Λεπέν εναντίον Κάλας: Σχέδιο αποδυνάμωσης της ευρωπαϊκής διπλωματίας και νέα σύγκρουση με τις Βρυξέλλες

Η Μαρίν Λεπέν βάζει στο στόχαστρο την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, επιδιώκοντας δραστική περικοπή αρμοδιοτήτων και δαπανών. Η σύγκρουση με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, το σχέδιο μείωσης της γαλλικής συνεισφοράς κατά 11 δισ. ευρώ και οι διαφωνίες για την Ουκρανία ανοίγουν ένα νέο μέτωπο για το μέλλον της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ.

Ένα από τα σημαντικότερα θεσμικά πεδία σύγκρουσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση ενδέχεται να ανοίξει μετά τις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, καθώς η Μαρίν Λεπέν προετοιμάζει σχέδιο δραστικής αποδυνάμωσης της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας, θέτοντας στο στόχαστρο την ύπατη εκπρόσωπο της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική, Κάγια Κάλας.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του POLITICO, τέσσερα στελέχη του γαλλικού Εθνικού Συναγερμού επιβεβαιώνουν ότι το κόμμα εξετάζει την ουσιαστική συρρίκνωση ή ακόμη και την κατάργηση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης (EEAS), εφόσον η Λεπέν επικρατήσει στις προεδρικές εκλογές.

Η πρωτοβουλία εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική περιορισμού των εξουσιών των Βρυξελλών και επιστροφής κρίσιμων αρμοδιοτήτων στα κράτη-μέλη.

Το σχέδιο δεν αφορά μόνο το κόστος λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών. Αγγίζει τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο η Ευρώπη ασκεί εξωτερική πολιτική, διαχειρίζεται τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα και τοποθετείται απέναντι στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η Λεπέν αμφισβητεί τον ρόλο της Κάλας: «Κανείς δεν αναγνωρίζει τη νομιμοποίησή της»

Η κριτική του Εθνικού Συναγερμού προς την Κάγια Κάλας είναι ευθεία και ιδιαίτερα σκληρή.

Ο Σαρλ-Ανρί Γκαλουά, σύμβουλος του προέδρου του κόμματος Ζορντάν Μπαρντελά, υποστήριξε ότι η ύπαρξη της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας δημιουργεί περιττές επικαλύψεις με τις εθνικές διπλωματίες.

«Η πραγματικότητα είναι ότι η χρησιμότητά της είναι πολύ περιορισμένη και ότι απλώς αναπαράγει τη διπλωματία των κρατών-μελών», δήλωσε.

Προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, αμφισβητώντας τη διεθνή επιρροή της επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

«Κανείς δεν αναγνωρίζει τη νομιμοποίησή της, ιδιαίτερα ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε η Κίνα», υποστήριξε.

Οι δηλώσεις αποτυπώνουν τη βασική θέση του Εθνικού Συναγερμού: ότι η εξωτερική πολιτική πρέπει να παραμείνει πρωτίστως αρμοδιότητα των εθνικών κυβερνήσεων και ότι η δημιουργία μιας ισχυρής διπλωματικής δομής στις Βρυξέλλες περιορίζει την αυτονομία τους.

Η προσέγγιση αυτή συγκρούεται με τη λογική της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, σύμφωνα με την οποία τα κράτη-μέλη αποκτούν μεγαλύτερη διεθνή επιρροή όταν ενεργούν συλλογικά.

Η σύγκρουση Κάλας – φον ντερ Λάιεν διευκολύνει τη Λεπέν

Η πολιτική επίθεση κατά της Κάλας εκδηλώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης βρίσκεται ήδη αντιμέτωπη με εσωτερικές αμφισβητήσεις.

Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας έχει έρθει σε αντιπαράθεση με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για τα όρια των αρμοδιοτήτων τους στην εξωτερική πολιτική.

Η Επιτροπή διαθέτει ισχυρότερα οικονομικά και ρυθμιστικά εργαλεία, καθώς ελέγχει κρίσιμους τομείς όπως το εμπόριο, η τεχνολογία και μεγάλα χρηματοδοτικά προγράμματα.

Αντίθετα, η EEAS διαθέτει εκτεταμένο διπλωματικό δίκτυο, αλλά περιορισμένα αυτόνομα μέσα για να επιβάλει πολιτικές αποφάσεις.

