Πούτιν–Τραμπ ξανανοίγουν το ουκρανικό: Ουίτκοφ και Κούσνερ στη Μόσχα – Τριήμερη «σιωπή» σε Κίεβο και Μόσχα

Η Ουάσιγκτον επανεκκινεί την ειρηνευτική μεσολάβηση με νέα πρόταση, ενώ Ρωσία και Ουκρανία δεσμεύονται να μην πλήξουν τις δύο πρωτεύουσες για τρεις ημέρες – Το δύσκολο σημείο παραμένει το εδαφικό

Η διπλωματία επιστρέφει στο κέντρο του πολέμου στην Ουκρανία, με τον Βλαντίμιρ Πούτιν να υποδέχεται στη Μόσχα τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Ουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, σε μια νέα προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για τον τερματισμό του πολέμου.

Η επίσκεψη αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή δεν περιορίζεται σε μια ακόμη διερευνητική επαφή. Οι δύο Αμερικανοί μεταφέρουν, σύμφωνα με τον ίδιο τον Τραμπ, μια νέα πρόταση για «τερματισμό του πολέμου», πριν μεταβούν στο Κίεβο για συνομιλίες με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι. Η αμερικανική πλευρά δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει το πλήρες περιεχόμενο του σχεδίου, αλλά πληροφορίες αναφέρουν ότι μπορεί να περιλαμβάνει αρχική κατάπαυση πυρός και εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.

Ο Πούτιν υποδέχεται τους απεσταλμένους με μήνυμα προς Τραμπ

Ο Ρώσος πρόεδρος υποδέχθηκε τους Ουίτκοφ και Κούσνερ στο Κρεμλίνο, αναγνωρίζοντας εξαρχής τη δυσκολία της διαπραγμάτευσης.

«Η κατάσταση, φυσικά, δεν είναι απλή», είπε, ζητώντας παράλληλα να μεταφερθούν στον Ντόναλντ Τραμπ οι ευχαριστίες και οι ευχές του.

Η συνάντηση σηματοδοτεί την πρώτη σοβαρή επαναφορά της αμερικανικής μεσολάβησης μετά από μήνες κατά τους οποίους η διαδικασία είχε ουσιαστικά παγώσει, καθώς η προσοχή της Ουάσιγκτον είχε στραφεί στην πολεμική σύγκρουση με το Ιράν.

Τραμπ: «Έχουμε μια ιδέα για ειρήνη»

Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος ανέβασε τον πήχη πριν ακόμη ξεκινήσουν οι συνομιλίες.

«Έστειλα τον Στιβ Ουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ για να δούμε αν μπορούμε να πετύχουμε κάτι», δήλωσε, προσθέτοντας:

«Έχουμε μια ιδέα για ειρήνη».

Ο Τραμπ απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες για το εάν η πρόταση περιλαμβάνει εδαφικές παραχωρήσεις από την Ουκρανία, ένα από τα πλέον εκρηκτικά ζητήματα ολόκληρης της διαπραγμάτευσης.

Και αυτό δεν είναι τυχαίο.

Η Μόσχα έχει επανειλημμένως ξεκαθαρίσει ότι η εδαφική πραγματικότητα στο πεδίο δεν μπορεί να αγνοηθεί, ενώ το Κίεβο εξακολουθεί να απορρίπτει οποιαδήποτε λύση που θα νομιμοποιούσε μόνιμα τις ρωσικές κατακτήσεις.

Η πιο σημαντική κίνηση: Τρεις ημέρες χωρίς πλήγματα στις δύο πρωτεύουσες

Το πρώτο απτό αποτέλεσμα της νέας διπλωματικής προσπάθειας δεν είναι ακόμη πολιτική συμφωνία.

Είναι μια περιορισμένη αλλά συμβολικά σημαντική αποκλιμάκωση.

Ρωσία και Ουκρανία δεσμεύθηκαν να μην πλήξουν η μία την πρωτεύουσα της άλλης για τρεις ημέρες κατά τη διάρκεια των αμερικανικών συνομιλιών.

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι ο Πούτιν έδωσε εντολή να μην πραγματοποιηθούν πλήγματα κατά του Κιέβου για τρεις ημέρες.

Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, δήλωσε ότι η Ουκρανία δεν θα επιτεθεί στη Μόσχα στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα και επιβεβαίωσε ότι είχε ήδη επικοινωνήσει με τους Αμερικανούς απεσταλμένους. Η ουκρανική πλευρά είχε ήδη προτείνει αντίστοιχη αμοιβαία αυτοσυγκράτηση ενόψει της επίσκεψης.

Δεν είναι εκεχειρία – αλλά είναι ένα τεστ

Η τριήμερη παύση δεν αποτελεί γενική κατάπαυση πυρός.

Οι μάχες στο μέτωπο συνεχίζονται.

Οι επιθέσεις έξω από τις δύο πρωτεύουσες επίσης δεν καλύπτονται από την περιορισμένη δέσμευση.

