Σε μια ομιλία με έντονο ιδεολογικό πρόσημο ο Γιώργος Παπανδρέου, από το βήμα του 4ου Συνεδρίου του ΠαΣοΚ έθεσε ως κεντρικό άξονά της το δίλημμα του Κορνήλιου Καστοριάδη «Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα».
Ο πρώην Πρωθυπουργός παρουσίασε έναν οδικό χάρτη για τη ριζική ανασυγκρότηση της χώρας, την οποία ονόμασε «Βίβλο Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων», καλώντας σε ένα νέο Κοινωνικό Συμβούλιο που θα καταστήσει τη δημοκρατία «ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα».
Η παγκόσμια διάγνωση και το δίλημμα Καστοριάδη
Ο κ. Παπανδρέου ξεκίνησε την ανάλυσή του συνδέοντας τις παγκόσμιες προκλήσεις με την ελληνική πραγματικότητα, τονίζοντας ότι η ανθρωπότητα διαθέτει πλέον τον πλούτο και τη γνώση για να εξαλείψει τη φτώχεια, αλλά στερείται δημοκρατικού ελέγχου πάνω σε αυτή τη δύναμη. «Ζούμε σε μια εποχή πρωτοφανών δυνατοτήτων», ανέφερε χαρακτηριστικά, συμπληρώνοντας όμως με νόημα: «Το ζήτημα δεν είναι το τι μπορούμε να κάνουμε. Το ζήτημα είναι το ποιος αποφασίζει και προς όφελος ποιου».
Σκιαγραφώντας τα αίτια της κρίσης εμπιστοσύνης προς τους θεσμούς, στάθηκε ιδιαίτερα στην ακραία ανισότητα, σημειώνοντας ότι το 1% των πλουσίων ευθύνεται για το 41% των εκπομπών του θερμοκηπίου, ενώ κατήγγειλε τη μετατροπή του πλούτου σε ανεξέλεγκτη εξουσία. «Η βαθιά ολιγαρχία —όπως οι αρχαίοι Έλληνες προειδοποιούσαν— έχει την κυριαρχία, αφήνοντας στον πολίτη μόνο την τυπική κάλπη κάθε τέσσερα χρόνια», υπογράμμισε, προειδοποιώντας για τη χειραγώγηση μέσω αλγορίθμων και την ανάδυση αυταρχικών «σωτήρων».
Σκληρό μέτωπο κατά της «σταθερότητας της αδικίας»
Η κριτική του προς την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας ήταν δριμεία, κατηγορώντας την για ένα μοντέλο διακυβέρνησης που υπηρετεί τους λίγους και τους «ημέτερους». Απέρριψε το αφήγημα της κυβερνητικής σταθερότητας, χαρακτηρίζοντάς το ως «σταθερότητα αδικίας» που προσφέρει επιδόματα αντί για δικαιώματα και καλλιεργεί έναν «νέο ραγιαδισμό».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας για τα μνημόνια, ξεκαθαρίζοντας ότι η χρεοκοπία ήταν αποτέλεσμα των ελλειμμάτων της περιόδου 2004-2009. «Την κρίση χρεοκοπίας δεν την έφερε το ΠαΣοΚ. Την έφεραν τα τεράστια ελλείμματα της ΝΔ», δήλωσε, στέλνοντας μήνυμα προς τις υπόλοιπες προοδευτικές δυνάμεις ότι οποιαδήποτε ενότητα πρέπει να βασιστεί στην παραδοχή των πραγματικών αιτιών της κρίσης και όχι σε «ψεύτικες αναγνώσεις της ιστορίας».
Οι τρεις άξονες των Μεταρρυθμίσεων
Το κεντρικό σώμα της ομιλίας του αφορούσε την πρόταση για μια ριζική συνταγματική αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή. Η «Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων», όπως την αποκάλεσε, διαρθρώνεται σε τρεις άξονες με στόχο τη θωράκιση του δημόσιου συμφέροντος.
Στον πρώτο άξονα, πρότεινε τη συνταγματική προστασία του εθνικού πλούτου, με ρητή απαγόρευση πώλησης της δημόσιας γης, των δασών και των αιγιαλών. Παράλληλα, ζήτησε τον μετασχηματισμό του Υπερταμείου σε έναν «δημοκρατικά και εθνικά ελεγχόμενο Εθνικό Αναπτυξιακό Θεσμό» υπό την εποπτεία της Βουλής, ενώ εισήγαγε την έννοια της διαγενεακής δικαιοσύνης στο άρθρο 24, τονίζοντας: «Δεν κληρονομούμε τη γη από τους γονείς μας. Τη δανειζόμαστε από τα παιδιά μας».
Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στην ποιότητα ζωής, με τον κ. Παπανδρέου να προτείνει τη θεσμοθέτηση μιας υποχρεωτικής «Έκθεσης Κοινωνικής Ευημερίας» που θα συνοδεύει τον Προϋπολογισμό, μετρώντας δείκτες ανισότητας και ψυχικής υγείας. «Η κοινωνική ανισότητα είναι έλλειμμα μεγαλύτερο —πολιτικό και ηθικό», ανέφερε. Στις προτάσεις του ξεχώρισαν η συνταγματική κατοχύρωση του δικαιώματος στην κατοικία και την ενέργεια, με στόχο την ενεργειακή αυτονομία της χώρας μέσω ανανεώσιμων πηγών, ώστε να απελευθερωθεί η Ελλάδα από γεωπολιτικές εξαρτήσεις και ολιγαρχικά καρτέλ.
Για την παιδεία, ζήτησε την ενίσχυση του άρθρου 16, ώστε η κριτική σκέψη και ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα να αποτελούν δεσμευτικό παιδαγωγικό σκοπό, σημειώνοντας ότι «η δημοκρατία δεν κληρονομούμενη, καλλιεργείται».
Ο τρίτος άξονας αφορά την εμβάθυνση της συμμετοχικής δημοκρατίας με καινοτόμους θεσμούς, όπως οι μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών και οι συμμετοχικοί προϋπολογισμοί. Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η πρότασή του για συνταγματική ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, με ρητή απαγόρευση της μαζικής ψηφιακής επιτήρησης και του «φακελώματος». «Αν δεν ρυθμίσουμε την ΤΝ τώρα, θα τη ρυθμίζουν οι ολιγάρχες που την κατέχουν», προειδοποίησε.
Επιπλέον, πρότεινε τον εκδημοκρατισμό της οικονομίας μέσω της ενίσχυσης της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας, καθώς και τη συνταγματική θωράκιση της «Διαύγειας» και της πολυφωνίας στα ΜΜΕ, ώστε ο πολίτης να έχει δικαίωμα σε ενημέρωση «που δεν του πουλάει αφεντικά».
«Να κάνουμε τη λήξη Δημοκρατία ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα»
Κλείνοντας, ο Γιώργος Παπανδρέου κατέστησε σαφές ότι η «Βίβλος» δεν είναι ένα απλό κομματικό πρόγραμμα, αλλά η βάση για κάθε μελλοντική προοδευτική διακυβέρνηση. Κάλεσε το ΠαΣοΚ να γίνει το ίδιο ένα «Ανοιχτό Βιβλίο» εσωκομματικής δημοκρατίας και ολοκλήρωσε την ομιλία του με ένα όραμα για μια αυτοθεσπιζόμενη κοινωνία.
«Το ΠαΣοΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα», υπογράμμισε, κλείνοντας με την προτροπή: «Να κάνουμε τη λέξη “Δημοκρατία” ξανά επικίνδυνη για τα κατεστημένα — και λυτρωτική για τους πολλούς».
Πηγή: pagenews.gr
