Meta: «Έρχεται πληθυσμιακή κατάρρευση» – Γιατί η AI γίνεται όπλο απέναντι στη δημογραφική κρίση
Πηγή Φωτογραφίας: Alex Schultz σε τεχνολογικό συνέδριο Ο Chief Data Officer της Meta, με έντονο μπλε φόντο. Φωτογραφία Getty Images μέσω Quartz.
Μια διαφορετική διάσταση της επανάστασης της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύει η Meta, συνδέοντας την ανάπτυξη των νέων τεχνολογιών όχι μόνο με την επιχειρηματική ανταγωνιστικότητα, αλλά και με μία από τις μεγαλύτερες μακροπρόθεσμες προκλήσεις των σύγχρονων κοινωνιών: τη δημογραφική συρρίκνωση.
Ο Alex Schultz, Chief Data Officer της Meta, προειδοποίησε ότι η πτώση των γεννήσεων και η αύξηση του προσδόκιμου ζωής δημιουργούν ένα νέο οικονομικό πρόβλημα: λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν ολοένα περισσότερους ηλικιωμένους.
Μιλώντας την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου στο συνέδριο Future of AI των Financial Times, ο Schultz υποστήριξε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας μέσω της τεχνητής νοημοσύνης δεν αποτελεί πλέον μόνο επιχειρηματική ευκαιρία, αλλά ενδέχεται να εξελιχθεί σε κοινωνική αναγκαιότητα.
Η παρέμβασή του έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Meta επενδύει τεράστια ποσά στην AI, ενώ ταυτόχρονα εντείνονται οι ανησυχίες για το κόστος των υποδομών, τις επιπτώσεις στην απασχόληση και την πραγματική οικονομική απόδοση των νέων συστημάτων.
«Δεν σκεφτόμαστε αρκετά σοβαρά την πληθυσμιακή κατάρρευση»
Ο Schultz έθεσε το δημογραφικό πρόβλημα στο επίκεντρο της συζήτησης για το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης.
«Ο κόσμος συνολικά δεν σκέφτεται αρκετά σοβαρά ζητήματα όπως η πληθυσμιακή κατάρρευση», δήλωσε, σύμφωνα με τους Financial Times.
Στη συνέχεια υπογράμμισε:
«Χρειαζόμαστε απεγνωσμένα μεγαλύτερη παραγωγικότητα».
Ο επικεφαλής δεδομένων της Meta εκτίμησε ότι η μείωση των γεννήσεων θα οδηγήσει πολλές κοινωνίες σε σημαντική συρρίκνωση του ανθρώπινου δυναμικού μέσα στις επόμενες δεκαετίες.
Το ερώτημα που έθεσε είναι ιδιαίτερα συγκεκριμένο:
«Πώς θα φροντίζουμε τους ηλικιωμένους; Πώς θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τον αριθμό των ανθρώπων που θα υπάρχουν στη Γη;»
Η τοποθέτηση αυτή μεταφέρει τη συζήτηση από τον φόβο ότι οι μηχανές θα αντικαταστήσουν τους εργαζομένους στην πιθανότητα ότι οι κοινωνίες θα χρειάζονται περισσότερη παραγωγή με λιγότερους διαθέσιμους ανθρώπους.
Το δημογραφικό πρόβλημα και το μέλλον της εργασίας
Η δημογραφική μετάβαση αποτελεί ήδη σημαντική πρόκληση για πολλές ανεπτυγμένες οικονομίες.
Η μείωση της γονιμότητας, η γήρανση και η αύξηση του αριθμού των συνταξιούχων επηρεάζουν τη λειτουργία των ασφαλιστικών συστημάτων, την αγορά εργασίας και τη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών.
Σε χώρες όπως η Ιαπωνία, η Ιταλία και η Ελλάδα, η πίεση είναι ιδιαίτερα αισθητή, καθώς ο πληθυσμός γερνά και οι νεότερες ηλικιακές ομάδες περιορίζονται.
Για τις επιχειρήσεις, η εξέλιξη αυτή μπορεί να σημαίνει δυσκολότερη εξεύρεση προσωπικού και μεγαλύτερη ανάγκη αυτοματοποίησης.
Για τα κράτη, συνεπάγεται αυξημένες ανάγκες χρηματοδότησης της υγείας, της φροντίδας ηλικιωμένων και των συντάξεων.
Σε αυτό το περιβάλλον, η τεχνητή νοημοσύνη παρουσιάζεται από τον Schultz ως εργαλείο που θα μπορούσε να βοηθήσει τις οικονομίες να διατηρήσουν την παραγωγική τους ικανότητα.
Ωστόσο, ο χαρακτηρισμός «πληθυσμιακή κατάρρευση» χρειάζεται διάκριση. Ο ΟΗΕ προβλέπει ότι ο παγκόσμιος πληθυσμός θα συνεχίσει να αυξάνεται για αρκετές δεκαετίες, αν και πολλές χώρες έχουν ήδη εισέλθει σε φάση δημογραφικής στασιμότητας ή μείωσης.
