Ανδρουλάκης «στριμώχνει» την κυβέρνηση για το καλώδιο: «Η Γαλλία έκανε αυτό που ζητούσε η Τουρκία»

Σκληρή σύγκρουση στη Βουλή για το Great Sea Interconnector και τη γαλλική ρηματική διακοίνωση προς την Άγκυρα. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ απαιτεί το πλήρες κείμενο και απαντήσεις για το εάν η Αθήνα γνώριζε τη διπλωματική πρωτοβουλία. Ο Σταύρος Παπασταύρου αποκλείει αναγνώριση τουρκικής δικαιοδοσίας και προειδοποιεί για τους κινδύνους της μικροκομματικής αντιπαράθεσης σε εθνικά ζητήματα.

«Αυτό που ήθελε η Τουρκία στην Κάσο το 2024 από την Ελλάδα, βάλατε να το κάνει η Γαλλία εκ μέρους μας το 2026».

Με αυτή την ιδιαίτερα αιχμηρή καταγγελία, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης μετέφερε στην Ολομέλεια της Βουλής τη διπλωματική αντιπαράθεση για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, θέτοντας ευθέως ζήτημα κυβερνητικών χειρισμών απέναντι στην Τουρκία.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ρηματική διακοίνωση της γαλλικής πλευράς προς την Άγκυρα σχετικά με τις έρευνες για το Great Sea Interconnector (GSI), ένα έργο που έχει αποκτήσει ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία λόγω των τουρκικών αμφισβητήσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης ζήτησε να δημοσιοποιηθεί το περιεχόμενο της διακοίνωσης και να διευκρινιστεί εάν η ελληνική κυβέρνηση γνώριζε εκ των προτέρων τη γαλλική πρωτοβουλία.

Η απάντηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου ήταν κατηγορηματική: καμία άδεια δεν ζητήθηκε από την Τουρκία και καμία τουρκική δικαιοδοσία δεν αναγνωρίστηκε.

Η σύγκρουση, ωστόσο, ανέδειξε ένα βαθύτερο ερώτημα: πού τελειώνει η τεχνική ενημέρωση ενός παράκτιου κράτους και πού αρχίζει ο κίνδυνος δημιουργίας διπλωματικών εντυπώσεων που μπορεί να αξιοποιηθούν μελλοντικά;

«Θέλουμε να δούμε το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης»

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέμεινε ότι η κυβέρνηση οφείλει να δώσει συγκεκριμένες απαντήσεις για το περιεχόμενο και τις συνθήκες αποστολής της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης.

«Θέλουμε να δούμε το κείμενο της ρηματικής διακοίνωσης της Γαλλίας», τόνισε από το βήμα της Βουλής.

Το αίτημα δεν αφορά μόνο τη δημοσιοποίηση ενός διπλωματικού εγγράφου. Συνδέεται με την ανάγκη να αποσαφηνιστεί εάν η γαλλική κίνηση περιορίστηκε στην ενημέρωση για τη δραστηριότητα του ερευνητικού πλοίου ή εάν περιλαμβάνει διατυπώσεις που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως αναγνώριση αρμοδιότητας της Άγκυρας.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ έθεσε σειρά ερωτημάτων προς την κυβέρνηση:

«Γνωρίζατε εκ των προτέρων; Γνώριζε η κυβέρνηση ότι θα γινόταν μια τέτοια διπλωματική κίνηση από την πλευρά της Γαλλίας; Είχατε εγκρίνει το περιεχόμενό της; Έγινε στο όνομά μας και για λογαριασμό μας;»

Η απουσία του πλήρους κειμένου από τη δημόσια συζήτηση δυσκολεύει την ανεξάρτητη αξιολόγηση των ισχυρισμών και των δύο πλευρών.

Από την Κάσο του 2024 στη νέα αντιπαράθεση του 2026

Η πολιτική επιχειρηματολογία Ανδρουλάκη στηρίζεται στη σύγκριση δύο διαφορετικών χρονικών περιόδων.

Η πρώτη είναι η ένταση που σημειώθηκε στην περιοχή της Κάσου το 2024, όταν οι έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση βρέθηκαν στο επίκεντρο ελληνοτουρκικής αντιπαράθεσης.

Η δεύτερη αφορά τη σημερινή προσπάθεια συνέχισης των διαδικασιών για το έργο και τη γαλλική διπλωματική πρωτοβουλία.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ υποστήριξε ότι η Τουρκία επιδίωκε ήδη από το 2024 να εμφανίζεται ως μέρος της διαδικασίας έγκρισης των ερευνών.