Η θεσμική αυτή ασυμμετρία έχει προκαλέσει διαφωνίες σχετικά με το ποιος πρέπει να εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση στις διεθνείς σχέσεις.

Για τη Λεπέν, η αντιπαράθεση προσφέρει ένα επιπλέον επιχείρημα υπέρ της συρρίκνωσης της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

Ωστόσο, οι επιδιώξεις της διαφέρουν από τις προτάσεις μεταρρύθμισης που συζητούν φιλοευρωπαϊκές κυβερνήσεις: ο Εθνικός Συναγερμός θέλει να περιορίσει την εξουσία των ευρωπαϊκών θεσμών, όχι απλώς να αναδιοργανώσει τη λειτουργία τους.

Ουκρανία: Η μεγάλη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε Κάλας και Λεπέν

Η αντιπαράθεση αποκτά σαφή γεωπολιτική διάσταση στο ζήτημα της Ουκρανίας.

Η Κάγια Κάλας, πρώην πρωθυπουργός της Εσθονίας, συγκαταλέγεται στους πιο έντονους επικριτές του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν και στους σταθερότερους υποστηρικτές του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η Λεπέν, αντίθετα, προωθεί τη διεξαγωγή διεθνούς ειρηνευτικής διάσκεψης για τον τερματισμό του πολέμου και υποστηρίζει ότι η Ευρώπη έχει εξαντλήσει τα οικονομικά περιθώρια περαιτέρω βοήθειας προς το Κίεβο.

Ο ευρωβουλευτής του Εθνικού Συναγερμού Ζαν-Πολ Γκαρό κατηγόρησε την Κάλας για υπερβολικά επιθετική ρητορική.

«Έχει χρησιμοποιήσει πολύ πολεμική γλώσσα για την Ουκρανία», δήλωσε.

«Υποστηρίζουμε την Ουκρανία, αλλά αν εκφραζόμασταν με αυτόν τον τρόπο, θα βρισκόμασταν σε ολοκληρωτικό πόλεμο με τη Ρωσία», πρόσθεσε.

Η διαφωνία δεν αφορά μόνο το ύφος των δηλώσεων.

Αντανακλά διαφορετικές αντιλήψεις για τη στρατηγική ασφάλειας της Ευρώπης, τις σχέσεις με τη Μόσχα και τη διάρκεια της οικονομικής και στρατιωτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία.

Η Λεπέν θέλει να αφαιρέσει από τις Βρυξέλλες διπλωματικές και στρατιωτικές αρμοδιότητες

Κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στις Βρυξέλλες, η Μαρίν Λεπέν παρουσίασε με σαφήνεια την πολιτική κατεύθυνση που επιδιώκει να ακολουθήσει.

«Η Γαλλία δεν θα αποδέχεται πλέον η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να ασκεί διπλωματικές αρμοδιότητες και ακόμη λιγότερο στρατιωτικές αρμοδιότητες ή αρμοδιότητες πληροφοριών», δήλωσε.

Σύμφωνα με τα τέσσερα στελέχη του Εθνικού Συναγερμού που μίλησαν στο POLITICO, η στρατηγική αυτή περιλαμβάνει και την αποδυνάμωση της EEAS.

Η Λεπέν θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική έχει εξελιχθεί σε έναν μηχανισμό που περιορίζει την εθνική κυριαρχία και επιβαρύνει τους φορολογουμένους.

Η προσέγγισή της αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας εθνικιστικών κομμάτων στη Γαλλία, τη Γερμανία και την Πολωνία να ανακτήσουν αρμοδιότητες από τις Βρυξέλλες.

Η εξωτερική πολιτική αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς στόχους αυτής της στρατηγικής.

Γαλλικές εκλογές 2027: Η Λεπέν προηγείται με 34%

Οι πολιτικές φιλοδοξίες της Λεπέν αποκτούν μεγαλύτερη σημασία λόγω των δημοσκοπικών δεδομένων.

Σύμφωνα με το Poll of Polls του POLITICO, η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς συγκεντρώνει περίπου 34% στην πρόθεση ψήφου για τον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών του 2027.

Ακολουθούν ο ηγέτης της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν με 17% και ο κεντροδεξιός Εντουάρ Φιλίπ με 16%.

