Τραμπ: «Ασπίδα» στον Μασκ και προληπτικές χάρες στους δικούς του – Μήνυμα σύγκρουσης πριν από τις κάλπες

Ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποιεί ότι θα προστατεύσει τον Έλον Μασκ από ενδεχόμενες έρευνες των Δημοκρατικών και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο προεδρικής χάριτος σε συνεργάτες του. Οι δηλώσεις του, παραμονή των ενδιάμεσων εκλογών της 3ης Νοεμβρίου, προαναγγέλλουν μια περίοδο σκληρής αντιπαράθεσης ανάμεσα στον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο, εφόσον αλλάξουν οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί.

«Εάν ισχύουν, θα πρέπει να τους προστατεύσουμε».

Με αυτή την απάντηση, ο Ντόναλντ Τραμπ παρενέβη στη συζήτηση για πιθανές έρευνες εναντίον του Έλον Μασκ, στέλνοντας ένα σαφές πολιτικό μήνυμα προς τους Δημοκρατικούς, μόλις μία ημέρα πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση του ισχυρού επιχειρηματία, επικεφαλής της Tesla και της SpaceX. Άφησε επίσης ανοιχτό το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει την προεδρική εξουσία απονομής χάριτος για να προστατεύσει συνεργάτες και πρόσωπα του στενού πολιτικού του περιβάλλοντος από ενδεχόμενες μελλοντικές ομοσπονδιακές ποινικές διώξεις.

«Θα το έκανα εάν χρειαζόταν. Ασφαλώς», δήλωσε, προσθέτοντας: «Δεν θα το σκεφτόμουν καν. Θα το έκανα».

Οι τοποθετήσεις του, σε συνέντευξη στο podcast «Pod Force One» της δημοσιογράφου Μιράντα Ντιβάιν, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία λόγω του χρονισμού τους.

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται στην τελική ευθεία μιας εκλογικής αναμέτρησης που θα καθορίσει τους συσχετισμούς δυνάμεων στο Κογκρέσο για τα επόμενα δύο χρόνια.

Και ο Τραμπ εμφανίζεται να προετοιμάζεται όχι μόνο για τις νομοθετικές δυσκολίες που θα μπορούσε να αντιμετωπίσει εάν οι Δημοκρατικοί ενισχύσουν την κοινοβουλευτική τους παρουσία, αλλά και για το ενδεχόμενο νέων ερευνών εναντίον προσώπων που συνδέονται με την κυβέρνησή του.

«Θα πρέπει να τον προστατεύσουμε»: Η παρέμβαση Τραμπ για τον Έλον Μασκ

Το πρώτο μέτωπο που άνοιξε ο Αμερικανός πρόεδρος αφορά τον Έλον Μασκ, έναν από τους σημαντικότερους επιχειρηματικούς παράγοντες των Ηνωμένων Πολιτειών και ταυτόχρονα ενεργό υποστηρικτή των Ρεπουμπλικανών.

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, η Μιράντα Ντιβάιν τον ρώτησε για τις πληροφορίες και τις φήμες περί πιθανών ερευνών σε βάρος του Μασκ, εφόσον οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν ισχυρότερη θέση στο Κογκρέσο.

Στην ερώτηση περιλαμβανόταν ακόμη και το ενδεχόμενο κατάσχεσης περιουσιακών στοιχείων του επιχειρηματία.

Ο Τραμπ απάντησε:

«Είναι απλώς συζητήσεις. Αλλά εάν ισχύουν, θα πρέπει να τους προστατεύσουμε».

Η απάντηση δεν συνοδεύτηκε από περιγραφή συγκεκριμένων μέτρων που θα μπορούσε να λάβει ο Λευκός Οίκος.

Ωστόσο, η πολιτική της σημασία είναι σαφής: ο πρόεδρος δηλώνει πρόθυμος να παρέμβει υπέρ ενός ισχυρού επιχειρηματικού συμμάχου του, εάν θεωρήσει ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με πολιτικά υποκινούμενες ενέργειες.

Υπάρχει, πάντως, μια κρίσιμη διάκριση.

Οι αναφορές σε πιθανές έρευνες και κατασχέσεις δεν συνιστούν από μόνες τους επιβεβαίωση ότι έχει αποφασιστεί κάποια συγκεκριμένη διαδικασία σε βάρος του Μασκ.

Ούτε η δήλωση Τραμπ προσδιορίζει με ποιον νόμιμο ή διοικητικό μηχανισμό θα μπορούσε να προσφέρει την προστασία στην οποία αναφέρεται.

Ο Μασκ, τα εκατοντάδες εκατομμύρια και η πολιτική σύγκρουση με τους Δημοκρατικούς

Η τοποθέτηση του Τραμπ αποκτά πρόσθετο βάρος λόγω της ενεργού συμμετοχής του Μασκ στην αμερικανική πολιτική.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Axios και τα στοιχεία που παρατίθενται στο σχετικό ρεπορτάζ, ο επικεφαλής της Tesla και της SpaceX έχει διαθέσει σχεδόν μισό δισεκατομμύριο δολάρια για την ενίσχυση πολιτικών προσπαθειών εναντίον των Δημοκρατικών κατά τον τρέχοντα εκλογικό κύκλο.

Η οικονομική αυτή κινητοποίηση τον τοποθετεί ανάμεσα στους σημαντικούς χρηματοδότες της πολιτικής αντιπαράθεσης.

Παράλληλα, ο ίδιος έχει προχωρήσει σε ιδιαίτερα οξείες δημόσιες τοποθετήσεις.

Πρόσφατα υποστήριξε ότι μια επικράτηση των Δημοκρατικών τόσο στον Λευκό Οίκο όσο και στο Κογκρέσο το 2028 θα σήμαινε το τέλος της αμερικανικής δημοκρατίας.

Πρόκειται για πολιτικό ισχυρισμό του επιχειρηματία και όχι για τεκμηριωμένη πρόβλεψη σχετικά με το μέλλον των αμερικανικών θεσμών.

Η σχέση του Μασκ με την αμερικανική πολιτική έχει, πάντως, ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Δεν πρόκειται μόνο για έναν επιχειρηματία που χρηματοδοτεί πολιτικές δραστηριότητες.

Οι εταιρείες του δραστηριοποιούνται σε τομείς στρατηγικής σημασίας για το αμερικανικό κράτος.

Η SpaceX έχει σημαντικό ρόλο στις διαστημικές εκτοξεύσεις, στις δορυφορικές υπηρεσίες και σε προγράμματα που συνδέονται με κυβερνητικές ανάγκες. Η Tesla αποτελεί έναν από τους πλέον αναγνωρίσιμους ομίλους ηλεκτροκίνησης και ενεργειακής τεχνολογίας.

Αυτό δημιουργεί ένα σύνθετο πεδίο σχέσεων ανάμεσα στην επιχειρηματική δραστηριότητα, τις κρατικές συμβάσεις, την εποπτεία και την πολιτική επιρροή.

Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο κοινοβουλευτικών επιτροπών, θα μπορούν να εξετάσουν ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος που αφορούν τις κυβερνητικές συμβάσεις ή τις σχέσεις επιχειρηματικών συμφερόντων με την εκτελεστική εξουσία, εντός των νόμιμων αρμοδιοτήτων τους.

Μια τέτοια δυνατότητα κοινοβουλευτικού ελέγχου, ωστόσο, δεν ισοδυναμεί με απόδειξη παρανομίας ούτε με αυτόματη δυνατότητα επιβολής ποινικών κυρώσεων.

Προληπτικές χάρες: Η δεύτερη, πιο θεσμική προειδοποίηση του Τραμπ

Ακόμη μεγαλύτερο θεσμικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η τοποθέτηση του Αμερικανού προέδρου για το ενδεχόμενο απονομής προληπτικών χαρών σε συνεργάτες του.

Ερωτηθείς εάν θα εξέταζε τη χρήση αυτής της εξουσίας σε περίπτωση που οι Δημοκρατικοί κινηθούν εναντίον προσώπων της κυβέρνησής του ή του πολιτικού του περιβάλλοντος, ο Τραμπ απάντησε χωρίς επιφυλάξεις:

«Θα το έκανα εάν χρειαζόταν. Ασφαλώς».

