Το Μουντιάλ ως Πεδίο Ψυχρού Πολέμου: Πώς η Κίνα Βλέπει την Αμερικανική Επίδειξη Ισχύος μέσω του Ποδοσφαίρου

Για το Πεκίνο, το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι απλώς αθλητισμός. Είναι μια ακόμη αρένα του μεγάλου ανταγωνισμού ΗΠΑ–Κίνας για την παγκόσμια επιρροή, τη soft power και τον έλεγχο της διεθνούς αφήγησης.

Όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες φιλοξενούν το μεγαλύτερο αθλητικό γεγονός του πλανήτη, οι περισσότεροι βλέπουν γήπεδα, φιλάθλους και τηλεοπτικά δικαιώματα.

Η Κίνα βλέπει κάτι διαφορετικό.

Βλέπει γεωπολιτική.

Βλέπει στρατηγική επικοινωνία.

Βλέπει μια προσεκτικά σχεδιασμένη προσπάθεια της Ουάσιγκτον να ανανεώσει την εικόνα της ως ηγέτιδας δύναμης σε μια περίοδο όπου η διεθνής τάξη αμφισβητείται όσο ποτέ μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Για τα κινεζικά think tanks, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και τα ερευνητικά κέντρα που συνδέονται με την εξωτερική πολιτική του Πεκίνου, το FIFA World Cup στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν αποτελεί απλώς ένα ποδοσφαιρικό τουρνουά.

Αποτελεί μια μάχη soft power.

Το ποδόσφαιρο ως εργαλείο γεωπολιτικής

Η κινεζική στρατηγική σκέψη αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια τα μεγάλα διεθνή αθλητικά γεγονότα ως πολιτικά εργαλεία.

Το Πεκίνο το γνωρίζει καλύτερα από οποιονδήποτε.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του 2008 μετέτρεψαν την Κίνα σε παγκόσμιο πρωταγωνιστή.

Οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί του 2022 χρησιμοποιήθηκαν για να προβάλουν την τεχνολογική και οργανωτική ισχύ της χώρας.

Υπό αυτό το πρίσμα, οι Κινέζοι αναλυτές θεωρούν ότι η Ουάσιγκτον επιχειρεί κάτι παρόμοιο.

Να χρησιμοποιήσει το Μουντιάλ ως μια παγκόσμια βιτρίνα αμερικανικής ισχύος.

Όχι στρατιωτικής.

Όχι οικονομικής.

Αλλά πολιτιστικής και επικοινωνιακής.

Το αφήγημα της αμερικανικής ηγεσίας

Η κινεζική ανάλυση ξεκινά από μια βασική παραδοχή:

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν να δείξουν ότι εξακολουθούν να αποτελούν τον αναντικατάστατο πυλώνα του διεθνούς συστήματος.

Το Παγκόσμιο Κύπελλο προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία.

Δισεκατομμύρια θεατές.

Εκατομμύρια επισκέπτες.

Αδιάκοπη παγκόσμια προβολή.

Σύμφωνα με την κινεζική προσέγγιση, η διοργάνωση λειτουργεί ως εργαλείο ενίσχυσης της αμερικανικής εικόνας σε μια περίοδο κατά την οποία η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει έντονες γεωπολιτικές προκλήσεις από την Κίνα, τη Ρωσία και τις αναδυόμενες δυνάμεις του Παγκόσμιου Νότου.

Η κινεζική αντεπίθεση στο επίπεδο της αφήγησης

Το ενδιαφέρον είναι ότι το Πεκίνο δεν προσπαθεί να ανταγωνιστεί ευθέως την αμερικανική προβολή.

Αντίθετα, επιχειρεί να την αποδομήσει.

Τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης εστιάζουν συστηματικά σε τρεις άξονες:

1. Το κόστος

Η FIFA δέχθηκε έντονη κριτική στην Κίνα για τις υψηλές τιμές των τηλεοπτικών δικαιωμάτων και των εισιτηρίων.

Οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η εμπορευματοποίηση του θεσμού απομακρύνει τους απλούς φιλάθλους.

