Μια αμερικανική πολιτική που περιλαμβάνει την Κίνα σπάνια λαμβάνει την προσοχή που δόθηκε τον περασμένο μήνα στον Σκοτ Κένεντι, τον πρώτο Αμερικανό μελετητή που επισκέφθηκε από τότε που ξεκίνησαν οι αυστηροί ταξιδιωτικοί περιορισμοί του Πεκίνου για τον κορωνοϊό πριν από δύο χρόνια.
Για τον Κένεντι, ειδικό στις κινεζικές επιχειρήσεις και οικονομία στο δεξαμενή σκέψης Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών με έδρα την Ουάσιγκτον, προοριζόταν ως ένα ταξίδι με παγοθραυστικό. Όμως, το περιεχόμενο των συναντήσεών του με περισσότερους από 100 ακαδημαϊκούς, επιχειρήσεις και αξιωματούχους, συμπεριλαμβανομένου του υφυπουργού Εξωτερικών Xie Feng, τον εξέπληξε.
Το ενδιαφέρον τους για διάλογο ήταν εν μέρει να καταστήσουν σαφή την ανησυχία της χώρας για τις τεταμένες σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. «Υπάρχει σημαντική ανησυχία στο Πεκίνο για τα κίνητρα των ΗΠΑ. Βλέπουν την Ουάσιγκτον να έχει έναν βαθύ φόβο για τυχόν αντιπάλους», είπε ο Κένεντι μετά την επιστροφή του στην πατρίδα. «Από τη σκοπιά τους, η μπάλα είναι στο γήπεδο των ΗΠΑ».
Ο πρόεδρος Μπάιντεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει τη συνάντησή του, τη Δευτέρα με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ στη σύνοδο κορυφής της Ομάδας των 20 στο Μπαλί για να δημιουργήσει έναν «υπόβαθρο» για τη σχέση . Η Κίνα, επίσης, έχει σηματοδοτήσει ότι θέλει να επαναφέρει τους δεσμούς σε καλό δρόμο μετά από πολλά χρόνια έντονων διαφωνιών σχετικά με το εμπόριο, την τεχνολογία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Αλλά για το Πεκίνο, αυτό δεν είναι να συμφωνήσει κανείς, να διαφωνήσει ή να βρει πώς να αποφύγει το χειρότερο σενάριο της απόλυτης σύγκρουσης.
Από τότε που επιβεβαιώθηκε εκ νέου ως ο πρωταρχικός ηγέτης τον περασμένο μήνα, ο Σι είναι πιο επικεντρωμένος από ποτέ στο να γίνει η Κίνα μια σύγχρονη σοσιαλιστική υπερδύναμη με παγκόσμια επιρροή – μια θέση που περιμένει να αποδεχτούν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Κινέζοι ειδικοί λένε ότι η διόρθωση της σχέσης θα απαιτήσει περισσότερα από μια επίδειξη καλής θέλησης από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα συμφωνήσει σε θεμελιώδεις πτυχές της σχέσης, συμπεριλαμβανομένης της τύχης της Ταϊβάν, του αυτοδιοικούμενου, δημοκρατικού νησιού των 23 εκατομμυρίων που το Πεκίνο διεκδικεί ως μέρος της επικράτειάς του.
«Οι Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ότι εφόσον δεν υπάρχει σύγκρουση ή κρίση στις σχέσεις, τότε είναι εντάξει. Αλλά η Κίνα θέλει να δει στοιχεία προόδου, ειδικά όταν πρόκειται για την Ταϊβάν», δήλωσε ο Wu Xinbo, κοσμήτορας Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fudan στη Σαγκάη.
Ωστόσο , η αποφασιστικότητα του Σι να αναλάβει τον έλεγχο του νησιού, με τη βία, αν χρειαστεί, έχει αυξηθεί μόνο ως απάντηση στις αμερικανικές προσπάθειες να στηρίξουν την άμυνα της Ταϊβάν στον απόηχο της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Μετά από συνεχόμενα χρόνια πανδημίας, ελάχιστης προσωπικής επαφής, με πολλά κυβερνητικά κανάλια να έχουν ακυρωθεί, ανασταλεί ή λήξει, οι ανεπίσημοι διάλογοι ήταν από τα λίγα εργαλεία που έχουν απομείνει για τις δύο πλευρές να συνεχίσουν να συνομιλούν μεταξύ τους. Γνωστοί Κινέζοι μελετητές άρχισαν να ταξιδεύουν στις Ηνωμένες Πολιτείες τους τελευταίους μήνες και έχουν προσκαλέσει Αμερικανούς ομολόγους τους να κάνουν το ίδιο.
«Εάν μπορούμε να αναβιώσουμε τους μηχανισμούς επικοινωνίας, τότε στο μέλλον δεν θα χρειάζεται να βασιζόμαστε υπερβολικά στη συνάντηση των κορυφαίων ηγετών», σημείωσε ο Wu.
Το ότι τα κρατικά μέσα ενημέρωσης χαιρέτησαν αυτήν την άνοδο στις ανταλλαγές ως ένδειξη χαλάρωσης των εντάσεων αποκαλύπτει πόσο άσχημα είναι τα πράγματα. Πριν από δεκαέξι μήνες, ο υπουργός Εξωτερικών Wang Yi παρουσίασε λίστες με παράπονα και αιτήματα σε Αμερικανούς διπλωμάτες στην Τιαντζίν. Η Κίνα κατέστησε σαφές ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έπρεπε να κάνουν την πρώτη κίνηση και είχαν τρεις βασικές απαιτήσεις: καμία προσπάθεια υπονόμευσης της ανάπτυξης της Κίνας, καμία πρόκληση για το πολιτικό της σύστημα και καμία «ζημία» στις αξιώσεις κυριαρχίας της στην Ταϊβάν, το Χονγκ Κονγκ και τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.
