Στο μικροσκόπιο οι άγονες γραμμές: Κρίσιμες αποφάσεις για την ακτοπλοΐα και τις νησιωτικές ισορροπίες

Η σημερινή διαδικασία αποσφράγισης των φακέλων για τις συμβάσεις των επιδοτούμενων θαλάσσιων γραμμών δεν αποτελεί μια απλή διοικητική πράξη ρουτίνας. Αντιθέτως, πρόκειται για μια κομβική στιγμή που επηρεάζει άμεσα την ακτοπλοϊκή συνοχή της χώρας, τη βιωσιμότητα των νησιών και το πολιτικό αφήγημα της περιφερειακής ανάπτυξης.

Οι λεγόμενες «άγονες γραμμές» – δρομολόγια που δεν είναι εμπορικά κερδοφόρα αλλά κρίσιμα για τη σύνδεση δεκάδων νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα – βρίσκονται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο ενός σύνθετου παιχνιδιού ανάμεσα σε κράτος, ακτοπλοϊκές εταιρείες και περιφερειακές κοινωνίες.

«Χωρίς αυτές τις γραμμές, η νησιωτική Ελλάδα δεν λειτουργεί»

Όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, η διασφάλιση των άγονων γραμμών αποτελεί «ζήτημα εθνικής και κοινωνικής συνοχής», καθώς χωρίς αυτές πολλές νησιωτικές περιοχές θα αντιμετώπιζαν σοβαρό πρόβλημα πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες.

«Δεν μιλάμε απλώς για μετακινήσεις, αλλά για την ίδια τη σύνδεση των πολιτών με την καθημερινότητα, την υγεία και την οικονομία», αναφέρει χαρακτηριστικά παράγοντας του αρμόδιου υπουργείου.

Στο τραπέζι εκατομμύρια ευρώ – και έντονος ανταγωνισμός

Η διαδικασία αφορά πολυετείς συμβάσεις με σημαντική κρατική επιδότηση, γεγονός που μετατρέπει την αποσφράγιση σε πεδίο έντονου επιχειρηματικού ανταγωνισμού.

Ακτοπλοϊκές εταιρείες διεκδικούν κρίσιμα δρομολόγια, καθώς οι άγονες γραμμές, αν και επιδοτούμενες, προσφέρουν:

• σταθερότητα εσόδων
• στρατηγική παρουσία σε νησιωτικές αγορές
• ενίσχυση στόλου και δικτύου

Στελέχη της αγοράς επισημαίνουν ότι «η νέα φάση των συμβάσεων θα κρίνει ποιοι παίκτες θα έχουν ρόλο-κλειδί στην επόμενη δεκαετία της ελληνικής ακτοπλοΐας».

Πολιτική διάσταση: ανάπτυξη, νησιωτικότητα και κοινωνική πίεση

Πίσω από την τεχνική διαδικασία κρύβεται και μια σαφής πολιτική διάσταση. Η ακτοπλοϊκή συνδεσιμότητα αποτελεί διαχρονικά ευαίσθητο ζήτημα για τις κυβερνήσεις, καθώς επηρεάζει:

• το κόστος ζωής στα νησιά
• τον τουρισμό
• την περιφερειακή ανάπτυξη
• αλλά και την πολιτική δυσαρέσκεια σε απομακρυσμένες περιοχές

Όπως σχολιάζουν αναλυτές, «κάθε διακοπή ή καθυστέρηση σε άγονη γραμμή έχει άμεσο πολιτικό αποτύπωμα».

Πίεση για διαφάνεια και καλύτερες υπηρεσίες

Παράλληλα, αυξάνονται οι πιέσεις για μεγαλύτερη διαφάνεια στις αναθέσεις αλλά και για ποιοτικότερες υπηρεσίες προς τους πολίτες.

Σύμφωνα με πηγές της αγοράς, εξετάζεται η ενίσχυση κριτηρίων όπως:

• η ηλικία και η αξιοπιστία των πλοίων
• η συχνότητα δρομολογίων
• η ενεργειακή απόδοση
• και η πραγματική εξυπηρέτηση των τοπικών αναγκών

Τι σημαίνει πρακτικά η σημερινή διαδικασία

Η αποσφράγιση των φακέλων δεν είναι το τέλος, αλλά η αρχή ενός νέου κύκλου:

• αξιολόγηση προσφορών
• κατακύρωση συμβάσεων
• καθορισμός δρομολογίων για την επόμενη περίοδο
• και επαναπροσδιορισμός ισορροπιών στην ακτοπλοΐα

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει παράγοντας της αγοράς: «Οι άγονες γραμμές δεν είναι περιθώριο του συστήματος. Είναι ο πυρήνας της νησιωτικής Ελλάδας».

• Οι «άγονες γραμμές» χρηματοδοτούνται από το ελληνικό κράτος μέσω διαγωνιστικών διαδικασιών
• Αφορούν δεκάδες νησιά του Αιγαίου, των Κυκλάδων, των Δωδεκανήσων και του Ιονίου
• Η ΕΕ επιτρέπει κρατικές ενισχύσεις για λόγους δημόσιας υπηρεσίας (PSO – Public Service Obligation)
• Η διαδικασία επηρεάζει άμεσα τον ακτοπλοϊκό ανταγωνισμό και τη διαμόρφωση ναύλων
• Η Ελλάδα θεωρείται από τις πιο σύνθετες αγορές ακτοπλοΐας στην Ευρώπη λόγω νησιωτικότητας

Πηγή: pagenews.gr