2. Οι υποδομές

Τα κινεζικά δημοσιεύματα τονίζουν τις μεγάλες αποστάσεις μεταξύ των πόλεων που φιλοξενούν αγώνες.

Σε αντίθεση με προηγούμενες διοργανώσεις, οι μετακινήσεις απαιτούν συχνά πολύωρες πτήσεις και υψηλά κόστη.

3. Το πολιτικό περιβάλλον

Οι περιορισμοί στις βίζες, οι αυστηροί έλεγχοι ασφαλείας και το πολωμένο πολιτικό κλίμα στις ΗΠΑ παρουσιάζονται ως στοιχεία που υπονομεύουν το αφήγημα της ανοιχτής και ενωτικής διοργάνωσης.

Η μεγάλη αντίφαση

Παρά την κριτική, η Κίνα παραμένει βαθιά συνδεδεμένη με το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Κινεζικές εταιρείες συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους χορηγούς της διοργάνωσης.

Εργοστάσια στην ανατολική Κίνα παράγουν τεράστιες ποσότητες αναμνηστικών προϊόντων, σημαιών και αθλητικού εξοπλισμού.

Οι κινεζικές τεχνολογικές επιχειρήσεις παρέχουν κρίσιμες υπηρεσίες μετάδοσης και παραγωγής περιεχομένου.

Με άλλα λόγια:

Το Πεκίνο επικρίνει την αμερικανική αξιοποίηση της διοργάνωσης αλλά ταυτόχρονα επωφελείται οικονομικά από αυτήν.

Η μάχη της Soft Power

Στην πραγματικότητα, η κινεζική κάλυψη του Μουντιάλ αποκαλύπτει κάτι βαθύτερο.

Η αντιπαράθεση μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας δεν περιορίζεται πλέον:

• στο εμπόριο,
• στους ημιαγωγούς,
• στην τεχνητή νοημοσύνη,
• ή στη στρατιωτική ισχύ.

Επεκτείνεται και στον χώρο της αντίληψης.

Στην ικανότητα διαμόρφωσης της παγκόσμιας εικόνας.

Στην επιρροή επί της κοινής γνώμης.

Στην κατασκευή αφηγημάτων.

Το ποδόσφαιρο μετατρέπεται έτσι σε ακόμη ένα πεδίο ανταγωνισμού ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις.

Η νέα γεωπολιτική των μεγάλων διοργανώσεων

Κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα, τα αθλητικά γεγονότα θεωρούνταν κυρίως σύμβολα εθνικού κύρους.

Στον 21ο αιώνα λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές γεωπολιτικής επιρροής.

Η Κίνα το γνωρίζει.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επίσης.

Και οι δύο αντιλαμβάνονται ότι η εικόνα μιας χώρας μπορεί να επηρεάσει επενδύσεις, συμμαχίες, εμπορικές σχέσεις και διεθνή νομιμοποίηση.

Για αυτό το λόγο, το Παγκόσμιο Κύπελλο αντιμετωπίζεται πλέον όχι μόνο ως αθλητικό γεγονός αλλά ως μέρος της παγκόσμιας μάχης για επιρροή.

Για την Κίνα, το Μουντιάλ στις Ηνωμένες Πολιτείες δεν είναι μια γιορτή του ποδοσφαίρου. Είναι μια δοκιμασία της αμερικανικής soft power. Το Πεκίνο θεωρεί ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί το τουρνουά για να ενισχύσει την παγκόσμια ηγετική της εικόνα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να αναδείξει τις αντιφάσεις, τις πολιτικές διαιρέσεις και τα οργανωτικά προβλήματα που υπονομεύουν αυτό το αφήγημα. Σε μια εποχή όπου η γεωπολιτική αντιπαράθεση μεταφέρεται από τα πεδία των μαχών στις οθόνες, στα δίκτυα πληροφόρησης και στα παγκόσμια πολιτιστικά γεγονότα, ακόμη και το ποδόσφαιρο μετατρέπεται σε εργαλείο στρατηγικού ανταγωνισμού.

Πηγή: pagenews.gr