Δένδιας: Η Ελλάδα στο τιμόνι του ΟΗΕ – Το μήνυμα για Τουρκία, διεθνές δίκαιο και νέο Γενικό Γραμματέα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Δένδιας: Η Ελλάδα στο τιμόνι του ΟΗΕ – Το μήνυμα για Τουρκία, διεθνές δίκαιο και νέο Γενικό Γραμματέα
Δένδιας: Η Ελλάδα στην πρώτη γραμμή της διεθνούς διπλωματίας
Σαφές μήνυμα προσήλωσης στο διεθνές δίκαιο, στη διπλωματία και στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών έστειλε ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, με αφορμή τη συμπλήρωση 81 ετών από την έναρξη ισχύος του Χάρτη του ΟΗΕ.
Η παρέμβασή του αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, καθώς συμπίπτει με την ελληνική προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας για τον Οκτώβριο του 2026, σε μια περίοδο κατά την οποία οι πόλεμοι, οι περιφερειακές συγκρούσεις και οι αντιπαραθέσεις των μεγάλων δυνάμεων δοκιμάζουν την αποτελεσματικότητα των διεθνών θεσμών.
Στην ανάρτησή του στο Χ, ο Νίκος Δένδιας επαναφέρει το τρίπτυχο που είχε παρουσιάσει στις 16 Μαρτίου 2023, κατά την επίσημη ανακοίνωση της ελληνικής υποψηφιότητας για το Συμβούλιο Ασφαλείας.
«Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων, η χώρα μας παραμένει δεσμευμένη στις αρχές και αξίες του Καταστατικού Χάρτη και στο τρίπτυχο Διάλογος – Διπλωματία – Δημοκρατία».
Η τοποθέτηση αυτή δεν περιορίζεται σε μια επετειακή αναφορά.
Αναδεικνύει τη στρατηγική επιλογή της Αθήνας να συνδέει την εξωτερική της πολιτική με την υπεράσπιση της διεθνούς νομιμότητας, την ειρηνική επίλυση διαφορών και τη λειτουργία των πολυμερών θεσμών.
81 χρόνια από την έναρξη ισχύος του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, με τη φετινή επέτειο να συμπίπτει με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας από την Ελλάδα.
Σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών προκλήσεων, η χώρα μας παραμένει δεσμευμένη στις αρχές και αξίες του Καταστατικού Χάρτη και στο τρίπτυχο Διάλογος – Διπλωματία – Δημοκρατία, όπως είχα υπογραμμίσει κατά την επίσημη παρουσίαση της ελληνικής υποψηφιότητας (16/3/2023) για την εκλογή της Ελλάδας ως Μη Μόνιμου Μέλους του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Και είναι σημαντικό ότι χάρη και στην εκλογή της χώρας μας στο Συμβουλίου Ασφαλείας, η Ελλάδα έχει λόγο στην εκλογή του επόμενου Γ. Γ. του ΟΗΕ.
— Nikos Dendias (@NikosDendias) October 24, 2026
«81 χρόνια από την έναρξη ισχύος του Καταστατικού Χάρτη»
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας αναφέρεται στην ιστορική επέτειο της 24ης Οκτωβρίου 1945, όταν τέθηκε σε ισχύ ο Καταστατικός Χάρτης του ΟΗΕ.
«81 χρόνια από την έναρξη ισχύος του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, με τη φετινή επέτειο να συμπίπτει με την ανάληψη της Προεδρίας του Συμβουλίου Ασφαλείας από την Ελλάδα».
Η επέτειος αποκτά πρόσθετο συμβολισμό λόγω της ελληνικής παρουσίας στο ανώτατο όργανο του ΟΗΕ που είναι αρμόδιο για τη διατήρηση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Η Ελλάδα συμμετέχει στο Συμβούλιο Ασφαλείας ως εκλεγμένο μη μόνιμο μέλος για τη διετία 2025–2026, έχοντας εξασφαλίσει την υποστήριξη 182 κρατών κατά την ψηφοφορία του Ιουνίου 2024.
Η εκλογή αυτή προσέφερε στην ελληνική διπλωματία τη δυνατότητα να συμμετέχει άμεσα στις συζητήσεις και στις αποφάσεις για κρίσιμα ζητήματα της διεθνούς ασφάλειας.