Οι δημοσκοπήσεις που επικαλείται το δημοσίευμα υποδεικνύουν επίσης ότι η Λεπέν θα μπορούσε να επικρατήσει απέναντι στους περισσότερους πιθανούς αντιπάλους της σε δεύτερο γύρο.

Οι προβλέψεις αυτές δεν αποτελούν εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά εξηγούν γιατί οι Βρυξέλλες παρακολουθούν με αυξανόμενη προσοχή τις προτάσεις του Εθνικού Συναγερμού.

Μια ενδεχόμενη εκλογή της στην προεδρία της Γαλλίας θα έδινε στο Παρίσι μια κυβέρνηση με σαφώς διαφορετική αντίληψη για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και την κατανομή των αρμοδιοτήτων.

Η οικονομική επίθεση: Μείωση 11 δισ. ευρώ στη γαλλική συνεισφορά

Η κριτική κατά της ευρωπαϊκής διπλωματίας συνδέεται άμεσα με την οικονομική στρατηγική του Εθνικού Συναγερμού.

Το κόμμα έχει παρουσιάσει σχέδιο για μείωση κατά 11 δισ. ευρώ της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2027.

Η σημερινή προβλεπόμενη συνεισφορά της Γαλλίας ανέρχεται περίπου στα 30 δισ. ευρώ.

Επομένως, η προτεινόμενη περικοπή αντιστοιχεί σε μείωση άνω του ενός τρίτου.

Η πρόταση εντάσσεται στην προσπάθεια της Λεπέν να περιορίσει τις οικονομικές υποχρεώσεις της Γαλλίας προς τις Βρυξέλλες.

Ωστόσο, μια γαλλική κυβέρνηση δεν μπορεί να μειώσει μονομερώς τις υποχρεώσεις της στον κοινοτικό προϋπολογισμό χωρίς να προκαλέσει θεσμική και νομική αντιπαράθεση.

Αντίστοιχα, η Γαλλία δεν μπορεί μόνη της να καταργήσει την EEAS ή να αποφασίσει τον προϋπολογισμό της.

Για τέτοιες αλλαγές απαιτούνται ευρωπαϊκές διαδικασίες και συμφωνίες μεταξύ των αρμόδιων θεσμών και κρατών-μελών.

Οι πιθανοί σύμμαχοι της Λεπέν στην Ευρώπη

Ο Εθνικός Συναγερμός εκτιμά ότι θα μπορούσε να βρει συμμάχους σε άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και εθνικιστικές πολιτικές δυνάμεις.

Σύμφωνα με στελέχη του κόμματος, πιθανοί εταίροι περιλαμβάνουν πολιτικές δυνάμεις στην Ιταλία, το ισπανικό Vox και την Τσεχία του Αντρέι Μπάμπις.

Η στρατηγική θα ήταν να δημιουργηθεί ένα ευρύτερο μπλοκ κρατών και κομμάτων που θα διεκδικεί περιορισμό των ευρωπαϊκών δαπανών και επιστροφή αρμοδιοτήτων στις εθνικές κυβερνήσεις.

Ωστόσο, οι πολιτικές αυτές δυνάμεις δεν έχουν ταυτόσημες θέσεις σε όλα τα ζητήματα.

Ιδιαίτερα στην εξωτερική πολιτική και στη Ρωσία, οι διαφορές μεταξύ ευρωπαϊκών εθνικιστικών κομμάτων παραμένουν σημαντικές.

Συνεπώς, η ύπαρξη πιθανών πολιτικών συμμάχων δεν εγγυάται ότι θα συγκροτηθεί ενιαίο μέτωπο υπέρ της κατάργησης ή της δραστικής συρρίκνωσης της EEAS.

«Σπατάλη χρημάτων και θέσεις για φίλους»: Οι καταγγελίες κατά της EEAS

Στελέχη του Εθνικού Συναγερμού αμφισβητούν ευθέως την οικονομική αποτελεσματικότητα της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας.

«Η EEAS είναι εξαιρετική για φίλους φίλων που θέλουν δουλειές», υποστήριξε στέλεχος του κόμματος.

Άλλος ευρωβουλευτής του Εθνικού Συναγερμού κατηγόρησε την υπηρεσία για υπερβολικές δαπάνες σε ακίνητα και συμβάσεις.

