη πίεση σε μια αγορά όπου οι υψηλές τιμές ακινήτων έχουν ήδη περιορίσει σημαντικά την προσιτότητα της κατοικίας.
Η μετάδοση είναι χαρακτηριστική:
Treasuries → στεγαστικά επιτόκια → κατοικία → κατανάλωση → ανάπτυξη.
Η Γαλλία πλησιάζει ξανά το 5%
Το sell-off δεν σταματά στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Η απόδοση του 10ετούς γαλλικού ομολόγου έφθασε περίπου στο 4,93%, πλησιάζοντας ξανά τα υψηλότερα επίπεδα από το 2002.
Οι αγορές ανησυχούν έντονα για τη δημοσιονομική κατάσταση της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωζώνης.
Η Γαλλία έχει μετατραπεί σε ένα από τα βασικά σημεία παρακολούθησης της ευρωπαϊκής αγοράς χρέους.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν πρόκειται για γαλλικό πρόβλημα ή για προειδοποίηση μιας ευρύτερης ανατιμολόγησης του ευρωπαϊκού κρατικού χρέους.
«Η Γαλλία μπορεί να είναι η πρώτη, αλλά όχι η τελευταία»
Ο Akshay Singal, παγκόσμιος επικεφαλής συναλλαγών βραχυπρόθεσμων επιτοκίων στη Citi, προειδοποίησε ότι το ζήτημα είναι πλέον η αξιοπιστία των δημοσιονομικών πολιτικών.
Η αγορά αρχίζει να απαιτεί από τις κυβερνήσεις κάτι πολύ συγκεκριμένο:
πειστικό σχέδιο για το χρέος και τα ελλείμματα.
Εδώ επιστρέφει μία έννοια που είχε σχεδόν ξεχαστεί την εποχή των μηδενικών επιτοκίων:
οι «τιμωροί των ομολόγων» — bond vigilantes.
Οι επενδυτές μπορούν ουσιαστικά να επιβάλουν υψηλότερο κόστος δανεισμού σε κυβερνήσεις όταν θεωρούν ότι η δημοσιονομική τους πολιτική δεν είναι αξιόπιστη.
Ιταλία και Βρετανία μέσα στη δίνη
Οι αποδόσεις των γαλλικών και ιταλικών κρατικών ομολόγων σημείωσαν άνοδο περίπου 15 μονάδων βάσης μέσα στη συνεδρίαση, μία από τις μεγαλύτερες ημερήσιες κινήσεις της χρονιάς.
Στη Βρετανία, το 10ετές gilt ανέβηκε περίπου στο 5,5%, πλησιάζοντας τα υψηλότερα επίπεδα από το 2007.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι το πρόβλημα δεν αφορά μία μεμονωμένη οικονομία.
Υπάρχει μία συγχρονισμένη ανατιμολόγηση του μακροπρόθεσμου χρέους στις μεγαλύτερες αγορές.
Και οι μετοχές άρχισαν να νιώθουν την πίεση
Το νέο κύμα πωλήσεων στα ομόλογα πέρασε γρήγορα και στις μετοχές.
Ο Stoxx Europe 600 υποχωρούσε περίπου 0,9%.
Στη Wall Street, ο S&P 500 έχανε περίπου 0,4% και ο Nasdaq 100 περίπου 0,7% λίγο μετά το άνοιγμα.
Και αυτό ενώ οι αμερικανικοί δείκτες είχαν κλείσει μόλις την προηγούμενη ημέρα σε ιστορικά υψηλά.
Η σχέση είναι απλή.
Όσο αυξάνεται η απόδοση ενός θεωρητικά ασφαλούς κρατικού ομολόγου, τόσο υψηλότερη απόδοση πρέπει να προσφέρει μια μετοχή για να δικαιολογήσει τον μεγαλύτερο κίνδυνο.
Το 5,7% χωρίς εταιρικό ρίσκο αλλάζει την εξίσωση των αποτιμήσεων.
Το ακριβό χρήμα απειλεί και την τεχνολογία
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τις τεχνολογικές εταιρείες.
Οι υψηλές αποτιμήσεις τους βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στην αξία μελλοντικών κερδών.
Όταν ανεβαίνει το επιτόκιο με το οποίο η αγορά προεξοφλεί αυτά τα κέρδη, η σημερινή τους αξία μειώνεται.
