Γεωπολιτικά

Ο Λίβανος δεν είναι η οδός διαφυγής του Νετανιάχου

Ο Λίβανος δεν είναι η οδός διαφυγής του Νετανιάχου

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ο Λίβανος δεν είναι η οδός διαφυγής του Νετανιάχου

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Κάθε φορά που η διπλωματία ΗΠΑ–Ιράν πλησιάζει, ο Λίβανος μετατρέπεται ξανά σε πεδίο πίεσης

Οι ισραηλινές επιχειρήσεις στον Λίβανο δεν αφορούν μόνο τη Χεζμπολάχ. Αφορούν και τη μάχη για το ποιος θα καθορίσει τους όρους της επόμενης ημέρας στη Μέση Ανατολή.

Υπάρχει μια σταθερά στη σύγχρονη ιστορία της Μέσης Ανατολής που σπάνια αναγνωρίζεται ανοιχτά στη Δύση.

Κάθε φορά που εμφανίζεται ένα παράθυρο διπλωματικής αποκλιμάκωσης μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, ο Λίβανος μετατρέπεται ξανά σε πεδίο στρατιωτικής έντασης.

Δεν είναι σύμπτωση.

Είναι στρατηγική.

Για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο Λίβανος δεν αποτελεί απλώς ένα μέτωπο ασφαλείας απέναντι στη Hezbollah. Αποτελεί ένα γεωπολιτικό εργαλείο μέσω του οποίου το Ισραήλ μπορεί να επηρεάζει την περιφερειακή ατζέντα, να αναδιαμορφώνει τους όρους των διαπραγματεύσεων και να υπενθυμίζει στην Ουάσιγκτον ότι καμία συμφωνία με το Ιράν δεν μπορεί να θεωρηθεί ολοκληρωμένη χωρίς να ληφθούν υπόψη οι ισραηλινές ανησυχίες.

Το πρόβλημα είναι ότι το κόστος αυτής της στρατηγικής το πληρώνει ένας άλλος λαός.

Ο Λίβανος.

Όταν ένα κράτος γίνεται μήνυμα

Στη σημερινή Μέση Ανατολή, ο Λίβανος συχνά αντιμετωπίζεται όχι ως κυρίαρχο κράτος αλλά ως γεωπολιτικός χώρος.

Ένα χωριό γίνεται μήνυμα.

Μια συνοικία μετατρέπεται σε προειδοποίηση.

Μια στρατιωτική επιχείρηση παρουσιάζεται ως «σήμα αποτροπής».

Η γλώσσα της στρατηγικής έχει την ιδιότητα να εξαφανίζει τους ανθρώπους πίσω από τους χάρτες.

Όμως πίσω από κάθε αεροπορική επιδρομή βρίσκονται κοινότητες που έχουν ήδη επιβιώσει από οικονομική κατάρρευση, πολιτική παράλυση, προσφυγικές κρίσεις και χρόνια περιφερειακής αστάθειας.

Ο Λίβανος δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη γραμμή στον χάρτη των συγκρούσεων της Μέσης Ανατολής.

Είναι ένα κράτος του οποίου η κυριαρχία δοκιμάζεται συστηματικά εδώ και δεκαετίες.

Και αυτή ακριβώς η κανονικοποίηση της παραβίασης είναι ίσως το πιο επικίνδυνο στοιχείο της σημερινής κρίσης.

Η πραγματική μάχη αφορά τη διπλωματία

Η επικρατούσα δυτική ανάγνωση παρουσιάζει κάθε κλιμάκωση ως αποκλειστικά συνδεδεμένη με τη Hezbollah.

Αυτό όμως εξηγεί μόνο μέρος της εικόνας.

Το ευρύτερο ερώτημα είναι διαφορετικό:

Τι συμβαίνει κάθε φορά που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιχειρούν να ανοίξουν δίαυλο επικοινωνίας με το Ιράν;

Για την κυβέρνηση Νετανιάχου, οποιαδήποτε αμερικανοϊρανική προσέγγιση ενέχει έναν θεμελιώδη κίνδυνο.

Τον κίνδυνο μιας περιφερειακής εξομάλυνσης που θα περιορίσει την ικανότητα του Ισραήλ να καθορίζει μόνο του το πλαίσιο ασφαλείας της περιοχής.

Από αυτή τη σκοπιά, ο Λίβανος λειτουργεί ως ένας μοχλός πίεσης.

Η ένταση διατηρείται.

Η πιθανότητα ευρύτερης σύγκρουσης παραμένει ανοιχτή.

Και κάθε πρόοδος στη διπλωματία συνοδεύεται από την υπενθύμιση ότι η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να βρίσκεται ένα βήμα πριν από μια γενικευμένη ανάφλεξη.

Το μήνυμα προς την Ουάσιγκτον είναι σαφές:

«Δεν μπορείτε να διαπραγματευτείτε με την Τεχεράνη αγνοώντας το Ισραήλ.»

Η ιρανική απάντηση αλλάζει τους κανόνες

Για πολλά χρόνια, η Τεχεράνη επέλεγε να απαντά έμμεσα.