«Αυτό που ήθελε η Τουρκία στην Κάσο το 2024 από την Ελλάδα, βάλατε να το κάνει η Γαλλία εκ μέρους μας το 2026», δήλωσε.

Η διατύπωση συνιστά πολιτική καταγγελία του Νίκου Ανδρουλάκη. Δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι η Γαλλία ζήτησε τουρκική άδεια ή ότι η Ελλάδα αποδέχθηκε κάποια τουρκική αρμοδιότητα.

Αναδεικνύει, όμως, την ανησυχία της αντιπολίτευσης για τον τρόπο με τον οποίο μια διπλωματική ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί από την Άγκυρα στη διαμόρφωση μελλοντικών διεκδικήσεων.

«Τι άλλαξε από τις 26 Οκτωβρίου;» – Η αντίφαση που καταγγέλλει το ΠΑΣΟΚ

Ο Νίκος Ανδρουλάκης στάθηκε ιδιαίτερα στη διαφορά ανάμεσα στις προηγούμενες κυβερνητικές δηλώσεις και τη μεταγενέστερη γαλλική πρωτοβουλία.

Σύμφωνα με όσα επικαλέστηκε, στις 26 Οκτωβρίου ο κυβερνητικός εκπρόσωπος είχε αναφέρει ότι οποιαδήποτε ενδεχόμενη ενημέρωση τρίτων χωρών θα πραγματοποιούνταν από τις ανάδοχες εταιρείες.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ διερωτήθηκε γιατί τελικά επιλέχθηκε η διπλωματική οδός.

«Γιατί επιλέχθηκε η διπλωματική οδός για την ενημέρωση της Τουρκίας, όταν, σύμφωνα με όσα είχε δηλώσει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος στις 26 Οκτωβρίου, αν τυχόν ζητηθεί ενημέρωση θα γίνει μόνον από τις αναδόχους εταιρείες;»

Και επανήλθε:

«Τι άλλαξε από τις 26 Οκτωβρίου μέχρι προχθές; Γιατί αναβαθμίστηκε διπλωματικά η διαδικασία με ρηματική διακοίνωση;»

Το ερώτημα αφορά τον χαρακτήρα της ενημέρωσης.

Μια τεχνική επικοινωνία από ανάδοχο εταιρεία και μια επίσημη διπλωματική διακοίνωση κράτους δεν έχουν την ίδια μορφή ούτε την ίδια πολιτική βαρύτητα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η δεύτερη συνεπάγεται αναγνώριση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Σημαίνει όμως ότι το περιεχόμενο και η διατύπωσή της έχουν σημασία για την αξιολόγηση της συγκεκριμένης κίνησης.

Παπασταύρου: «Η Τουρκία ζητούσε να δώσει άδεια και άδεια δεν της ζητήθηκε»

Απαντώντας στον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, ο Σταύρος Παπασταύρου υπερασπίστηκε τους κυβερνητικούς χειρισμούς.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας υποστήριξε ότι η γαλλική εταιρεία ζήτησε άδεια αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές και ότι η σχετική NAVTEX εκδόθηκε από την Ελλάδα.

«Η Τουρκία ζητούσε να δώσει άδεια και άδεια δεν της ζητήθηκε από τη γαλλική εταιρεία», δήλωσε.

Ο υπουργός επανέλαβε ότι η γαλλική διακοίνωση είχε ενημερωτικό χαρακτήρα.

Η κυβερνητική θέση στηρίζεται σε μια ουσιαστική διάκριση: άλλο η ενημέρωση ενός κράτους για δραστηριότητες στη θάλασσα και άλλο η αναγνώριση δικαιώματός του να εγκρίνει ή να απαγορεύει τις δραστηριότητες αυτές.

Σύμφωνα με την Αθήνα, η διαδικασία αδειοδότησης δεν μεταβλήθηκε και η Τουρκία δεν απέκτησε κανέναν θεσμικό ρόλο.

Η απάντηση αυτή, πάντως, δεν αίρει αυτομάτως το αίτημα του ΠΑΣΟΚ για ενημέρωση σχετικά με το ακριβές περιεχόμενο της διακοίνωσης.

«Ούτε η άλλη πλευρά δεν έχει τολμήσει να θέσει αυτά τα ερωτήματα»

Η αντιπαράθεση οξύνθηκε όταν ο Σταύρος Παπασταύρου κατηγόρησε τον Νίκο Ανδρουλάκη ότι με τις ερωτήσεις του ενδέχεται να ενισχύει επιχειρήματα της τουρκικής πλευράς.