Επομένως, το πρόβλημα δεν εκδηλώνεται με την ίδια ένταση σε όλες τις περιοχές του πλανήτη.
Η AI μπορεί να καλύψει το κενό εργαζομένων;
Η βασική θέση του στελέχους της Meta είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να επιτρέψει σε μικρότερο αριθμό εργαζομένων να παράγει περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες.
Αυτό θα μπορούσε να αποδειχθεί κρίσιμο σε οικονομίες όπου η προσφορά εργασίας μειώνεται, ενώ η ζήτηση για υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής φροντίδας αυξάνεται.
Η αυτοματοποίηση επαναλαμβανόμενων εργασιών, η ταχύτερη επεξεργασία πληροφοριών και η υποστήριξη εξειδικευμένων επαγγελματιών αποτελούν βασικές εφαρμογές αυτής της στρατηγικής.
Ο Schultz ανέφερε ως παραδείγματα τη μηχανική λογισμικού και τις νομικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η AI επιταχύνει ήδη την εργασία των προγραμματιστών, ενώ μπορεί να εξοικονομήσει σημαντικό χρόνο για δικηγόρους που χρησιμοποιούν σχετικά εργαλεία στην προετοιμασία υποθέσεων.
Η οικονομική σημασία αυτών των εφαρμογών βρίσκεται στη δυνατότητα αύξησης της παραγωγής χωρίς ανάλογη αύξηση των ωρών ανθρώπινης εργασίας.
Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι εάν η εξοικονόμηση χρόνου μεταφράζεται πράγματι σε υψηλότερη παραγωγικότητα και καλύτερα αποτελέσματα.
Meta: Πάνω από το 10% συγκεκριμένων εργασιών γίνεται χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση
Ο Schultz παρουσίασε στοιχεία από την εσωτερική λειτουργία της Meta για να δείξει πού η τεχνητή νοημοσύνη έχει ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα.
Στα συστήματα παρακολούθησης της υποδομής δεδομένων της εταιρείας, αυτόνομοι πράκτορες AI αναλαμβάνουν εργασίες που προηγουμένως απαιτούσαν ανθρώπινη παρέμβαση.
Σύμφωνα με τον ίδιο, περισσότερο από το 10% ορισμένων εργασιών παρακολούθησης και διαχείρισης ειδοποιήσεων επιλύεται πλέον από AI agents χωρίς ανθρώπινη συμμετοχή.
Πρόκειται για λειτουργίες που σχετίζονται με τη διαχείριση τεχνικών συστημάτων και τον εντοπισμό προβλημάτων στις υποδομές δεδομένων.
Η εφαρμογή αυτή επιτρέπει στους μηχανικούς να αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε σύνθετες εργασίες, αντί να διαχειρίζονται διαρκώς επαναλαμβανόμενες ειδοποιήσεις.
Το ποσοστό, ωστόσο, αφορά συγκεκριμένες εσωτερικές διαδικασίες της Meta και όχι το σύνολο των εργασιών της εταιρείας.
Η μεγάλη παραδοχή: «Λιγότεροι από τους μισούς χρησιμοποιούν αποτελεσματικά την AI»
Παρά τις αισιόδοξες προβλέψεις, ο επικεφαλής δεδομένων της Meta αναγνώρισε ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν οδηγεί αυτομάτως σε καλύτερα αποτελέσματα.
Όπως ανέφερε, ορισμένοι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν τα εργαλεία χωρίς να παράγουν αντίστοιχη επιχειρηματική αξία.
Περιέγραψε μάλιστα περιπτώσεις όπου καταναλώνονται υπολογιστικοί πόροι και tokens χωρίς προφανές παραγωγικό όφελος.
Η πιο χαρακτηριστική παραδοχή αφορά τη δική του ομάδα.
Λιγότεροι από τους μισούς εργαζομένους της χρησιμοποιούν αποτελεσματικά την τεχνητή νοημοσύνη, σύμφωνα με την εκτίμησή του.
Η διαπίστωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς προέρχεται από στέλεχος μιας από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες παγκοσμίως.
Δείχνει ότι η πρόσβαση σε προηγμένα συστήματα AI δεν αρκεί για να εξασφαλίσει πραγματική βελτίωση της παραγωγικότητας.
Απαιτούνται κατάλληλες δεξιότητες, αλλαγές στις διαδικασίες και ουσιαστική αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Η Meta επενδύει δισεκατομμύρια και αναζητά αποδόσεις
Η παρέμβαση του Schultz πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη στιγμή για τη στρατηγική της Meta.
Ο όμιλος του Mark Zuckerberg βρίσκεται σε έντονο ανταγωνισμό με την OpenAI, την Anthropic και την Google για την ανάπτυξη προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης.
Η Meta έχει επενδύσει σημαντικά κεφάλαια σε υπολογιστικές υποδομές, εξειδικευμένους επεξεργαστές, κέντρα δεδομένων και ερευνητικό προσωπικό.
Σύμφωνα με τους Financial Times, η εταιρεία ανακοίνωσε σχέδιο άντλησης επιπλέον 95 δισ. δολαρίων για την υποστήριξη των επενδύσεών της.