Η ελληνική προεδρία του Οκτωβρίου και οι παγκόσμιες κρίσεις
Από την 1η Οκτωβρίου 2026, η Ελλάδα ασκεί για δεύτερη φορά κατά την τρέχουσα θητεία της την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η ελληνική προεδρία πραγματοποιείται σε μια συγκυρία με πολλαπλά ανοικτά μέτωπα.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι κρίσεις στην Αφρική και τα ζητήματα θαλάσσιας ασφάλειας βρίσκονται στην ατζέντα του Οργανισμού.
Η Αθήνα έχει επιλέξει να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στην ελευθερία της ναυσιπλοΐας, στην προστασία των αμάχων και στον ρόλο του διεθνούς δικαίου στην αντιμετώπιση των συγκρούσεων.
Η προεδρία δεν προσφέρει στην Ελλάδα δικαίωμα βέτο ούτε δυνατότητα μονομερούς καθορισμού των αποφάσεων.
Της παρέχει, ωστόσο, θεσμικό ρόλο στην οργάνωση των εργασιών, στον συντονισμό των διαβουλεύσεων και στην προσπάθεια διαμόρφωσης συναινέσεων ανάμεσα στα μέλη του Συμβουλίου.
Αυτή η διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι διαφωνίες ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις δυσχεραίνουν συχνά τη λήψη αποφάσεων.
Το τρίπτυχο «Διάλογος – Διπλωματία – Δημοκρατία»
Η αναφορά του Νίκου Δένδια στις τρεις αυτές έννοιες αποτελεί συνέχεια της επίσημης ελληνικής στρατηγικής για τη συμμετοχή στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
Ο Διάλογος αφορά την αναζήτηση ειρηνικών λύσεων στις διεθνείς διαφορές.
Η Διπλωματία συνδέεται με τη διαπραγμάτευση, την οικοδόμηση συνεργασιών και τη λειτουργία των διεθνών οργανισμών.
Η Δημοκρατία παραπέμπει στον σεβασμό των θεσμών, των δικαιωμάτων και των κανόνων που διέπουν τις διεθνείς σχέσεις.
Οι τρεις αυτές αρχές αποκτούν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική εξωτερική πολιτική, η οποία αντιμετωπίζει ζητήματα ασφάλειας και κυριαρχικών δικαιωμάτων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η έμφαση στον διάλογο δεν σημαίνει παραίτηση από νομικές θέσεις ή δικαιώματα.
Αντίστοιχα, η προσήλωση στο διεθνές δίκαιο αποτελεί τη βάση πάνω στην οποία η Αθήνα υποστηρίζει ότι πρέπει να επιλύονται οι διακρατικές διαφορές.
Το μήνυμα προς την Τουρκία και η Ανατολική Μεσόγειος
Παρότι η ανάρτηση Δένδια δεν κατονομάζει την Τουρκία, το περιεχόμενό της συνδέεται με τις πάγιες ελληνικές θέσεις για τη διεθνή νομιμότητα.
Η Ελλάδα αντιμετωπίζει το Δίκαιο της Θάλασσας ως βασικό πλαίσιο για τη ρύθμιση των θαλάσσιων ζωνών και την άσκηση των σχετικών δικαιωμάτων.
Η Τουρκία διατυπώνει διαφορετικές νομικές και πολιτικές θέσεις σε ζητήματα θαλάσσιων οριοθετήσεων, ενώ δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Στο πλαίσιο αυτό, η ελληνική συμμετοχή στο Συμβούλιο Ασφαλείας προσφέρει δυνατότητα ανάδειξης γενικών αρχών που η Αθήνα θεωρεί κρίσιμες: σεβασμό της κυριαρχίας, ειρηνική επίλυση διαφορών και αποφυγή της απειλής ή χρήσης βίας.
Η γεωπολιτική σημασία της παρέμβασης Δένδια έγκειται επομένως και στη σύνδεση της ελληνικής διπλωματικής παρουσίας με ένα διεθνές σύστημα κανόνων.
Δεν πρόκειται για νέα ειδική δήλωση του υπουργού σχετικά με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά για ευρύτερη τοποθέτηση που έχει σαφή συνάφεια με τις προτεραιότητες της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής.
Θαλάσσια ασφάλεια: Η ελληνική πρωτοβουλία της 29ης Οκτωβρίου
Σημαντική θέση στην ελληνική προεδρία κατέχει η θαλάσσια ασφάλεια.
Στις 29 Οκτωβρίου έχει προγραμματιστεί υψηλού επιπέδου συνεδρίαση με επίκεντρο την ελευθερία της ναυσιπλοΐας, τις αναδυόμενες τεχνολογίες και τις προκλήσεις για την ασφάλεια στη θάλασσα.