«Εσείς, κύριε Ανδρουλάκη, εγείρετε κάποια επιχειρήματα και κάποιες ερωτήσεις που, επιτρέψτε μου να σας πω, ούτε η άλλη πλευρά δεν έχει τολμήσει να θέσει. Θέλει προσοχή. Είναι εθνική υπόθεση», ανέφερε.

Ο υπουργός ζήτησε να μην αντιμετωπίζεται το έργο ως πεδίο μικροκομματικής αντιπαράθεσης.

«Μην επιχειρούμε για μικροκομματικές σκοπιμότητες να στρεβλώνουμε την πραγματικότητα», πρόσθεσε, υποστηρίζοντας την ανάγκη ενός «αρραγούς εθνικού μετώπου» για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης.

Η παρέμβαση Παπασταύρου ανέδειξε τη βασική κυβερνητική ανησυχία: ότι η δημόσια αμφισβήτηση των ελληνικών χειρισμών μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση πως υφίσταται ζήτημα τουρκικής δικαιοδοσίας εκεί όπου η Αθήνα θεωρεί ότι δεν υπάρχει.

Από την άλλη πλευρά, η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι η ανάγκη εθνικής συνεννόησης δεν μπορεί να περιορίζει τον κοινοβουλευτικό έλεγχο.

Ανδρουλάκης: «Η Τουρκία έχει τις απαντήσεις, το ΠΑΣΟΚ δεν τις έχει»

Η ανταπάντηση του Νίκου Ανδρουλάκη ήταν εξίσου αιχμηρή.

«Η Τουρκία έχει τις απαντήσεις που ζητάμε εμείς σήμερα, το ΠΑΣΟΚ δεν τις έχει», δήλωσε.

Με αυτή τη φράση ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ επιχείρησε να αντιστρέψει την κυβερνητική επιχειρηματολογία.

Το πολιτικό του επιχείρημα είναι ότι η Άγκυρα έχει λάβει τη γαλλική ενημέρωση, ενώ η ελληνική αντιπολίτευση εξακολουθεί να ζητά εξηγήσεις για το περιεχόμενό της.

Ο Ανδρουλάκης συνέδεσε μάλιστα τη συζήτηση με τον τρόπο που, κατά την άποψή του, η κυβέρνηση επικαλείται την ανάγκη εθνικής ενότητας όταν βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολα ερωτήματα.

Στη δευτερολογία του αναφέρθηκε και στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι χρησιμοποιεί την επίκληση της «εθνικής προσπάθειας» ως απάντηση στην κριτική.

Η σύγκριση αποτελεί πολιτική τοποθέτηση του προέδρου του ΠΑΣΟΚ. Οι δύο υποθέσεις έχουν διαφορετικό αντικείμενο και δεν συνδέονται θεσμικά.

Το διεθνές δίκαιο και η διαφορά ανάμεσα στην ενημέρωση και την άδεια

Η ουσία της αντιπαράθεσης αφορά την άσκηση δικαιωμάτων στη θάλασσα.

Η Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας προβλέπει δικαιώματα τοποθέτησης υποβρύχιων καλωδίων, ενώ διακρίνει τις σχετικές δραστηριότητες από άλλες χρήσεις του θαλάσσιου χώρου.

Ωστόσο, το ακριβές νομικό καθεστώς μιας δραστηριότητας εξαρτάται από τη θέση της, τη φύση των εργασιών και τις εφαρμοστέες διατάξεις.

Οι έρευνες που προηγούνται της πόντισης ενός καλωδίου μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετα νομικά και διπλωματικά ερωτήματα, ιδίως σε περιοχές όπου υπάρχουν αντικρουόμενες θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Η Τουρκία έχει κατά καιρούς αμφισβητήσει ελληνικές και κυπριακές θέσεις για τη θαλάσσια δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα, αντίθετα, επιμένει ότι οι τουρκικές αξιώσεις δεν θεμελιώνουν δικαίωμα αδειοδότησης του έργου.

Το κρίσιμο στοιχείο στην παρούσα υπόθεση είναι εάν η γαλλική διακοίνωση περιορίζεται σε γνωστοποίηση ή περιλαμβάνει διατυπώσεις που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως επιχείρημα για διαφορετική ερμηνεία.

Χωρίς το πλήρες κείμενο, δεν είναι δυνατόν να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα για αυτή τη συγκεκριμένη πτυχή.

Η γαλλική διάσταση: Ένα ευρωπαϊκό έργο με γεωπολιτικό βάρος

Το Great Sea Interconnector δεν είναι απλώς ένα διμερές ενεργειακό έργο Ελλάδας και Κύπρου.

Η ηλεκτρική διασύνδεση έχει ευρωπαϊκή διάσταση, ενώ η συμμετοχή γαλλικών επιχειρήσεων στην υλοποίησή της προσδίδει πρόσθετο οικονομικό και διπλωματικό ενδιαφέρον.

Η παρουσία της Γαλλίας αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω των στενών σχέσεων Αθήνας–Παρισιού και της ευρύτερης γαλλικής δραστηριοποίησης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η συμμετοχή μιας γαλλικής εταιρείας σε ένα έργο δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε διπλωματική ενέργεια της γαλλικής κυβέρνησης γίνεται για λογαριασμό της Ελλάδας.

Αυτό ακριβώς επιχειρεί να διευκρινίσει το ΠΑΣΟΚ, ζητώντας να μάθει εάν υπήρξε προηγούμενη συνεννόηση και έγκριση της Αθήνας.

Για την ελληνική κυβέρνηση, αντίθετα, η γαλλική ενημέρωση δεν αλλάζει τη νομική βάση του έργου και δεν αναγνωρίζει τουρκική αρμοδιότητα.

Η διαφωνία αφορά επομένως όχι μόνο την ουσία των κυριαρχικών δικαιωμάτων, αλλά και τη διαχείριση της διπλωματικής διαδικασίας.

Από την ενεργειακή ασφάλεια στην ευρωπαϊκή αξιοπιστία

Το GSI έχει ευρύτερη στρατηγική σημασία, καθώς αποσκοπεί στην ηλεκτρική διασύνδεση της Κύπρου με το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Ελλάδας.

Για την Κύπρο, η ολοκλήρωσή του συνδέεται με τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης και τη δυνατότητα μεγαλύτερης ενσωμάτωσης στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρισμού.

Για την Ελλάδα, το έργο αποτελεί μέρος της στρατηγικής ενίσχυσης των ενεργειακών διασυνδέσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόοδος ή η καθυστέρηση ενός τέτοιου έργου έχει σημασία για την αξιοπιστία των ευρωπαϊκών υποδομών και την υλοποίηση των ενεργειακών της προτεραιοτήτων.

Αυτός είναι και ο λόγος που η αντιπαράθεση για μια ρηματική διακοίνωση αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από μια συνηθισμένη διπλωματική διαφωνία.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν μια συγκεκριμένη κίνηση δημιουργεί νομικό προηγούμενο, αλλά και εάν οι εμπλεκόμενες κυβερνήσεις μπορούν να διασφαλίσουν την πρόοδο του έργου χωρίς να μετατραπούν οι τουρκικές αντιρρήσεις σε επαναλαμβανόμενο εμπόδιο.

«Το 2024 το έργο παγώνει, το 2026 ξεπαγώνει – Τι άλλαξε;»

Ο Νίκος Ανδρουλάκης επέμεινε ότι η κυβέρνηση οφείλει να εξηγήσει τι έχει μεσολαβήσει από την ένταση στην Κάσο μέχρι τη σημερινή προσπάθεια συνέχισης των εργασιών.

Η κριτική του εστιάζει στο εάν έχει υπάρξει κάποια νέα διπλωματική συνεννόηση, διαφορετική διαδικασία ή αλλαγή στους χειρισμούς των εμπλεκόμενων πλευρών.

Η κυβέρνηση απορρίπτει την ερμηνεία περί αναγνώρισης τουρκικής δικαιοδοσίας και επιμένει ότι οι άδειες ζητήθηκαν και δόθηκαν από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές.

Η διαφωνία παραμένει ανοιχτή στο επίπεδο της πολιτικής λογοδοσίας, ιδιαίτερα ως προς την ενημέρωση της Βουλής για το περιεχόμενο της γαλλικής διακοίνωσης.

Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ ολοκλήρωσε την παρέμβασή του επαναφέροντας το ερώτημα που θεωρεί κεντρικό:

«Το 2024 το έργο παγώνει. Το 2026 το έργο ξεπαγώνει. Μπορείτε να εξηγήσετε στον ελληνικό λαό τι άλλαξε;»

Πηγή: pagenews.gr