Παράλληλα, ο Zuckerberg έχει υποστηρίξει ότι το νέο μοντέλο Muse Wonder έχει φτάσει σε επίπεδο συγκρίσιμο με τα κορυφαία συστήματα της αγοράς.
Η Meta προωθεί επίσης τον καταναλωτικό AI agent Muse, ο οποίος, σύμφωνα με την εταιρεία, έχει καταγράψει εκατομμύρια λήψεις από την κυκλοφορία του τον Σεπτέμβριο.
Η στρατηγική αυτή συνοδεύεται από υψηλές οικονομικές προσδοκίες, αλλά και αυξανόμενη πίεση από τους επενδυτές να αποδείξει η εταιρεία ότι οι τεράστιες δαπάνες μπορούν να δημιουργήσουν βιώσιμα έσοδα και κέρδη.
Το παράδοξο: Η AI υπόσχεται ανάπτυξη, αλλά τα data centers προκαλούν αντιδράσεις
Η προσπάθεια της Meta να παρουσιάσει την τεχνητή νοημοσύνη ως απάντηση στη δημογραφική κρίση συμπίπτει με αυξανόμενες κοινωνικές αντιδράσεις για τις υποδομές που απαιτεί η ανάπτυξή της.
Στις ΗΠΑ, η κατασκευή μεγάλων data centers έχει προκαλέσει διαμαρτυρίες για την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, τη χρήση νερού και τις επιπτώσεις στις τοπικές κοινότητες.
Οι αντιδράσεις αυτές απέκτησαν πολιτική διάσταση στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, καθώς υποψήφιοι που αμφισβήτησαν την ανεξέλεγκτη επέκταση των εγκαταστάσεων ενίσχυσαν την επιρροή τους.
Η σύγκρουση αναδεικνύει μια βασική αντίφαση της τεχνολογικής μετάβασης.
Οι μεγάλες εταιρείες υποστηρίζουν ότι η AI μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα και να αντιμετωπίσει μελλοντικές ελλείψεις εργατικού δυναμικού.
Οι τοπικές κοινωνίες, όμως, καλούνται να αντιμετωπίσουν άμεσα το κόστος των υποδομών που χρειάζονται για την ανάπτυξη των συστημάτων αυτών.
Θα χαθούν θέσεις εργασίας ή θα δημιουργηθούν νέες;
Ο Schultz απορρίπτει την άποψη ότι η διάδοση της τεχνητής νοημοσύνης θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε μαζική ανεργία.
Η θέση του είναι ότι τα νέα εργαλεία μεταβάλλουν το περιεχόμενο της εργασίας και μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες επαγγελματικές δραστηριότητες.
«Η ύπαρξη εργαλείων δεν καταργεί τις θέσεις εργασίας, απλώς τις αλλάζει», υποστήριξε.
Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η αύξηση της παραγωγικότητας μπορεί να δημιουργήσει νέα ζήτηση, νέες υπηρεσίες και διαφορετικούς επαγγελματικούς ρόλους.
Πρόκειται, ωστόσο, για εκτίμηση και όχι για εγγυημένο αποτέλεσμα.
Οι συνέπειες της AI στην απασχόληση θα εξαρτηθούν από τον ρυθμό υιοθέτησής της, τις δεξιότητες των εργαζομένων, τις αποφάσεις των επιχειρήσεων και τις πολιτικές επανεκπαίδευσης.
Το δημογραφικό στοίχημα για την Ευρώπη και την Ελλάδα
Η συζήτηση που άνοιξε ο Schultz έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, όπου η γήρανση του πληθυσμού αποτελεί ήδη διαρθρωτική οικονομική πρόκληση.
Στην Ελλάδα, η χαμηλή γεννητικότητα και η αύξηση της μέσης ηλικίας δημιουργούν πιέσεις στην αγορά εργασίας και στις δημόσιες υπηρεσίες.
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να βοηθήσει στην αυτοματοποίηση διοικητικών διαδικασιών, στη διαχείριση δεδομένων και στην υποστήριξη επαγγελματιών σε τομείς όπως η υγεία και η κοινωνική φροντίδα.
Δεν μπορεί, όμως, να υποκαταστήσει από μόνη της τις πολιτικές στήριξης της οικογένειας, τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας ή την ανάγκη επενδύσεων στις δημόσιες υποδομές.
Η τεχνολογική πρόοδος μπορεί να αποτελέσει μέρος της απάντησης στο δημογραφικό πρόβλημα, αλλά η πραγματική της συμβολή θα κριθεί από το εάν θα αυξήσει μετρήσιμα την παραγωγικότητα και θα βελτιώσει την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.
Η παρέμβαση του Alex Schultz αναδεικνύει έτσι μια νέα διάσταση της διεθνούς συζήτησης: η τεχνητή νοημοσύνη δεν παρουσιάζεται μόνο ως τεχνολογία που αλλάζει τις επιχειρήσεις, αλλά και ως πιθανό εργαλείο για τη διατήρηση της οικονομικής και κοινωνικής λειτουργίας σε έναν κόσμο που γερνά.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο