ΤΕΛΟΣ ΕΠΟΧΗΣ ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΤΟ; Ο Τραμπ Σχεδιάζει το Μεγαλύτερο Γεωπολιτικό Διαζύγιο των Τελευταίων 80 Χρόνων

Η Ουάσιγκτον επαναπροσδιορίζει τη στρατηγική της απέναντι στην Ευρώπη, αμφισβητώντας το δόγμα συλλογικής ασφάλειας που διαμόρφωσε τη Δύση μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Η διατλαντική συμμαχία που οικοδομήθηκε μετά το 1945 βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη δοκιμασία της σύγχρονης ιστορίας της.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Politico, ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ προωθεί μια στρατηγική αναδιάταξη που στοχεύει στην αποσύνδεση της ευρωπαϊκής άμυνας από την αμερικανική στρατιωτική προστασία, ανατρέποντας το μοντέλο ασφαλείας που κυριάρχησε στη Δύση για οκτώ δεκαετίες.

Δεν πρόκειται απλώς για μια διαφωνία σχετικά με τις αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών κρατών. Πρόκειται για μια βαθιά γεωπολιτική μετατόπιση που αμφισβητεί την ίδια τη φιλοσοφία του ΝΑΤΟ και της μεταπολεμικής διεθνούς τάξης.

Η νέα στρατηγική της Ουάσιγκτον

Για δεκαετίες, η ασφάλεια της Ευρώπης θεωρούνταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ασφάλεια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η λογική ήταν απλή:

• Οποιαδήποτε απειλή κατά της Ευρώπης αποτελούσε απειλή και για την Αμερική.
• Η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα κάλυπτε τους Ευρωπαίους συμμάχους.
• Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ λειτουργούσε ως αποτρεπτικός παράγοντας απέναντι στη Ρωσία.

Σήμερα όμως η προσέγγιση Τραμπ φαίνεται να αλλάζει δραματικά αυτή τη θεμελιώδη παραδοχή.

Η νέα φιλοσοφία υποστηρίζει ότι οι ευρωπαϊκές χώρες οφείλουν να αναλάβουν οι ίδιες το κόστος και την ευθύνη της άμυνάς τους, χωρίς να θεωρείται δεδομένη η αμερικανική στρατιωτική παρέμβαση σε κάθε κρίση.

Το τέλος της μεταπολεμικής αποτροπής

Αναλυτές που επικαλείται το Politico κάνουν λόγο για πιθανό τέλος του ολοκληρωμένου συστήματος αποτροπής που λειτούργησε από το 1945 μέχρι σήμερα.

Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι:

• Η Ευρώπη θα χρειαστεί να αυξήσει θεαματικά τις αμυντικές δαπάνες της.
• Η στρατηγική αυτονομία της ΕΕ θα πάψει να αποτελεί θεωρητική συζήτηση και θα μετατραπεί σε αναγκαιότητα.
• Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα υποχρεωθούν να δημιουργήσουν ανεξάρτητες δυνατότητες αποτροπής και άμυνας.

Για πρώτη φορά μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, το ερώτημα «ποιος προστατεύει την Ευρώπη;» επανέρχεται με ένταση.

Ο μεγάλος κερδισμένος: Η Ρωσία;

Στη Μόσχα παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τη συζήτηση που εξελίσσεται στην Ουάσιγκτον.

Η αποδυνάμωση της αμερικανικής δέσμευσης στην ευρωπαϊκή ασφάλεια θα μπορούσε να δημιουργήσει:

• Πολιτικά ρήγματα στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ.
• Καθυστερήσεις στη λήψη αποφάσεων.
• Αβεβαιότητα για την αντίδραση της Συμμαχίας σε μελλοντικές κρίσεις.

Αν και η Ευρώπη παραμένει στρατιωτικά ισχυρή, η αποτρεπτική ισχύς της βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην αμερικανική πυρηνική και συμβατική ισχύ.

Η Γερμανία και η Γαλλία μπροστά σε ιστορικές αποφάσεις

Η πιθανή αποστασιοποίηση των ΗΠΑ αναμένεται να ενισχύσει τις φωνές που ζητούν τη δημιουργία μιας πραγματικής ευρωπαϊκής αμυντικής ένωσης.

Το Παρίσι εδώ και χρόνια υποστηρίζει την ιδέα της στρατηγικής αυτονομίας.

Το Βερολίνο, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχει ήδη ξεκινήσει μια πρωτοφανή αναβάθμιση των ενόπλων δυνάμεών του.

Το ερώτημα πλέον είναι αν οι δύο χώρες μπορούν να ηγηθούν μιας νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας χωρίς την αμερικανική εγγύηση.

Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Για την Ελλάδα, οι εξελίξεις έχουν ιδιαίτερη σημασία.

Η χώρα βρίσκεται σε μια περιοχή όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις παραμένουν υψηλές και η παρουσία των ΗΠΑ θεωρείται κρίσιμος παράγοντας σταθερότητας.

Μια μερική αποχώρηση της Ουάσιγκτον από τον ρόλο του εγγυητή της ευρωπαϊκής ασφάλειας θα μπορούσε να επιταχύνει:

• Την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής συνεργασίας.
• Την αναβάθμιση του γεωπολιτικού ρόλου της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.
• Την ανάγκη για ακόμη μεγαλύτερες επενδύσεις στην εθνική άμυνα.

Παράλληλα, θα δημιουργούσε νέα δεδομένα στις σχέσεις Ευρώπης – Τουρκίας και στον τρόπο με τον οποίο οι ευρωπαϊκές δυνάμεις αντιλαμβάνονται την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Γεωπολιτική Εκτίμηση

Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν αμφισβητεί απλώς μια στρατιωτική συμμαχία.

Αμφισβητεί το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομήθηκε η δυτική διεθνής τάξη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Αν η στρατηγική αυτή υλοποιηθεί, η Ευρώπη θα εισέλθει σε μια νέα εποχή, όπου η ασφάλειά της δεν θα θεωρείται πλέον αυτονόητη αμερικανική ευθύνη.

Η μεγαλύτερη γεωπολιτική αλλαγή δεν θα είναι η αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων.

Θα είναι η αλλαγή νοοτροπίας: η μετάβαση από την εποχή της κοινής διατλαντικής άμυνας στην εποχή της ευρωπαϊκής αυτοπροστασίας.

Και αυτή η μετάβαση μπορεί να αποδειχθεί η σημαντικότερη στρατηγική ανατροπή του 21ου

Πηγή: pagenews.gr