Τραμπ – Ιράν: Μυστικό παζάρι δισεκατομμυρίων πίσω από την εκεχειρία στον πόλεμο

Νέα αμερικανική πρόταση με σκληρότερους όρους, πυρηνικές «κόκκινες γραμμές», Στενά του Ορμούζ και μάχη ισχύος με φόντο το πολιτικό μέλλον του Τραμπ

Η διαπραγμάτευση που εξελίσσεται πίσω από τις κλειστές πόρτες της Ουάσιγκτον, της Τεχεράνης και των περιφερειακών διαμεσολαβητών θυμίζει περισσότερο γεωπολιτικό θρίλερ παρά κλασική διπλωματική διαδικασία.

Παρά τις πληροφορίες των προηγούμενων ημερών ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν είχαν φτάσει κοντά σε ένα Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για δίμηνη παράταση της εκεχειρίας και έναρξη συνομιλιών για το πυρηνικό πρόγραμμα, ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να πάτησε «φρένο» την τελευταία στιγμή.

Σύμφωνα με αμερικανικές πηγές που επικαλούνται διεθνή μέσα, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε την αναδιατύπωση κρίσιμων άρθρων του σχεδίου, απαιτώντας αυστηρότερες δεσμεύσεις από την Τεχεράνη.

Τι άλλαξε ο Τραμπ

Στον Λευκό Οίκο επικρατεί η εκτίμηση ότι μια συμφωνία χωρίς σαφείς εγγυήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα θα μπορούσε να παρουσιαστεί από τους πολιτικούς αντιπάλους του Τραμπ ως «νέα εκδοχή της συμφωνίας Ομπάμα».

Αυτό αποτελεί πολιτικό εφιάλτη για τον ίδιο.

Οι πληροφορίες συγκλίνουν ότι ο Τραμπ ζήτησε:

• Πιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα παράδοσης ή καταστροφής του εμπλουτισμένου ουρανίου.

• Αυστηρότερη διατύπωση για την απαγόρευση απόκτησης πυρηνικών όπλων.

• Ενισχυμένες εγγυήσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

• Μεγαλύτερη αμερικανική επιρροή στους μηχανισμούς επιτήρησης της συμφωνίας.

Στο επιτελείο του Αμερικανού προέδρου κυριαρχεί η λογική ότι η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να εμφανιστεί ως η πλευρά που υποχώρησε μετά από μήνες στρατιωτικής σύγκρουσης.

Οι πραγματικοί παίκτες πίσω από τη συμφωνία

Το παρασκήνιο αποκαλύπτει ένα άτυπο «γεωπολιτικό war room».

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το Κατάρ, το Πακιστάν, η Σαουδική Αραβία, η Τουρκία και η Αίγυπτος έχουν αναλάβει ρόλο μεσολαβητών, επιχειρώντας να γεφυρώσουν τις διαφορές μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Η εικόνα που μεταφέρεται από τις συνομιλίες είναι πως:

Η Ουάσιγκτον θέλει στρατηγική νίκη.

Η Τεχεράνη θέλει οικονομική ανάσα.

Οι Άραβες μεσολαβητές θέλουν να αποτρέψουν νέα έκρηξη στην περιοχή.

Το Ισραήλ φοβάται μια συμφωνία που θα αφήσει ανέπαφες κρίσιμες ιρανικές δυνατότητες.

Το μεγάλο αγκάθι: Τα 12 δισεκατομμύρια δολάρια

Το πιο εκρηκτικό κομμάτι της διαπραγμάτευσης δεν αφορά ούτε τους πυραύλους ούτε τα πυρηνικά.

Αφορά το χρήμα.

Ιρανικά κρατικά μέσα υποστηρίζουν ότι στο υπό διαπραγμάτευση κείμενο περιλαμβάνεται πρόβλεψη για αποδέσμευση περίπου 12 δισεκατομμυρίων δολαρίων από δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.

Η πληροφορία προκάλεσε πολιτικό συναγερμό στην Ουάσιγκτον.

Ο Λευκός Οίκος έσπευσε να διαψεύσει κατηγορηματικά ότι υπάρχει τέτοια δέσμευση, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε πως:

“Δεν θα υπάρξει οικονομική συναλλαγή αυτή τη στιγμή.”

Ωστόσο, διπλωματικοί αναλυτές εκτιμούν ότι χωρίς κάποιου είδους οικονομική αποσυμπίεση, η ιρανική ηγεσία δύσκολα θα μπορέσει να παρουσιάσει τη συμφωνία ως νίκη στο εσωτερικό της χώρας.

Ποιος κερδίζει και ποιος χάνει

Το αφήγημα του Τραμπ

Η γραμμή που προωθείται από το στρατόπεδο του Αμερικανού προέδρου είναι ξεκάθαρη:

«Πετύχαμε αυτό που δεν πέτυχαν οι προηγούμενοι: σταματήσαμε τον πόλεμο χωρίς να επιτρέψουμε στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά.»

Η ομάδα του Λευκού Οίκου επιχειρεί να παρουσιάσει τη συμφωνία ως προϊόν ισχύος και όχι συμβιβασμού.

Το αφήγημα της Τεχεράνης

Το ιρανικό καθεστώς επιδιώκει να περάσει διαφορετικό μήνυμα:

«Αντέξαμε την πίεση, διατηρήσαμε το καθεστώς και αναγκάσαμε τις ΗΠΑ να διαπραγματευτούν.»

Στην Τεχεράνη θεωρούν κρίσιμη την πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια και τη σταδιακή χαλάρωση των κυρώσεων.

Το αφήγημα του Ισραήλ

Κυβερνητικοί κύκλοι στο Τελ Αβίβ αντιμετωπίζουν με σκεπτικισμό τις εξελίξεις.

Η βασική ανησυχία είναι ότι μια συμφωνία θα παγώσει τον πόλεμο χωρίς να εξαλείψει πλήρως τις στρατιωτικές και πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν.

Το κλίμα γύρω από τον Τραμπ

Στην Ουάσιγκτον διαμορφώνεται μια εικόνα διπλής ανάγνωσης.

Από τη μία πλευρά, ο Τραμπ εμφανίζεται ως ηγέτης που επιμένει μέχρι τέλους στις «κόκκινες γραμμές» του.

Από την άλλη, αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι οι αρχικοί πολεμικοί στόχοι των ΗΠΑ έχουν περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με όσα διακηρύσσονταν στις πρώτες εβδομάδες της σύγκρουσης.

Το ερώτημα που κυριαρχεί πλέον στους διπλωματικούς διαδρόμους είναι ένα:

Πρόκειται για στρατηγική νίκη του Τραμπ ή για έναν αναγκαστικό συμβιβασμό που βαφτίζεται νίκη;

Η απάντηση ενδέχεται να κριθεί μέσα στις επόμενες ημέρες, όταν η Τεχεράνη θα επιστρέψει το αναθεωρημένο κείμενο στην Ουάσιγκτον.

Μέχρι τότε, η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση εύθραυστης αναμονής, με τα Στενά του Ορμούζ, τα πυρηνικά αποθέματα του Ιράν και τα δισεκατομμύρια των παγωμένων κεφαλαίων να αποτελούν τα τρία χαρτιά που θα καθορίσουν αν η περιοχή οδεύει προς ειρήνη ή προς νέο γύρο σύγκρουσης

Πηγή: pagenews.gr