Η θέση του Πεκίνου δεν έχει αλλάξει από τότε. Αυτό που έχει αλλάξει, ωστόσο, είναι ο βαθμός ελέγχου του Σι στο εσωτερικό και η ανησυχία για την κατάσταση του κόσμου. Στο 20ο Εθνικό Συνέδριο του Κινεζικού Κομμουνιστικού Κόμματος που ολοκληρώθηκε πρόσφατα, όπου η κυριαρχία του παρατάθηκε για τουλάχιστον άλλα πέντε χρόνια, ο Σι συσσώρευσε την ανώτατη ηγεσία με πιστούς υπολοχαγούς και προειδοποίησε για «επικίνδυνες καταιγίδες» που υπονομεύουν την άνοδο της Κίνας.
Κάποιοι στην Κίνα υποστηρίζουν ότι ο Μπάιντεν είναι πολύ περιορισμένος στο εσωτερικό για να συνάψει μόνιμες συμφωνίες ή να βελτιώσει πραγματικά τους δεσμούς.
«Το Πεκίνο πιστεύει ότι ο έλεγχος του Λευκού Οίκου στο ζήτημα της Ταϊβάν μειώνεται, επειδή το Κογκρέσο έχει πιάσει το τιμόνι», δήλωσε ο Zhao Minghao, καθηγητής στο Ινστιτούτο Διεθνών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Fudan στη Σαγκάη. «Ο Μπάιντεν αντιμετωπίζει μια διχασμένη κυβέρνηση μετά την ενδιάμεση θητεία, η οποία έχει κλιμακώσει τους κινδύνους της Κίνας και των ΗΠΑ να πέσουν σε ανοιχτές εχθροπραξίες για την Ταϊβάν».
Οι Κινέζοι ηγέτες ανησυχούν ιδιαίτερα για τις προσπάθειες του Μπάιντεν να συγκεντρώσει συμμάχους. Σε απάντηση στην ομιλία του υπουργού Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν για την πολιτική της Κίνας τον Μάιο —στην οποία χαρακτήρισε τη χώρα «την πιο σοβαρή μακροπρόθεσμη πρόκληση για τη διεθνή τάξη» — το Υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι προσπαθούν να δημιουργήσουν Ασιατική-Ειρηνική έκδοση του ΝΑΤΟ με την Αυστραλία, την Ιαπωνία και την Κορέα για να «διαταράξει την ασφάλεια και τη σταθερότητα» στην περιοχή.
Αν και η σχέση άρχισε να επιδεινώνεται κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Τραμπ, ο Zheng Yongnian, ένας επιφανής μελετητής στο Κινεζικό Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ, στο Shenzhen, είπε ότι η παρακμή της έγινε πιο ουσιαστική υπό τον Μπάιντεν. Ο πρόεδρος έχει «οπλίσει και πολιτικοποιήσει» το εμπόριο, αντί απλώς να προσπαθεί να επιβραδύνει την οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη της Κίνας, είπε ο Zheng.
Όταν ο Μπάιντεν ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά του, η Κίνα σηματοδότησε έναν βαθμό προθυμίας να συνεργαστεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες σε τομείς κοινού ενδιαφέροντος, ενώ και οι δύο προσπάθησαν να ελαχιστοποιήσουν τις διαφορές. Αλλά η προσέγγιση έχει σε μεγάλο βαθμό αποτύχει, με το Πεκίνο να αναστέλει ή να ακυρώνει τις συνομιλίες μεταξύ στρατού, τη συνεργασία κατά των ναρκωτικών και τις συζητήσεις για την κλιματική αλλαγή ως αντίποινα για την επίσκεψη της προέδρου της Βουλής Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν τον Αύγουστο.
«Από την πλευρά των ΗΠΑ, όλα έχουν να κάνουν με τις επικοινωνίες κρίσεων. Πώς μπορούμε να αποτρέψουμε το χειρότερο σενάριο; Ενώ από την κινεζική πλευρά, ο τρόπος για να διαχειριστεί κανείς υπεύθυνα τον ανταγωνισμό είναι η επίτευξη συμφωνίας για τις βασικές αρχές», δήλωσε ο Rorry Daniels, διευθύνων σύμβουλος του Asia Society Policy Institute στη Νέα Υόρκη.
Ορισμένοι Κινέζοι μελετητές, πρόσθεσε ο Ντάνιελς, είχαν ακόμη εγείρει την ιδέα να προσπαθήσουν να εκπονήσουν ένα κοινό ανακοινωθέν, όπως τα τρία θεμελιώδη έγγραφα που διαμόρφωσαν τις σχέσεις των εθνών μεταξύ τους τις δεκαετίες του 1970 και του 1980.
«Η Κίνα ψάχνει πραγματικά για ένα αστέρι του βορρά να δείξει και να πει «Αυτή είναι η φύση της σχέσης»», είπε. «Αλλά οι ΗΠΑ δεν προσεγγίζουν την Κίνα με την ίδια νοοτροπία».
Μια έκθεση που δημοσιεύθηκε τον Μάιο από το Πανεπιστήμιο Renmin της Κίνας προσέφερε τρεις δυνατότητες για μελλοντικούς δεσμούς μεταξύ των χωρών.
Η καλύτερη περίπτωση ήταν η ένταση και ο σκληρός ανταγωνισμός. Το μεσαίο σενάριο ήταν η τεχνολογική, οικονομική και πολιτιστική αποσύνδεση.
Ο τελευταίος ήταν ο ολοκληρωτικός πυρηνικός πόλεμος.
πηγή:Washington Post
