Δύο δίδυμες γεννήθηκαν με τον ίδιο καρκίνο. Το DNA αποκάλυψε κάτι που κανείς δεν περίμενε

Οι γιατροί είχαν εντοπίσει έναν όγκο μόνο στο ένα έμβρυο. Μετά τη γέννηση διαπίστωσαν ότι νοσούσαν και οι δύο αδελφές. Μια νέα μελέτη εξηγεί τι είχε συμβεί μέσα στη μήτρα.

Στην 33η εβδομάδα της εγκυμοσύνης, μια μαγνητική τομογραφία έδειξε κάτι ανησυχητικό: η μία από τις δύο μονοζυγωτικές δίδυμες είχε έναν όγκο στο πρόσωπο. Οι γιατροί αποφάσισαν να επισπεύσουν τον τοκετό. Όταν τα κορίτσια γεννήθηκαν, μία εβδομάδα αργότερα, διαπίστωσαν ότι όγκους είχαν και οι δύο αδελφές.

Πώς ήταν δυνατόν να έχουν αναπτύξει τον ίδιο σπάνιο καρκίνο πριν ακόμη γεννηθούν; Είχαν νοσήσει ανεξάρτητα η μία από την άλλη ή μήπως τα καρκινικά κύτταρα είχαν περάσει από το ένα έμβρυο στο άλλο;

Μια νέα γενετική έρευνα δίνει πλέον απάντηση. Ο καρκίνος είχε ξεκινήσει στη μία αδελφή και, όσο τα δύο έμβρυα βρίσκονταν ακόμη στη μήτρα, καρκινικά κύτταρα μεταφέρθηκαν στην άλλη. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι αυτό συνέβη μέσω της κοινής κυκλοφορίας του αίματος στον πλακούντα.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στις 6 Οκτωβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Nature Communications και πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Ινστιτούτου Wellcome Sanger, του νοσοκομείου παίδων Great Ormond Street και του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.

Τα δύο κορίτσια είχαν προσβληθεί από μια εξαιρετικά σπάνια και επιθετική μορφή καρκίνου. Οι όγκοι είχαν αρχικά χαρακτηριστεί αδιαφοροποίητα σαρκώματα, μια κατηγορία κακοήθων όγκων που προσβάλλουν τους μαλακούς ιστούς του σώματος. Στην πρώτη αδελφή, εκτός από τον όγκο στο πρόσωπο, είχαν εμφανιστεί καρκινικές εστίες και σε άλλα όργανα. Η δεύτερη είχε επίσης βλάβες στο δέρμα και στο ήπαρ, ενώ αργότερα διαπιστώθηκε ότι ο καρκίνος είχε εξαπλωθεί και στις μήνιγγες, τις μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.

Οι ερευνητές έπρεπε να λύσουν ένα ασυνήθιστο πρόβλημα. Τα μονοζυγωτικά δίδυμα προέρχονται από το ίδιο γονιμοποιημένο ωάριο και έχουν σχεδόν πανομοιότυπο γενετικό υλικό. Αυτό δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι το DNA τους παραμένει απολύτως ίδιο. Καθώς αναπτύσσονται, εμφανίζονται μικρές γενετικές μεταβολές σε ορισμένα κύτταρα. Αυτές οι μεταβολές περνούν στους απογόνους των συγκεκριμένων κυττάρων και μπορούν να αποκαλύψουν την προέλευσή τους.

Αυτές ακριβώς τις διαφορές αναζήτησαν οι επιστήμονες.

Εξέτασαν δείγματα καρκινικών και υγιών ιστών των δύο κοριτσιών, καθώς και δείγματα από τον κοινό τους πλακούντα, χρησιμοποιώντας την αλληλούχηση ολόκληρου του γονιδιώματος. Οι όγκοι είχαν την ίδια χαρακτηριστική γενετική αλλοίωση, που περιλάμβανε τη σύντηξη δύο γονιδίων, των MN1 και ZNF341. Το κρίσιμο εύρημα, όμως, ήταν άλλο.

Στα καρκινικά κύτταρα της δεύτερης αδελφής εντοπίστηκαν γενετικοί δείκτες που προέρχονταν από την πρώτη. Αυτά τα ίχνη επέτρεψαν στους ερευνητές να προσδιορίσουν από ποια από τις δύο είχε ξεκινήσει η νόσος.

Οι όγκοι, επομένως, δεν είχαν εμφανιστεί ανεξάρτητα στα δύο έμβρυα. Όλοι προέρχονταν από την ίδια αρχική ομάδα καρκινικών κυττάρων.

Συγκρίνοντας τις μεταβολές του DNA, οι επιστήμονες κατάφεραν να ανασυνθέσουν την πορεία του καρκίνου. Στην πρώτη αδελφή, τα καρκινικά κύτταρα είχαν εξελιχθεί σε διαφορετικές ομάδες και είχαν εξαπλωθεί σε διάφορα σημεία του σώματος. Στη δεύτερη, αντίθετα, οι όγκοι φαίνεται ότι προήλθαν από μία συγκεκριμένη ομάδα κυττάρων της πρώτης. Το εύρημα δείχνει ότι η μεταφορά από το ένα έμβρυο στο άλλο πιθανότατα συνέβη μία μόνο φορά.

