Ερντογάν: Ανοίγει παράθυρο ακόμη και με Νετανιάχου; Οι δύο όροι για προσέγγιση με το Ισραήλ

Η Άγκυρα αναζητά περιθώριο περιορισμένης συνεννόησης με την επόμενη ισραηλινή κυβέρνηση. Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και η στρατιωτική πίεση στη Συρία καθορίζουν τα όρια — και το πραγματικό βάθος μιας πιθανής αποκλιμάκωσης.

Η Τουρκία θα προτιμούσε ένα Ισραήλ χωρίς τον Μπενιαμίν Νετανιάχου στην πρωθυπουργία. Αφήνει, ωστόσο, ανοιχτό το ενδεχόμενο περιορισμένης βελτίωσης των σχέσεων ακόμη και αν εκείνος παραμείνει στην εξουσία, εφόσον υπάρξουν αλλαγές σε δύο κρίσιμα μέτωπα: στη Γάζα και στη Συρία.

Αυτή είναι η εικόνα που παρουσιάζει ανάλυση του Al-Monitor, την ώρα που το ισραηλινό εκλογικό αποτέλεσμα έχει ανοίξει έναν δύσκολο κύκλο διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.

Το ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο βρίσκεται στην πιθανότητα μιας πιο πραγματιστικής διαχείρισης της αντιπαράθεσης. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να περιορίσει ορισμένους κινδύνους, αφήνοντας παράλληλα άλυτες βαθύτερες διαφορές για την περιφερειακή ισχύ και ασφάλεια.

Οι πολιτικές επιλογές μετρούν περισσότερο από το όνομα του πρωθυπουργού

Σύμφωνα με το Al-Monitor, η τουρκική πλευρά διακρίνει περιθώριο περιορισμένης προσέγγισης με την επόμενη ισραηλινή κυβέρνηση, ανεξάρτητα από το ποιος θα ηγηθεί της.

Η εκτίμηση αυτή δείχνει ότι, παρά την έντονη προσωπική αντιπαράθεση Ερντογάν–Νετανιάχου, η Άγκυρα παρακολουθεί τις αποφάσεις που θα λάβει η νέα κυβέρνηση και τα περιθώρια αλλαγής της πολιτικής της.

Μια διαφορετική ηγεσία θα μπορούσε να διευκολύνει το κλίμα. Η μεταβολή της πολιτικής στα κρίσιμα μέτωπα παραμένει ο ουσιαστικός παράγοντας.

Η διάκριση έχει σημασία, επειδή η εκλογική εναλλαγή από μόνη της δεν επιλύει διαφωνίες που έχουν αποκτήσει στρατιωτικό, διπλωματικό και κοινωνικό βάθος.

Γάζα: Η ανθρωπιστική κρίση ως πολιτική προϋπόθεση

Η πρώτη προϋπόθεση που περιγράφει το δημοσίευμα αφορά την ανακούφιση της ανθρωπιστικής κρίσης στη Γάζα.

Για την τουρκική ηγεσία, η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να δημιουργήσει περισσότερο πολιτικό χώρο για επαφές. Όσο η κρίση παραμένει στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης, κάθε κίνηση προσέγγισης συνοδεύεται από αυξημένο εσωτερικό κόστος.

Σε αναλυτικό επίπεδο, το κρίσιμο τεστ θα ήταν η ύπαρξη αλλαγών με διάρκεια και πρακτικό αποτέλεσμα για τον άμαχο πληθυσμό. Η μείωση της έντασης στη ρητορική θα είχε περιορισμένη αξία χωρίς αντίστοιχη βελτίωση επί του πεδίου.

Αυτό εξηγεί γιατί η Γάζα λειτουργεί ταυτόχρονα ως ανθρωπιστικό ζήτημα και ως καθοριστικός παράγοντας των τουρκοϊσραηλινών σχέσεων.

Συρία: Το δυσκολότερο πεδίο συνεννόησης

Η δεύτερη προϋπόθεση είναι η μείωση της ισραηλινής στρατιωτικής πίεσης στη Συρία.

Εδώ η αντιπαράθεση συνδέεται άμεσα με τις περιφερειακές επιδιώξεις των δύο χωρών. Η Άγκυρα ενδιαφέρεται για την εξέλιξη του συριακού κράτους και τη θέση της μέσα στη νέα ισορροπία ασφαλείας. Το Ισραήλ αξιολογεί τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα μέσα από τις δικές του απειλές και επιχειρησιακές προτεραιότητες.

Ανάλυση του Carnegie Endowment for International Peace επισημαίνει ότι οι διαφορές Τουρκίας και Ισραήλ έχουν διευρυνθεί και ότι μια κυβερνητική αλλαγή δύσκολα θα προκαλέσει από μόνη της ουσιαστική επανεκκίνηση.

Η παρατήρηση περιορίζει τις προσδοκίες για γρήγορη εξομάλυνση. Η Συρία αποτελεί δοκιμασία του κατά πόσο οι δύο πλευρές μπορούν να αποδεχθούν όρια στη δράση τους και να διαχειριστούν ανταγωνιστικά συμφέροντα.

Η ισραηλινή αριθμητική καθυστερεί τις απαντήσεις

Το εκλογικό αποτέλεσμα περιπλέκει τον χρονικό ορίζοντα οποιασδήποτε πρωτοβουλίας.

Το μπλοκ του Νετανιάχου συγκεντρώνει 53 έδρες, το μπλοκ του Γκάντι Αϊζενκοτ 48, ενώ τα αραβικά κόμματα διαθέτουν 19 στην Κνέσετ των 120 εδρών.

Η απαιτούμενη πλειοψηφία είναι 61 έδρες. Οι διαφορετικές δεσμεύσεις και οι πολιτικοί αποκλεισμοί δυσκολεύουν τη συγκρότηση κυβερνητικού συνασπισμού.

Οι επιλογές περιλαμβάνουν διαφορετικές μορφές συνεργασίας, ενώ παραμένει πιθανή και μια νέα εκλογική αναμέτρηση εάν αποτύχει η διαδικασία σχηματισμού κυβέρνησης.

Μέχρι να ξεκαθαρίσει το τοπίο, η Άγκυρα καλείται να αξιολογεί προθέσεις και ενδεχόμενα. Η σύνθεση του συνασπισμού θα επηρεάσει και το περιθώριο κινήσεων του επόμενου πρωθυπουργού, ακόμη και αν εκείνος επιδιώξει αλλαγή ύφους.

Περιορισμένη αποκλιμάκωση με ανοιχτές διαφορές

Η πιθανότητα επαφών χρειάζεται να αξιολογηθεί με βάση το αντικείμενό τους.

Ένας δίαυλος επικοινωνίας μπορεί να συμβάλει στην αποφυγή επικίνδυνων παρεξηγήσεων. Μια συνεννόηση για συγκεκριμένο μέτωπο μπορεί να μειώσει την πιθανότητα κλιμάκωσης. Η πλήρης αποκατάσταση εμπιστοσύνης απαιτεί πολύ περισσότερα.

Η δυσπιστία, οι διαφορετικές προσεγγίσεις για την περιφερειακή ασφάλεια και η αντιπαράθεση γύρω από το παλαιστινιακό διαμορφώνουν ένα δύσκολο υπόβαθρο.

Το πιθανότερο αντικείμενο μιας αρχικής προσέγγισης, ως αναλυτικό ενδεχόμενο, θα ήταν επομένως η διαχείριση κινδύνων και συγκεκριμένων εκκρεμοτήτων. Το εύρος της θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις που θα ακολουθήσουν.

Τι παρακολουθούν Αθήνα και Λευκωσία

Για την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία, μια ενδεχόμενη τουρκοϊσραηλινή αποκλιμάκωση θα αποτελούσε εξέλιξη που απαιτεί προσεκτική αποτίμηση.

Η μείωση του κινδύνου περιφερειακής σύγκρουσης μπορεί να ωφελήσει την ασφάλεια και τις οικονομικές δραστηριότητες. Παράλληλα, η Αθήνα και η Λευκωσία έχουν λόγο να παρακολουθούν εάν οι επαφές επεκτείνονται σε ζητήματα ενέργειας, θαλάσσιας συνδεσιμότητας ή περιφερειακών συνεργασιών.

Δεν υπάρχουν στο συγκεκριμένο δημοσίευμα στοιχεία που να τεκμηριώνουν αναθεώρηση των σχέσεων του Ισραήλ με την Ελλάδα και την Κύπρο. Η πιθανότητα διαλόγου με την Τουρκία χρειάζεται να εξετάζεται βάσει συγκεκριμένων συμφωνιών και αποφάσεων.

Το πρώτο ουσιαστικό τεστ θα είναι διπλό: εάν βελτιωθεί η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα και εάν περιοριστεί η στρατιωτική ένταση στη Συρία. Αυτές είναι οι μεταβολές που θα μπορούσαν να δώσουν περιεχόμενο στο παράθυρο συνεννόησης που διακρίνει η Άγκυρα.

Πηγή: pagenews.gr