«Τα ακίνητα που αγοράζει ή νοικιάζει η EEAS αποτελούν σπατάλη χρημάτων. Είμαι σοκαρισμένος από τα ποσά που εμπλέκονται στις τοπικές συμβάσεις. Είναι απίστευτο», ανέφερε.

Οι δηλώσεις αυτές αποτελούν πολιτικές καταγγελίες του κόμματος και όχι τεκμηριωμένα πορίσματα οικονομικού ελέγχου.

Παράλληλα, ενισχύουν την προσπάθεια της Λεπέν να παρουσιάσει τη συρρίκνωση των ευρωπαϊκών θεσμών ως μέτρο εξοικονόμησης δημόσιων πόρων.

Ένας διπλωματικός μηχανισμός με 5.200 εργαζομένους και προϋπολογισμό 1 δισ. ευρώ

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης διαθέτει ετήσιο προϋπολογισμό που προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ και απασχολεί περισσότερους από 5.200 εργαζομένους παγκοσμίως.

Το διπλωματικό της δίκτυο περιλαμβάνει περισσότερες από 100 αντιπροσωπείες σε τρίτες χώρες και διεθνείς οργανισμούς.

Στις αντιπροσωπείες αυτές υπηρετούν διπλωμάτες, αλλά και στελέχη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από υπηρεσίες που ασχολούνται με τις εξωτερικές σχέσεις.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται και η Γενική Διεύθυνση για τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια Αφρική και τον Κόλπο.

Η EEAS υποστηρίζει ότι το δίκτυο αυτό αποτελεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Εκπρόσωπός της απάντησε στην κριτική της Λεπέν, υποστηρίζοντας ότι η ακροδεξιά αντιτίθεται στην ίδια την ιδέα της ευρωπαϊκής συνεργασίας.

«Σε ολόκληρη την Ευρώπη, η ακροδεξιά είναι αντίθετη στην ίδια την ιδέα της ευρωπαϊκής συνεργασίας», δήλωσε.

«Η διπλωματία της ΕΕ υπερασπίζεται τα ευρωπαϊκά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων της Γαλλίας. Το παγκόσμιο δίκτυο αντιπροσωπειών της ΕΕ αποτελεί σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα», πρόσθεσε.

Γαλλία και Γερμανία ζητούν μεταρρύθμιση – Όχι κατάργηση

Η κριτική στην αποτελεσματικότητα της EEAS δεν περιορίζεται στην ακροδεξιά.

Η Γαλλία και η Γερμανία έχουν καταθέσει κοινές προτάσεις για την αναμόρφωση του ευρωπαϊκού μηχανισμού εξωτερικής πολιτικής.

Η βασική ανησυχία ανώτερων διπλωματών των δύο χωρών είναι ότι η EEAS δεν διαθέτει επαρκή εργαλεία για να επηρεάζει ουσιαστικά τις διεθνείς εξελίξεις.

Η γαλλογερμανική πρωτοβουλία προτείνει στενότερη ενσωμάτωση της υπηρεσίας στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το σκεπτικό είναι ότι η Επιτροπή διαθέτει μεγαλύτερο προϋπολογισμό και ισχυρότερες αρμοδιότητες σε τομείς όπως το εμπόριο και η τεχνολογία.

Η διαφορά με τη Λεπέν είναι θεμελιώδης.

Οι προτάσεις Παρισιού και Βερολίνου αποσκοπούν στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής μέσω θεσμικής αναδιοργάνωσης.

Ο Εθνικός Συναγερμός επιδιώκει τη μείωση της ευρωπαϊκής εξουσίας και την επιστροφή αρμοδιοτήτων στις εθνικές κυβερνήσεις.

Στο τραπέζι περικοπές έως 40% στον προϋπολογισμό εξωτερικής δράσης

Η συζήτηση για το μέλλον της EEAS συμπίπτει με ευρύτερα σχέδια περιορισμού των ευρωπαϊκών δαπανών εξωτερικής πολιτικής.

Σύμφωνα με το POLITICO, αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έχουν εξετάσει εσωτερικά σενάρια περικοπής έως και 40% στον προϋπολογισμό του προγράμματος Global Europe για την επόμενη δημοσιονομική περίοδο.

Το πρόγραμμα είχε αξία περίπου 200 δισ. ευρώ στο προηγούμενο μακροπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο, σύμφωνα με το δημοσίευμα.