Και αμέσως μετά:

«Δεν θα το σκεφτόμουν καν. Θα το έκανα».

Η δήλωση ανοίγει ένα ευρύτερο ζήτημα για τα όρια και τη χρήση των προεδρικών εξουσιών στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Το αμερικανικό Σύνταγμα παρέχει στον πρόεδρο ευρεία εξουσία απονομής χάριτος για ομοσπονδιακά αδικήματα, με την εξαίρεση των υποθέσεων καθαίρεσης μέσω της διαδικασίας impeachment.

Η εξουσία αυτή δεν προϋποθέτει πάντοτε την προηγούμενη άσκηση ποινικής δίωξης ή την έκδοση καταδικαστικής απόφασης.

Στην αμερικανική ιστορία υπάρχουν παραδείγματα απονομής χάριτος που κάλυπταν πράξεις για τις οποίες δεν είχε προηγηθεί ποινική καταδίκη.

Ωστόσο, η προεδρική χάρη έχει συγκεκριμένα όρια.

Δεν μπορεί να εξαλείψει την ευθύνη για αδικήματα που υπάγονται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία των πολιτειών.

Επίσης, δεν αποτελεί γενικό μηχανισμό απαγόρευσης του κοινοβουλευτικού ελέγχου.

Η απονομή χάριτος μπορεί να επηρεάσει την ομοσπονδιακή ποινική ευθύνη, αλλά δεν καταργεί τις θεσμικές αρμοδιότητες του Κογκρέσου να ερευνά ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος.

Μπορεί ο πρόεδρος να δώσει χάρη πριν ασκηθούν κατηγορίες;

Η συζήτηση για τις προληπτικές χάρες δεν είναι νέα στην αμερικανική συνταγματική ιστορία.

Ένα από τα γνωστότερα προηγούμενα είναι η απόφαση του προέδρου Τζέραλντ Φορντ, το 1974, να απονείμει χάρη στον προκάτοχό του Ρίτσαρντ Νίξον για ομοσπονδιακά αδικήματα που ενδεχομένως είχε διαπράξει κατά τη διάρκεια της προεδρίας του.

Η κίνηση πραγματοποιήθηκε χωρίς να έχει προηγηθεί ποινική καταδίκη του Νίξον.

Το προηγούμενο αυτό δείχνει ότι η προεδρική εξουσία απονομής χάριτος μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να ασκηθεί πριν από την ολοκλήρωση μιας ποινικής διαδικασίας.

Ωστόσο, άλλο είναι η συνταγματική δυνατότητα και άλλο η πολιτική αξιολόγηση της χρήσης της.

Οι υποστηρικτές μιας τέτοιας επιλογής μπορούν να υποστηρίξουν ότι η προεδρική χάρη προστατεύει πρόσωπα από ενδεχόμενες καταχρηστικές ποινικές διαδικασίες.

Οι επικριτές της μπορούν να αντιτείνουν ότι η προληπτική προστασία πολιτικών συνεργατών ενδέχεται να υπονομεύσει τη λογοδοσία και να δημιουργήσει την εντύπωση προνομιακής μεταχείρισης.

Η συγκεκριμένη συζήτηση αφορά τη σχέση ανάμεσα στην προεδρική εξουσία, τη δικαιοσύνη και την αρχή της ισότητας απέναντι στον νόμο.

Στην παρούσα περίπτωση, πάντως, ο Τραμπ δεν ανακοίνωσε συγκεκριμένη απονομή χάριτος, ούτε κατονόμασε πρόσωπα που πρόκειται να καλυφθούν από μια τέτοια απόφαση.

Δήλωσε ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει την εξουσία αυτή εάν το θεωρούσε αναγκαίο.

Το Κογκρέσο μετά τις 3 Νοεμβρίου: Η σύγκρουση για τις έρευνες

Η χρονική στιγμή των δηλώσεων είναι καθοριστική.

Οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου θα διαμορφώσουν τη σύνθεση της Βουλής των Αντιπροσώπων και μέρος της Γερουσίας.

Εάν οι Δημοκρατικοί αποκτήσουν τον έλεγχο της Βουλής ή της Γερουσίας, θα μπορούν να αξιοποιήσουν τις αντίστοιχες κοινοβουλευτικές αρμοδιότητες για να αυξήσουν τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας.

Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει ακροάσεις, αιτήματα εγγράφων, κλητεύσεις μαρτύρων και έρευνες από κοινοβουλευτικές επιτροπές.

Μια αλλαγή κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας θα μπορούσε επίσης να δυσκολέψει την προώθηση της νομοθετικής ατζέντας του Λευκού Οίκου.

Ωστόσο, οι αρμοδιότητες του Κογκρέσου δεν ταυτίζονται με εκείνες των εισαγγελικών και δικαστικών αρχών.

Οι κοινοβουλευτικές επιτροπές μπορούν να διεξάγουν έρευνες και να ασκούν εποπτεία, αλλά δεν μπορούν από μόνες τους να καταδικάσουν κάποιον για ποινικό αδίκημα ή να διατάξουν κατάσχεση περιουσίας ως ποινική κύρωση.

Αυτή η διάκριση έχει ιδιαίτερη σημασία στην περίπτωση του Μασκ, καθώς οι αναφορές σε πιθανή κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων δεν συνοδεύονται από συγκεκριμένη, επιβεβαιωμένη νομική διαδικασία.

Η πολιτική σύγκρουση, επομένως, αφορά τόσο τις πιθανές έρευνες όσο και τα θεσμικά όρια των εξουσιών που διαθέτουν οι διαφορετικοί κλάδοι της αμερικανικής κυβέρνησης.

Η τρίτη θητεία και το συνταγματικό όριο

Στην ίδια συνέντευξη, ο Τραμπ αναφέρθηκε και στο ενδεχόμενο μιας τρίτης προεδρικής θητείας.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε ότι θα επιθυμούσε να είναι ξανά υποψήφιος, αναγνωρίζοντας παράλληλα τους συνταγματικούς περιορισμούς.

«Η διατύπωση είναι πολύ συγκεκριμένη», σημείωσε, αναφερόμενος στους κανόνες που διέπουν την εκλογή στην αμερικανική προεδρία.

Η 22η Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ προβλέπει ότι κανένα πρόσωπο δεν μπορεί να εκλεγεί στο αξίωμα του προέδρου περισσότερες από δύο φορές.

Η διάταξη αποτελεί το βασικό συνταγματικό εμπόδιο σε μια νέα εκλογική υποψηφιότητα του Τραμπ για τρίτη θητεία.

Η αναφορά του αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή συνδέεται με τη συζήτηση για τη διάρκεια της πολιτικής του επιρροής, ακόμη και μετά τη λήξη της τρέχουσας θητείας του.

Ωστόσο, η αναγνώριση του συνταγματικού περιορισμού δεν ισοδυναμεί με ανακοίνωση συγκεκριμένης μελλοντικής πολιτικής επιλογής.

Η επόμενη διετία στον Λευκό Οίκο

Οι δηλώσεις του Τραμπ για τον Μασκ και τις προληπτικές χάρες δείχνουν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εξετάζει ήδη τις πιθανές συνέπειες μιας αλλαγής κοινοβουλευτικών συσχετισμών.

Στο επίκεντρο βρίσκονται τρία διακριτά ζητήματα: η προστασία ενός σημαντικού επιχειρηματικού συμμάχου, η πιθανή χρήση της προεδρικής χάριτος και η δυνατότητα του Κογκρέσου να ασκήσει αυξημένο έλεγχο στην εκτελεστική εξουσία.

Η πραγματική έκταση της αντιπαράθεσης θα εξαρτηθεί από το αποτέλεσμα των εκλογών, τις πρωτοβουλίες των κοινοβουλευτικών επιτροπών και τις αποφάσεις του ίδιου του Λευκού Οίκου.

Ο Τραμπ, πάντως, επιμένει ότι διαθέτει ακόμη σημαντικό χρονικό περιθώριο για την προώθηση της πολιτικής του ατζέντας.

«Έχουμε περισσότερα από δύο χρόνια μπροστά μας. Είναι πολύς χρόνος. Μπορείς να κάνεις πολλά μέσα σε αυτό το διάστημα», δήλωσε.

Πηγή: pagenews.gr