Οι ερευνητές προσπάθησαν επίσης να υπολογίσουν πότε εμφανίστηκε ο καρκίνος και πότε μεταφέρθηκαν τα κύτταρα. Με βάση τις μεταλλάξεις που είχαν συσσωρευτεί στο DNA, εκτίμησαν ότι ο αρχικός όγκος άρχισε να αναπτύσσεται κοντά στο τέλος του πρώτου τριμήνου της εγκυμοσύνης. Η μεταφορά καρκινικών κυττάρων στη δεύτερη αδελφή φαίνεται ότι έγινε προς τα τέλη του δεύτερου τριμήνου.

Οι ημερομηνίες αυτές είναι εκτιμήσεις, όχι γεγονότα που παρατηρήθηκαν άμεσα. Βασίζονται στην υπόθεση ότι οι μεταλλάξεις συσσωρεύονταν με σχετικά σταθερό ρυθμό. Οι επιστήμονες δεν παρακολούθησαν τα καρκινικά κύτταρα να περνούν από το ένα έμβρυο στο άλλο. Τα γενετικά ευρήματα, όμως, δείχνουν ότι ακολούθησαν πιθανότατα την κοινή κυκλοφορία του αίματος στον πλακούντα.

Η έρευνα αποκάλυψε και κάτι ακόμη παράξενο. Η ανταλλαγή κυττάρων ανάμεσα στις δύο αδελφές δεν αφορούσε μόνο τον καρκίνο. Σε δείγμα από τον σπλήνα του πρώτου παιδιού, περίπου το 75% των κυττάρων έφερε γενετικά χαρακτηριστικά της δεύτερης αδελφής. Αυτό δείχνει ότι, κατά την εγκυμοσύνη, είχαν περάσει και φυσιολογικά κύτταρα από το ένα έμβρυο στο άλλο, πιθανότατα μέσω της κοινής κυκλοφορίας του αίματος.

Οι επιστήμονες βρήκαν επίσης ενδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο είχαν σχηματιστεί τα ίδια τα δίδυμα. Οι πρώτες ομάδες κυττάρων του αρχικού εμβρύου δεν είχαν συμβάλει εξίσου στην ανάπτυξη των δύο παιδιών και του πλακούντα. Ορισμένες είχαν καταλήξει σχεδόν αποκλειστικά στο ένα κορίτσι, ενώ άλλες είχαν συμμετάσχει στον σχηματισμό και των δύο. Η κατανομή αυτή υποδηλώνει ότι ο διαχωρισμός του αρχικού εμβρύου μπορεί να είχε αρχίσει νωρίτερα απ’ όσο προβλέπει το καθιερωμένο μοντέλο για τον συγκεκριμένο τύπο δίδυμης κύησης.

Πρόκειται, ωστόσο, για τη μελέτη μίας και μόνο περίπτωσης. Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ο καρκίνος περνά συνήθως από το ένα δίδυμο στο άλλο, ούτε ότι τα παιδιά που μοιράζονται τον ίδιο πλακούντα διατρέχουν αναγκαστικά έναν τέτοιο κίνδυνο. Παρόμοια περιστατικά έχουν μελετηθεί στο παρελθόν κυρίως σε δίδυμα με λευχαιμία. Η μεταφορά καρκινικών κυττάρων από έναν συμπαγή όγκο πριν από τη γέννηση είναι εξαιρετικά σπάνια.

Η σημασία της νέας μελέτης βρίσκεται κυρίως στον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες κατάφεραν να ανασυνθέσουν γεγονότα που είχαν συμβεί μήνες πριν από τη γέννηση. Οι μικρές μεταβολές του DNA διατηρούσαν ίχνη από τις πρώτες φάσεις της ανάπτυξης των δύο παιδιών, αλλά και από την πορεία που είχε ακολουθήσει η ασθένεια.

Η ιστορία των διδύμων είχε τραγική κατάληξη. Η πρώτη αδελφή πέθανε μόλις 12 ημέρες μετά τη γέννηση και η δεύτερη σε ηλικία εννέα εβδομάδων. Η οικογένειά τους έδωσε τη συγκατάθεσή της να εξεταστούν ιστοί των παιδιών μετά τον θάνατό τους, ώστε οι επιστήμονες να μπορέσουν να κατανοήσουν καλύτερα την ασθένεια.

Στο τέλος της δημοσιευμένης μελέτης υπάρχει μια ιδιαίτερη αφιέρωση. Η μητέρα των κοριτσιών ζήτησε να αναφερθούν με τα ονόματά τους.

Τις έλεγαν Αμέλια και Αμάγια.

Πηγή: pagenews.gr