Η πρωτοβουλία συνδέεται με τον ρόλο της Ελλάδας ως ναυτιλιακής δύναμης και με τη σημασία των θαλάσσιων εμπορικών διαδρομών για την παγκόσμια οικονομία.
Οι εξελίξεις στη Μαύρη Θάλασσα, στην Ερυθρά Θάλασσα και σε άλλα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα έχουν αναδείξει τις συνέπειες που μπορούν να έχουν οι συγκρούσεις στις μεταφορές, στο εμπόριο και στην ενεργειακή ασφάλεια.
Η ελληνική διπλωματία επιχειρεί να εντάξει αυτά τα ζητήματα σε μια ευρύτερη συζήτηση για την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου και την προστασία της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία παρουσιάζει και ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ανατολική Μεσόγειο, όπου συνυπάρχουν ενεργειακά έργα, θαλάσσιες μεταφορές και ανοιχτές γεωπολιτικές διαφορές.
«Η Ελλάδα έχει λόγο στην εκλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα»
Το πιο άμεσα πολιτικό σημείο της ανάρτησης Δένδια αφορά τη διαδικασία επιλογής του διαδόχου του Αντόνιο Γκουτέρες.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας επισημαίνει:
«Και είναι σημαντικό ότι χάρη και στην εκλογή της χώρας μας στο Συμβούλιο Ασφαλείας, η Ελλάδα έχει λόγο στην εκλογή του επόμενου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ».
Η αναφορά αυτή έχει συγκεκριμένο θεσμικό περιεχόμενο.
Σύμφωνα με το άρθρο 97 του Καταστατικού Χάρτη, ο Γενικός Γραμματέας διορίζεται από τη Γενική Συνέλευση ύστερα από σύσταση του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Επομένως, η συμμετοχή της Ελλάδας στο Συμβούλιο της επιτρέπει να λάβει μέρος στη διαδικασία που οδηγεί στη σύσταση υποψηφίου.
Πρόκειται για διαφορετικό ρόλο από εκείνον που έχουν τα κράτη τα οποία συμμετέχουν μόνο στη Γενική Συνέλευση.
Η ελληνική προεδρία του Οκτωβρίου προσθέτει και ευθύνη συντονισμού των διαβουλεύσεων, σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο για τη διαδοχή στην ηγεσία του Οργανισμού.
Η επόμενη ημέρα του ΟΗΕ και οι ισορροπίες των μεγάλων δυνάμεων
Η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνεται στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και η διαδικασία επιλογής του επόμενου Γενικού Γραμματέα βρίσκεται σε εξέλιξη.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο νέος επικεφαλής θα αναλάβει καθήκοντα σε ένα περιβάλλον αυξημένων γεωπολιτικών ανταγωνισμών και πιέσεων προς τους πολυμερείς θεσμούς.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας αποτελεί το καθοριστικό στάδιο της διαδικασίας, καθώς πρέπει να διαμορφωθεί σύσταση προς τη Γενική Συνέλευση.
Οι πέντε μόνιμες δυνάμεις —Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο— διατηρούν δικαίωμα βέτο στις ουσιαστικές αποφάσεις του Συμβουλίου.
Η Ελλάδα συμμετέχει στη διαδικασία ως εκλεγμένο μέλος, χωρίς αντίστοιχο δικαίωμα αρνησικυρίας.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να συμβάλει στις διαβουλεύσεις και στη διαμόρφωση συναινέσεων, αλλά δεν μπορεί να επιβάλει μονομερώς μια επιλογή.
Η ελληνική προεδρία αποκτά έτσι διπλωματικό ενδιαφέρον, ιδιαίτερα ως προς την αναζήτηση ενός υποψηφίου που θα συγκεντρώνει την αναγκαία διεθνή υποστήριξη.
Γεραπετρίτης: «Αποτελεσματική και λειτουργική πολυμέρεια»
Η σημασία της ελληνικής προεδρίας είχε αναδειχθεί και από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, κατά την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων την 1η Οκτωβρίου.
Ο υπουργός Εξωτερικών είχε δηλώσει:
«Η Ελλάδα αναλαμβάνει, για δεύτερη φορά κατά τη διάρκεια της θητείας της, την Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, σε μία από τις πιο κρίσιμες συγκυρίες για τη διεθνή κοινότητα».
Παράλληλα, είχε υπογραμμίσει την ανάγκη ενίσχυσης της πολυμερούς συνεργασίας και ενός διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες.
«Ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας και χώρα με ισχυρό διεθνές διπλωματικό αποτύπωμα, η Ελλάδα θα εργαστεί με συνέπεια και επιμονή για την προώθηση της αποτελεσματικής και λειτουργικής πολυμέρειας».
Η δήλωση αυτή συμπληρώνει το σημερινό μήνυμα Δένδια.
Αναδεικνύει τη συνέχεια ανάμεσα στις θέσεις του Υπουργείου Εξωτερικών και στην ευρύτερη ελληνική προσέγγιση για τη διεθνή ασφάλεια.
Ουκρανία, Μέση Ανατολή και η δοκιμασία της διεθνούς νομιμότητας
Η ελληνική προεδρία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το Συμβούλιο Ασφαλείας αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες στην εξεύρεση κοινών θέσεων.
Στην Ουκρανία, ο πόλεμος εξακολουθεί να θέτει ζητήματα κυριαρχίας, εδαφικής ακεραιότητας και εφαρμογής του Καταστατικού Χάρτη.
Στη Μέση Ανατολή, οι συγκρούσεις και οι περιφερειακές εντάσεις αναδεικνύουν την ανάγκη προστασίας των αμάχων και διπλωματικών πρωτοβουλιών.
Στην Αφρική, οι ανθρωπιστικές κρίσεις και οι ένοπλες συγκρούσεις απαιτούν συνεργασία του ΟΗΕ με περιφερειακούς οργανισμούς.
Η ελληνική προεδρία έχει εντάξει στις προτεραιότητές της την προστασία των παιδιών στις ένοπλες συγκρούσεις και τη συμμετοχή των γυναικών στις διαδικασίες ειρήνης και ασφάλειας.
Οι πρωτοβουλίες αυτές δείχνουν ότι η ελληνική ατζέντα δεν περιορίζεται στα ζητήματα άμεσου εθνικού ενδιαφέροντος.
Αφορά και ευρύτερες προκλήσεις για τη λειτουργία του διεθνούς συστήματος.
Η γεωπολιτική σημασία της ελληνικής παρουσίας
Η συμμετοχή της Ελλάδας στο Συμβούλιο Ασφαλείας αποτελεί σημαντική διπλωματική ευκαιρία, αλλά συνοδεύεται και από συγκεκριμένα όρια.
Η Αθήνα μπορεί να συμμετέχει στη διαμόρφωση αποφάσεων, να αναδεικνύει θεματικές προτεραιότητες και να αναπτύσσει συνεργασίες με άλλα κράτη.
Δεν μπορεί, όμως, να παρακάμπτει τους συσχετισμούς ισχύος ή το δικαίωμα βέτο των μόνιμων μελών.
Η ουσιαστική αξιολόγηση της ελληνικής θητείας θα εξαρτηθεί από τη συμβολή της σε συγκεκριμένες διαδικασίες, από τη δυνατότητα επίτευξης συναινέσεων και από την προώθηση πρωτοβουλιών με διεθνή απήχηση.
Για την ελληνική εξωτερική πολιτική, η συμμετοχή αυτή συνδέεται επίσης με τη διατήρηση ενός σταθερού προσανατολισμού υπέρ του διεθνούς δικαίου.
Το μήνυμα Δένδια και το επόμενο διπλωματικό ορόσημο
Η παρέμβαση του Νίκου Δένδια για τα 81 χρόνια του ΟΗΕ συνδέει την ιστορική σημασία του Καταστατικού Χάρτη με τις σημερινές προκλήσεις της διεθνούς ασφάλειας.
Η Ελλάδα βρίσκεται στην προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας, συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα και προετοιμάζει πρωτοβουλίες για τη θαλάσσια ασφάλεια και την προστασία των αμάχων.
Το τρίπτυχο «Διάλογος – Διπλωματία – Δημοκρατία» αποτελεί τον κεντρικό άξονα αυτής της παρουσίας.
Η πρακτική του σημασία θα φανεί από την αποτελεσματικότητα των διπλωματικών πρωτοβουλιών και τη συμβολή της Ελλάδας στις συλλογικές αποφάσεις.
Σε μια περίοδο διεθνούς αβεβαιότητας, το μήνυμα Δένδια υπενθυμίζει ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική επιδιώκει να συνδέει την εθνική ασφάλεια με τη διεθνή νομιμότητα — και ότι η συμμετοχή στο Συμβούλιο Ασφαλείας προσφέρει στην Αθήνα ένα σημαντικό πεδίο άσκησης αυτής της στρατηγικής.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