Και μόλις λίγες ώρες πριν από την έναρξη των συνομιλιών, ρωσικά πλήγματα είχαν προκαλέσει νέες απώλειες στην Ουκρανία.

Ωστόσο, η κίνηση έχει πολιτική αξία για έναν απλό λόγο: αποτελεί το πρώτο μικρό τεστ του εάν οι δύο πλευρές μπορούν να τηρήσουν μια συγκεκριμένη αμοιβαία δέσμευση όσο οι Αμερικανοί βρίσκονται στο πεδίο.

Εάν ακόμη και αυτή η περιορισμένη συμφωνία καταρρεύσει, οι πιθανότητες για μεγαλύτερη εκεχειρία θα μειωθούν δραματικά.

Το πραγματικό αγκάθι παραμένει το Ντονμπάς

Η διπλωματία μπορεί να έχει επιστρέψει.

Αλλά οι βασικές θέσεις της Ρωσίας δεν έχουν μεταβληθεί σημαντικά.

Η Μόσχα έχει επανειλημμένως ζητήσει η Ουκρανία να αποδεχθεί τις «πραγματικότητες στο έδαφος», ενώ η ρωσική ηγεσία έχει συνδέσει οποιαδήποτε τελική διευθέτηση με το εδαφικό ζήτημα. Ρώσοι αξιωματούχοι έχουν επιμείνει ότι μια μακροχρόνια συμφωνία δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς επίλυση αυτού του θέματος.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει το ίδιο:

ποια εδάφη κρατά η Ρωσία,

ποια διεκδικεί ακόμη,

τι είναι διατεθειμένο να αποδεχθεί το Κίεβο,

και ποια μορφή εγγυήσεων ασφαλείας θα μπορούσε να καταστήσει μια συμφωνία πολιτικά βιώσιμη για την Ουκρανία.

Η Ρωσία δείχνει ενδιαφέρον – αλλά μόνο υπό τους δικούς της όρους

Υπάρχει πάντως μια αλλαγή στον τόνο της Μόσχας.

Ο Πούτιν είχε δηλώσει πρόσφατα ότι οι διαπραγματεύσεις είχαν «παγώσει».

Στη συνέχεια όμως εμφανίστηκε περισσότερο ανοικτός στο ενδεχόμενο μιας νέας προσπάθειας, λέγοντας ότι υπάρχει πιθανότητα προόδου και εκφράζοντας ευγνωμοσύνη προς όσους επιχειρούν να συμβάλουν σε μια διευθέτηση.

Παράλληλα, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Ριαμπκόφ έχει δηλώσει ότι η Ρωσία είναι διατεθειμένη να ακούσει «νέες ιδέες», αρκεί αυτές να ευθυγραμμίζονται με τις ρωσικές θέσεις και τις «πραγματικότητες στο έδαφος».

Με άλλα λόγια, η Μόσχα δεν εμφανίζεται να εγκαταλείπει τις απαιτήσεις της.

Εμφανίζεται όμως διατεθειμένη να ξαναμπεί στο τραπέζι.

Το Κίεβο βλέπει «νέα δυναμική»

Η ουκρανική πλευρά επίσης δεν απορρίπτει τη νέα προσπάθεια.

Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι θέλει να εξετάσει τις προτάσεις που μεταφέρουν οι Αμερικανοί και να αναζητήσει «πραγματικές επιλογές» για τον τερματισμό του πολέμου.

Ο Ουκρανός υπουργός Εξωτερικών Αντρίι Σίμπιχα έχει μιλήσει για μια «νέα δυναμική» στις ειρηνευτικές προσπάθειες, με πιο ενεργή πολιτική και διπλωματική εμπλοκή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το Κίεβο είναι έτοιμο να δεχθεί το σχέδιο.

Σημαίνει όμως ότι, σε αντίθεση με προηγούμενες περιόδους απόλυτου αδιεξόδου, και οι δύο πλευρές δίνουν ξανά χώρο στην αμερικανική διαμεσολάβηση.

Ουίτκοφ και Κούσνερ γίνονται οι άνθρωποι-κλειδιά του Τραμπ

Η επιλογή των δύο απεσταλμένων έχει επίσης σημασία.

Ο Στιβ Ουίτκοφ έχει ήδη αναλάβει επανειλημμένως ειδικές αποστολές για λογαριασμό του Τραμπ.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, επιστρέφει επίσης σε ρόλο υψηλού επιπέδου διεθνούς διαπραγμάτευσης.

Οι δύο είχαν συμμετάσχει σε προηγούμενες προσπάθειες επαφής με τη Μόσχα, όμως η σημερινή αποστολή είναι διαφορετική.

Δεν πρόκειται απλώς να ακούσουν τον Πούτιν.

Μεταφέρουν αμερικανική πρόταση και αμέσως μετά τη Μόσχα θα επιχειρήσουν να τη συζητήσουν με το Κίεβο.

Αυτό δημιουργεί ουσιαστικά μια διπλωματία «shuttle», με την Ουάσιγκτον να επιχειρεί να μεταφέρει προτάσεις και αντιπροτάσεις απευθείας ανάμεσα στις δύο πρωτεύουσες.

Γιατί τώρα;

Υπάρχουν τρεις λόγοι που εξηγούν την επανεκκίνηση.

Πρώτον, ο πόλεμος έχει εισέλθει σε μια παρατεταμένη φάση υψηλού κόστους χωρίς αποφασιστική στρατιωτική λύση.

Δεύτερον, οι επιθέσεις βαθιά στο έδαφος και των δύο χωρών έχουν αυξηθεί, δημιουργώντας μεγαλύτερες απώλειες αμάχων και μεγαλύτερο πολιτικό κόστος.

Τρίτον, ο Τραμπ εξακολουθεί να θέλει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που μπορεί να πετύχει τη συμφωνία την οποία δεν πέτυχαν προηγούμενες δυτικές προσπάθειες.

Η αποστολή Ουίτκοφ–Κούσνερ είναι επομένως τόσο διπλωματική όσο και πολιτική.

Το σχέδιο Τραμπ πρέπει να λύσει τρεις σχεδόν άλυτες εξισώσεις

Για να προχωρήσει μια πραγματική συμφωνία, η Ουάσιγκτον πρέπει να βρει κοινό έδαφος σε τουλάχιστον τρία μέτωπα:

• το εδαφικό και το μέλλον των κατεχόμενων περιοχών,
• τις εγγυήσεις ασφαλείας προς την Ουκρανία και τη μελλοντική σχέση της με το ΝΑΤΟ,
• τη σειρά εφαρμογής μιας εκεχειρίας, μιας πολιτικής συμφωνίας και πιθανής άρσης ή χαλάρωσης κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Η σειρά έχει τεράστια σημασία.

Το Κίεβο δεν θέλει να σταματήσει τον πόλεμο χωρίς μηχανισμό που θα αποτρέπει νέα ρωσική επίθεση.

Η Μόσχα δεν θέλει μια προσωρινή εκεχειρία που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να επανεξοπλιστεί χωρίς να έχει προηγηθεί πολιτική λύση.

Και η Ουάσιγκτον πρέπει να βρει μια φόρμουλα που να μπορεί να πουληθεί πολιτικά και στις δύο πλευρές.

Η τριήμερη «σιωπή» μπορεί να είναι μόνο η αρχή

Η απαγόρευση πληγμάτων σε Μόσχα και Κίεβο για τρεις ημέρες δεν σταματά τον πόλεμο.

Αλλά λειτουργεί ως μικρό εργαστήριο εμπιστοσύνης.

Εάν τηρηθεί, μπορεί να ανοίξει τη συζήτηση για:

• περιορισμένη κατάπαυση πυρός σε ενεργειακές υποδομές,
• μεγαλύτερη παύση αεροπορικών και πυραυλικών επιθέσεων,
• ανθρωπιστικές ανταλλαγές,
• και τελικά μια πιο γενικευμένη εκεχειρία.

Εάν αποτύχει, θα επιβεβαιώσει πόσο μικρό είναι ακόμη το επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ Μόσχας και Κιέβου.

Ο Τραμπ ξαναβάζει τον εαυτό του ανάμεσα σε Πούτιν και Ζελένσκι

Η νέα αποστολή δείχνει ότι η Ουάσιγκτον θέλει να επανακτήσει τον κεντρικό ρόλο στη διπλωματία του ουκρανικού.

Ουίτκοφ και Κούσνερ μιλούν πρώτα με τον Πούτιν.

Στη συνέχεια πηγαίνουν στον Ζελένσκι.

Και ανάμεσα στις δύο επισκέψεις, Μόσχα και Κίεβο δεσμεύονται σε μια περιορισμένη τριήμερη αποκλιμάκωση.

Αυτό δεν είναι ακόμη ειρηνευτική συμφωνία.

Δεν είναι καν πλήρης εκεχειρία.

Είναι όμως η πιο καθαρή ένδειξη εδώ και μήνες ότι η αμερικανική μεσολάβηση ξαναμπαίνει σε πραγματική τροχιά.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει νέα πρόταση.

Υπάρχει.

Το ερώτημα είναι αν ο Τραμπ έχει βρει εκείνο που μέχρι τώρα δεν κατάφερε κανείς να βρει:

ένα σημείο στο οποίο ο Πούτιν να πιστεύει ότι δεν χάνει τον πόλεμο και ο Ζελένσκι να πιστεύει ότι δεν παραδίδει την Ουκρανία.

Αν αυτό το σημείο υπάρχει, η σημερινή συνάντηση στο Κρεμλίνο μπορεί να αποδειχθεί πολύ περισσότερο από ακόμη μία φωτογραφία διπλωματίας.

Μπορεί να είναι η αρχή της πιο σοβαρής διαπραγμάτευσης για το τέλος του πολέμου εδώ και χρόνια.

Πηγή: pagenews.gr