Μια τόσο μεγάλη μείωση θα μπορούσε να επηρεάσει την αναπτυξιακή βοήθεια, τις διεθνείς συνεργασίες και τη χρηματοδότηση εξωτερικών δράσεων.

Πρέπει, ωστόσο, να διαχωριστεί ο προϋπολογισμός Global Europe από τον λειτουργικό προϋπολογισμό της EEAS, καθώς πρόκειται για διαφορετικά χρηματοδοτικά μεγέθη.

Οι περικοπές στο Global Europe δεν συνεπάγονται αυτομάτως αντίστοιχη μείωση των πόρων της διπλωματικής υπηρεσίας.

Η πιθανότητα μεγάλης συρρίκνωσης της ευρωπαϊκής αναπτυξιακής βοήθειας έχει προκαλέσει αντιδράσεις διεθνών οργανισμών.

Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, απέστειλε επιστολή προς τις ηγεσίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, ζητώντας να διατηρηθεί η σχετική χρηματοδότηση.

Η Κάλας προετοιμάζει εσωτερικές μεταρρυθμίσεις

Η ίδια η EEAS αναγνωρίζει την ανάγκη αλλαγών.

Η γενική γραμματέας της υπηρεσίας, Κάισα Όλονγκρεν, αναμένεται να παρουσιάσει αργότερα μέσα στον Νοέμβριο σχέδιο εσωτερικών μεταρρυθμίσεων στο προσωπικό.

Οι αλλαγές εξετάζονται σε μια περίοδο έντονων πιέσεων για εξοικονόμηση πόρων, περιορισμό διοικητικών επικαλύψεων και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαδικασίας θα επηρεάσει την ικανότητα της Κάλας να υπερασπιστεί τον θεσμικό ρόλο της υπηρεσίας της.

Παράλληλα, η σύγκρουση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθιστά ακόμη πιο δύσκολη την προσπάθεια διαμόρφωσης ενιαίας στρατηγικής.

Μπορεί η Γαλλία να αντιμετωπίσει μόνη της τις ΗΠΑ και την Κίνα;

Οι φιλοευρωπαϊκές πολιτικές δυνάμεις αντιδρούν έντονα στις προτάσεις της Λεπέν.

Ο Ιρλανδός ευρωβουλευτής του Renew Europe Μπάρι Άντριους, πρόεδρος της Επιτροπής Ανάπτυξης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, υποστήριξε ότι η γαλλική ακροδεξιά υποτιμά τη σημασία της συλλογικής ευρωπαϊκής ισχύος.

«Εάν η Μαρίν Λεπέν γίνει πρόεδρος της Γαλλίας, θα συνειδητοποιήσει πολύ γρήγορα ότι η Γαλλία είναι μια χώρα μεσαίου μεγέθους στην παγκόσμια σκηνή», δήλωσε.

Και πρόσθεσε:

«Χωρίς τη συλλογική ισχύ της Ευρώπης, η Γαλλία δεν έχει καμία πιθανότητα να αντιμετωπίσει μόνη της τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κίνα».

Η τοποθέτηση αυτή συνοψίζει το βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών της ευρωπαϊκής διπλωματικής ολοκλήρωσης: ότι η κοινή εκπροσώπηση επιτρέπει στην ΕΕ να διατηρεί διεθνή επιρροή που δύσκολα μπορούν να εξασφαλίσουν μεμονωμένα τα κράτη-μέλη.

Η Λεπέν, αντίθετα, θεωρεί ότι η ενίσχυση των ευρωπαϊκών θεσμών περιορίζει την ελευθερία άσκησης εθνικής εξωτερικής πολιτικής.

Η αντιπαράθεση αναμένεται να ενταθεί όσο πλησιάζουν οι γαλλικές προεδρικές εκλογές.

Για την Κάγια Κάλας, η άμεση πρόκληση είναι η αναδιοργάνωση της EEAS και η υπεράσπιση του ρόλου της απέναντι στις πιέσεις της Επιτροπής και των κρατών-μελών.

Για τη Λεπέν, η ευρωπαϊκή διπλωματία αποτελεί πλέον ένα ακόμη πεδίο στο οποίο επιδιώκει να μετατρέψει την πιθανή εκλογική της επικράτηση σε θεσμική αλλαγή.

Πηγή: pagenews.gr