Παράλληλα, οι τεχνολογικοί κολοσσοί βρίσκονται σε έναν τεράστιο κύκλο επενδύσεων σε:
τεχνητή νοημοσύνη,
κέντρα δεδομένων,
ημιαγωγούς
και ενεργειακές υποδομές.
Η μεγάλη έκδοση εταιρικού χρέους για τη χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων δημιουργεί επιπλέον ανταγωνισμό για τα κεφάλαια των επενδυτών.
Το ευρώ πληρώνει και τη γαλλική αβεβαιότητα
Η αναταραχή περνά και στην αγορά συναλλάγματος.
Το ευρώ υποχωρούσε περίπου 0,7% έναντι του δολαρίου, καθώς οι επενδυτές ανησυχούν για τη δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας.
Το κοινό νόμισμα βρέθηκε επίσης ενδοσυνεδριακά στα χαμηλότερα επίπεδα έναντι της στερλίνας από τα μέσα του 2025.
Έτσι, το ισχυρότερο αμερικανικό επιτόκιο λειτουργεί ταυτόχρονα ως μαγνήτης για το δολάριο, ενώ οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί φόβοι επιβαρύνουν το ευρώ.
Το παράδοξο: Σχεδόν 6% μπορεί να γίνει ευκαιρία
Υπάρχει όμως και η άλλη πλευρά.
Όσο περισσότερο υποχωρούν οι τιμές των ομολόγων, τόσο περισσότερο ανεβαίνουν οι αποδόσεις τους.
Και κάποια στιγμή, οι αποδόσεις μπορεί να γίνουν αρκετά ελκυστικές ώστε μεγάλοι θεσμικοί επενδυτές να επιστρέψουν.
Ο John Stopford της Ninety One εκτίμησε ότι, εάν συνεχιστεί λίγο ακόμη το sell-off, τα ομόλογα θα αρχίσουν να φαίνονται ουσιαστικά φθηνά.
Ένα αμερικανικό 30ετές κοντά στο 6% θα μπορούσε να προσελκύσει επενδυτές που θέλουν να «κλειδώσουν» πολύ υψηλή ονομαστική απόδοση για δεκαετίες.
Το ερώτημα είναι πού βρίσκεται το σημείο ισορροπίας.
Από το «higher for longer» στο «debt for longer»
Η αγορά είχε συνηθίσει τα τελευταία χρόνια να συζητά το «higher for longer» — υψηλότερα επιτόκια για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η νέα φάση είναι πιο δύσκολη.
Δεν αφορά μόνο τα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών.
Αφορά το μέγεθος του κρατικού χρέους και το πόσο ακριβά μπορεί να χρηματοδοτείται.
Οι αγορές αρχίζουν να ζητούν υψηλότερο ασφάλιστρο για να δεσμεύσουν χρήματα σε κρατικό χρέος διάρκειας 10, 20 ή 30 ετών.
Και αυτό είναι μία πολύ πιο βαθιά αλλαγή από μία ακόμη απόφαση της Fed.
Το 5,73% είναι παγκόσμιο προειδοποιητικό σήμα
Η απόδοση του αμερικανικού 30ετούς στο 5,73% δεν είναι απλώς ένας ακόμη αριθμός στις οθόνες των traders.
Είναι η τιμή του χρήματος στην ισχυρότερη οικονομία του κόσμου για τις επόμενες τρεις δεκαετίες.
Και όταν αυτή η τιμή επιστρέφει στα επίπεδα του 2002, ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα αναγκάζεται να επαναϋπολογίσει:
πόσο αξίζουν οι μετοχές,
πόσο κοστίζει ένα σπίτι,
πόσο μπορεί να δανειστεί μία επιχείρηση,
πόσο χρέος μπορεί να αντέξει μία κυβέρνηση
και πόση ανάπτυξη μπορεί να χρηματοδοτήσει η οικονομία.
Το μεγάλο ερώτημα πλέον δεν είναι απλώς πόσο ψηλά μπορούν να πάνε οι αποδόσεις.
Είναι ποιος θα αναγκαστεί πρώτος να προσαρμοστεί:
η Fed, οι κυβερνήσεις ή οι αγορές.
Πηγή: Pagenews.gr