Σήμερα αυτό φαίνεται να αλλάζει.

Η ιρανική ηγεσία έχει καταστήσει σαφές ότι θεωρεί τον Λίβανο αναπόσπαστο τμήμα οποιασδήποτε ευρύτερης περιφερειακής συμφωνίας.

Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη δεν αποδέχεται πλέον τη λογική σύμφωνα με την οποία μπορεί να υπάρξει αποκλιμάκωση σε ένα μέτωπο ενώ ο Λίβανος παραμένει ανοιχτός σε συνεχή στρατιωτική πίεση.

Αυτή η θέση δεν αφορά μόνο τη Hezbollah.

Αφορά τη διαμόρφωση της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας της περιοχής.

Το Ιράν επιδιώκει να καταστήσει σαφές ότι ο Λίβανος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως «εξαιρέσιμος χώρος» κάθε φορά που προχωρούν οι διαπραγματεύσεις.

Και ακριβώς εκεί βρίσκεται η σύγκρουση στρατηγικών αντιλήψεων με το Ισραήλ.

Το αμερικανικό δίλημμα

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με ένα γνώριμο πρόβλημα.

Από τη μία πλευρά επιδιώκει να αποτρέψει μια περιφερειακή σύρραξη.

Από την άλλη συνεχίζει να στηρίζει τον σημαντικότερο σύμμαχό της στην περιοχή.

Το αποτέλεσμα είναι μια πολιτική γεμάτη αντιφάσεις.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες δηλώνουν ότι επιθυμούν σταθερότητα, αλλά δυσκολεύονται να επιβάλουν όρια στις κινήσεις που παράγουν αστάθεια.

Μιλούν για σεβασμό της διεθνούς τάξης, αλλά αποφεύγουν να αντιμετωπίσουν ευθέως τις επαναλαμβανόμενες παραβιάσεις της λιβανικής κυριαρχίας.

Και ενώ επιδιώκουν διάλογο με την Τεχεράνη, ανέχονται εξελίξεις που υπονομεύουν ακριβώς αυτόν τον διάλογο.

Αυτή η αντίφαση γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να αποκρυφτεί.

Δεν υπάρχει ειρήνη με εξαιρέσεις

Το βασικό πρόβλημα των περισσότερων διπλωματικών πρωτοβουλιών στη Μέση Ανατολή είναι ότι επιχειρούν να διαχειριστούν τις συγκρούσεις αποσπασματικά.

Η Γάζα αντιμετωπίζεται ως ξεχωριστός φάκελος.

Ο Λίβανος ως διαφορετικός φάκελος.

Το Ιράν ως άλλη διαπραγμάτευση.

Τα Στενά του Ορμούζ ως ενεργειακό ζήτημα.

Στην πραγματικότητα όλα συνδέονται.

Και όσο παραμένει ανοιχτό το λιβανικό μέτωπο, καμία περιφερειακή αποκλιμάκωση δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά σταθερή.

Αυτό είναι το σημείο που πολλοί δυτικοί αναλυτές εξακολουθούν να υποτιμούν.

Δεν υπάρχει βιώσιμη διπλωματία όταν ένας σύμμαχος διατηρεί το δικαίωμα να μετατρέπει έναν γειτονικό κράτος σε πεδίο συνεχούς στρατιωτικής πίεσης.

Δεν υπάρχει αξιόπιστη περιφερειακή τάξη όταν η κυριαρχία εφαρμόζεται επιλεκτικά.

Και δεν υπάρχει πραγματική ειρήνη όταν ένας ολόκληρος λαός καλείται να πληρώνει το τίμημα κάθε αποτυχημένης διαπραγμάτευσης.

Η στιγμή της αλήθειας

Το κρίσιμο ερώτημα για την Ουάσιγκτον δεν είναι εάν θα συνεχίσει να στηρίζει το Ισραήλ.

Το ερώτημα είναι εάν είναι διατεθειμένη να περιορίσει τις ενέργειες που απειλούν να τινάξουν στον αέρα τη διπλωματία που η ίδια επιδιώκει.

Διότι η πραγματική δοκιμασία μιας συμμαχίας δεν είναι η άνευ όρων υποστήριξη.

Είναι η δυνατότητα επιβολής ορίων όταν οι στρατηγικοί στόχοι αποκλίνουν.

Ο Νετανιάχου φαίνεται να πιστεύει ότι ο Λίβανος μπορεί να παραμείνει ο χώρος όπου η στρατιωτική πίεση θα υποκαθιστά τη διπλωματία.

Όμως αυτή η στρατηγική γίνεται ολοένα πιο δύσκολο να διατηρηθεί.

Γιατί όσο ο Λίβανος παραμένει στο επίκεντρο της κρίσης, αποκαλύπτεται μια δυσάρεστη αλήθεια:

Η μεγαλύτερη μάχη στη Μέση Ανατολή σήμερα δεν διεξάγεται μόνο στα σύνορα.

Διεξάγεται γύρω από το ερώτημα ποιος φοβάται περισσότερο την ειρήνη από τον πόλεμο.

Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πραγματικό διακύβευμα της επόμενης ημέρας.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο