Ηνωμένο Βασίλειο: «Όχι» σε πλήρη απαγόρευση social media για τους κάτω των 16

Το Ηνωμένο Βασίλειο έκανε ένα κρίσιμο βήμα στη συζήτηση για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, αλλά όχι προς την κατεύθυνση μιας καθολικής απαγόρευσης. Η Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε την πρόταση για πλήρες μπλόκο των social media σε άτομα κάτω των 16 ετών και στήριξε αντ’ αυτού τη γραμμή της κυβέρνησης για πιο ευέλικτους και στοχευμένους περιορισμούς. Η σχετική τροπολογία των Λόρδων καταψηφίστηκε με 307 ψήφους κατά και 173 υπέρ, σε μια ψηφοφορία που αποτύπωσε το βάθος της πολιτικής διαφωνίας αλλά και τη βούληση της κυβέρνησης να κρατήσει ανοικτές περισσότερες ρυθμιστικές επιλογές.

Η απόφαση αυτή έρχεται σε μια περίοδο όπου η πίεση για αυστηρότερα μέτρα έχει ενταθεί σημαντικά. Στην Αυστραλία, η κυβέρνηση προχώρησε στα τέλη του 2025 σε νόμο που απαγορεύει τη δημιουργία λογαριασμών σε πλατφόρμες όπως TikTok, Instagram, Facebook, X και Snapchat για χρήστες κάτω των 16 ετών, με εφαρμογή του μέτρου μέσα στο 2026. Το παράδειγμα αυτό είχε ενισχύσει τη συζήτηση και στο Λονδίνο, όπου μέλη της Βουλής των Λόρδων και αρκετοί βουλευτές ζητούσαν ένα αντίστοιχο, καθαρό όριο ηλικίας.

Η κυβερνητική γραμμή: όχι καθολική απαγόρευση, αλλά στοχευμένη παρέμβαση

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή, η υπουργός Παιδείας Olivia Bailey υποστήριξε ότι μια οριζόντια απαγόρευση δεν είναι η μόνη ούτε κατ’ ανάγκη η αποτελεσματικότερη λύση. Όπως τόνισε, πολλοί γονείς και οργανώσεις πιέζουν για πλήρες μπλόκο, όμως άλλες παιδικές φιλανθρωπικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι ένα blanket ban μπορεί να σπρώξει τα παιδιά σε λιγότερο ελεγχόμενα και πιο επικίνδυνα ψηφιακά περιβάλλοντα ή να τα αφήσει απροετοίμαστα όταν τελικά μπουν στο διαδίκτυο. Αυτή ακριβώς η λογική οδήγησε την κυβέρνηση στη νέα εθνική διαβούλευση που ξεκίνησε στις 2 Μαρτίου.

Η διαβούλευση, με τίτλο Growing up in the online world, δεν αποκλείει αυστηρές παρεμβάσεις. Αντίθετα, βάζει επίσημα στο τραπέζι την πιθανότητα να θεσπιστεί ελάχιστη ηλικία πρόσβασης στα social media, να περιοριστούν ή να απενεργοποιηθούν λειτουργίες που ενισχύουν τον εθισμό, όπως το autoplay και το infinite scroll, να ενισχυθούν οι μηχανισμοί age assurance και age verification, να εξεταστεί η αύξηση της ηλικίας ψηφιακής συναίνεσης και να τεθούν περιορισμοί ακόμη και στη χρήση AI chatbots και VPN από παιδιά, όταν αυτά υπονομεύουν τα μέτρα ασφάλειας.

Το εναλλακτικό σχέδιο και οι εξουσίες της κυβέρνησης

Το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης είναι ότι χρειάζεται ένα εργαλείο πιο ευέλικτο από μια καθολική απαγόρευση, ώστε να μπορεί να παρεμβαίνει κατά περίπτωση και ανάλογα με το είδος της ψηφιακής υπηρεσίας. Στο σχέδιο που υποστηρίχθηκε στη Βουλή, η κυβέρνηση θέλει να διατηρήσει τη δυνατότητα να ρυθμίζει όχι μόνο τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης αλλά και συγκεκριμένες λειτουργίες ή υπηρεσίες, όπως chatbots ή άλλα προϊόντα που μπορεί να δημιουργούν κίνδυνο για ανηλίκους. Η ίδια η κυβερνητική ανακοίνωση μιλά για μέτρα που καλύπτουν social media, gaming platforms και AI chatbots, δείχνοντας ότι το νέο πλαίσιο θα είναι ευρύτερο από ένα απλό ηλικιακό μπλόκο.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ήδη ανοίξει και δεύτερο μέτωπο γύρω από τη σχέση των παιδιών με τις οθόνες. Από τον Ιανουάριο είχε ανακοινώσει πρωτοβουλίες για τη χρήση κινητών και social media από παιδιά, ενώ στο ίδιο πακέτο μέτρων συμπεριλαμβάνεται και η πιθανότητα να αποκτήσει νομική ισχύ η υφιστάμενη καθοδήγηση για τα κινητά τηλέφωνα στα σχολεία. Αυτό δείχνει ότι το Λονδίνο δεν εγκαταλείπει τη σκληρότερη ρύθμιση, αλλά αποφεύγει προς το παρόν το απόλυτο μοντέλο της απαγόρευσης κάτω των 16.

Έντονες αντιδράσεις και πολιτικό ρήγμα

Η απόρριψη της τροπολογίας δεν έκλεισε το ζήτημα. Αντιθέτως, άνοιξε νέο κύκλο αντιπαράθεσης. Ο πρώην υπουργός Παιδείας των Συντηρητικών Lord Nash, που είχε προωθήσει τη σχετική τροπολογία στους Λόρδους, χαρακτήρισε το αποτέλεσμα «βαθιά απογοητευτικό» και ξεκαθάρισε ότι θα συνεργαστεί ξανά με τη Βουλή των Λόρδων για να επαναφέρει την πίεση. Στο ίδιο μήκος κύματος, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες επέκριναν την κυβέρνηση ότι δεν προσφέρει στις οικογένειες τις σαφείς εγγυήσεις που ζητούν.

Ιδιαίτερο πολιτικό βάρος είχε και το γεγονός ότι περισσότεροι από 100 βουλευτές των Εργατικών απείχαν από την ψηφοφορία, στοιχείο που δείχνει ότι ούτε στο κυβερνών κόμμα υπάρχει πλήρης ενότητα για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η ισχύς των μεγάλων πλατφορμών πάνω στα παιδιά. Στη συζήτηση ακούστηκαν ιδιαίτερα σκληρές τοποθετήσεις για την εθιστική φύση των social media και την αίσθηση αδυναμίας που νιώθουν πολλοί γονείς απέναντι σε πλατφόρμες σχεδιασμένες να κρατούν τα παιδιά διαρκώς συνδεδεμένα.

Τι σημαίνει η απόφαση για τους γονείς και τις πλατφόρμες

Η ουσία της βρετανικής απόφασης είναι ότι το Ηνωμένο Βασίλειο δεν είπε «όχι» στη ρύθμιση· είπε «όχι, προς το παρόν, στην απόλυτη λύση». Η κυβέρνηση επιλέγει έναν πιο σύνθετο δρόμο, όπου το τελικό αποτέλεσμα μπορεί να περιλαμβάνει ηλικιακά όρια, περιορισμούς σε λειτουργίες που προκαλούν εθισμό, αυστηρότερα φίλτρα ηλικίας και ενδεχομένως νέα εμπόδια για τις πλατφόρμες που απευθύνονται σε ανηλίκους. Το αν αυτό θα αποδειχθεί πιο αποτελεσματικό από ένα καθολικό μπλόκο θα κριθεί από τη διαβούλευση, τις επόμενες νομοθετικές κινήσεις και, κυρίως, από το κατά πόσο οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες θα υποχρεωθούν να αλλάξουν πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζουν τα προϊόντα τους για παιδιά και εφήβους.

Πηγή: Pagenews.gr