Κοβέσι: Μάχη στο ΣτΕ για τους ευρωεισαγγελείς — Το ευρωπαϊκό διακύβευμα πίσω από τις θητείες

Η EPPO ζητεί ακύρωση της διετούς παράτασης για τρεις Έλληνες εντεταλμένους εισαγγελείς και εφαρμογή της πενταετούς ανανέωσης — Στο επίκεντρο οι αρμοδιότητες των εθνικών δικαστικών οργάνων και το αίτημα προδικαστικού ερωτήματος στο ΔΕΕ.

Στο Συμβούλιο της Επικρατείας μεταφέρεται, σύμφωνα με το δημοσιογραφικό ρεπορτάζ, η θεσμική διαφωνία για τη διάρκεια της θητείας τριών Ελλήνων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, EPPO, υπό τη Λάουρα Κοβέσι, ζητεί να ακυρωθούν τα Προεδρικά Διατάγματα που προβλέπουν διετή παράταση, επιμένοντας στην εφαρμογή της πενταετούς ανανέωσης που αποφάσισε το Κολέγιό της.

Η υπόθεση αφορά την Πόπη Παπανδρέου, τη Χαρίκλεια Θάνου και τον Διονύσιο Μουζάκη. Το ευρύτερο διακύβευμα, όμως, είναι ο τρόπος με τον οποίο συνδυάζονται οι ευρωπαϊκές αρμοδιότητες για τη στελέχωση της EPPO με τις εθνικές διαδικασίες υπηρεσιακής κατάστασης των δικαστικών λειτουργών.

Το αποτέλεσμα μπορεί να αποκτήσει σημασία για τη λειτουργία ενός ευρωπαϊκού θεσμού που στηρίζεται καθημερινά στους εισαγγελείς των συμμετεχόντων κρατών.

Πενταετής ανανέωση ή διετής παράταση

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, το Κολέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας είχε αποφασίσει τον Νοέμβριο του 2025 την ανανέωση της θητείας των τριών εισαγγελέων για πέντε χρόνια.

Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου, αντίθετα, αποφάσισε διετή παράταση, με επίκληση του ελληνικού συνταγματικού και νομοθετικού πλαισίου και με σκοπό την ολοκλήρωση των εκκρεμών υποθέσεών τους.

Η διαφορά ανάμεσα στις δύο αποφάσεις αφορά τόσο τη διάρκεια όσο και τη νομική βάση της συνέχισης των καθηκόντων τους: εάν πρόκειται για νέα θητεία στο πλαίσιο της EPPO ή για περιορισμένη παράταση βάσει των εθνικών κανόνων.

Τι προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός

Το άρθρο 17 του Κανονισμού 2017/1939 ορίζει ότι το Κολέγιο διορίζει τους εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς που προτείνονται από τα κράτη-μέλη, κατόπιν πρότασης του Ευρωπαίου γενικού εισαγγελέα. Προβλέπει επίσης πενταετή ανανεώσιμη θητεία.

Παράλληλα, απαιτεί οι εντεταλμένοι εισαγγελείς να παραμένουν ενεργά μέλη της εισαγγελικής ή δικαστικής υπηρεσίας του κράτους που τους πρότεινε.

Αυτή η διπλή θεσμική ιδιότητα βρίσκεται στον πυρήνα της υπόθεσης: οι εισαγγελείς ασκούν ευρωπαϊκά καθήκοντα, διατηρώντας οργανικό δεσμό με την εθνική Δικαιοσύνη.

Η EPPO έχει αποτυπώσει τη δική της ερμηνεία και σε δημοσιευμένη απόφαση ανανέωσης θητειών άλλων κρατών, τον Μάρτιο του 2026. Εκεί υποστηρίζει ότι το Κολέγιο διαθέτει την αποκλειστική αρμοδιότητα διορισμού και ανανέωσης των θητειών των εντεταλμένων εισαγγελέων.

Η προηγούμενη προσφυγή και το ζήτημα του παραδεκτού

Κατά το ρεπορτάζ, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε προηγουμένως απευθυνθεί στη Διοικητική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Το αίτημά της απορρίφθηκε κατά πλειοψηφία ως απαράδεκτο, με επίκεντρο το δικαίωμά της να προσφύγει για ζήτημα υπηρεσιακής κατάστασης των συγκεκριμένων λειτουργών.

Η διάκριση είναι ουσιώδης: μια απόρριψη για διαδικαστικούς λόγους δεν ισοδυναμεί με επίλυση της ουσιαστικής διαφωνίας για την πενταετία.

Με τη νέα αίτηση, η EPPO στρέφεται κατά των Προεδρικών Διαταγμάτων που αποτυπώνουν τη διετή παράταση. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, εκπροσωπείται από τον καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου Σπύρο Βλαχόπουλο.

Η υπόθεση φέρεται να έχει εισαχθεί στην Ολομέλεια του ΣτΕ, με συζήτηση στο πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου 2027 και εισηγήτρια τη σύμβουλο Επικρατείας Αγορίτσα Σδράκα.

Γιατί ζητείται παρέμβαση του Δικαστηρίου της ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητεί, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, να αποσταλεί και προδικαστικό ερώτημα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η διαδικασία αυτή επιτρέπει στο εθνικό δικαστήριο να ζητήσει από το ΔΕΕ ερμηνεία του ενωσιακού δικαίου που είναι αναγκαία για την επίλυση της υπόθεσης. Το ΔΕΕ απαντά στο ευρωπαϊκό νομικό ζήτημα και το εθνικό δικαστήριο κρίνει τη διαφορά εφαρμόζοντας την ερμηνεία του.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το κρίσιμο ερώτημα θα μπορούσε να αφορά την κατανομή αρμοδιοτήτων κατά την ανανέωση και τη δυνατότητα εθνικής απόφασης να περιορίζει τη διάρκειά της.

Η υποβολή του αιτήματος από την EPPO δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποφασιστεί παραπομπή στο ΔΕΕ.

Η ανεξαρτησία και η συνέχεια των ερευνών

Η θέση που αποδίδεται στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι ότι διαφορετικές εθνικές πρακτικές στις ανανεώσεις μπορούν να επηρεάσουν τη συνοχή, την ανεξαρτησία και την επιχειρησιακή συνέχεια του θεσμού.

Στο επίπεδο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη Δικαιοσύνη, η υπόθεση αναδεικνύει ένα πρακτικό ζήτημα: πόσο ενιαίοι μπορούν να είναι οι κανόνες λειτουργίας μιας εισαγγελικής αρχής όταν το προσωπικό της υπάγεται παράλληλα σε διαφορετικά εθνικά συστήματα.

Από την άλλη πλευρά, η επίκληση του εθνικού πλαισίου καθιστά αναγκαία τη δικαστική αποσαφήνιση των αρμοδιοτήτων. Η προσφυγή ανοίγει αυτή τη συζήτηση, χωρίς να προδικάζει την έκβασή της.

Αλλαγή ηγεσίας με ανοικτό θεσμικό μέτωπο

Η διαφορά εξελίσσεται ενώ ολοκληρώνεται η θητεία της Λάουρα Κοβέσι. Ο Andrés Ritter αναλαμβάνει καθήκοντα Ευρωπαίου γενικού εισαγγελέα την 1η Νοεμβρίου 2026, όπως έχει ανακοινώσει επίσημα η EPPO. Η νέα θητεία είναι επταετής και μη ανανεώσιμη.

Η αλλαγή προσώπου στην κορυφή δεν περιορίζει τη θεσμική σημασία της υπόθεσης. Η δικαστική κρίση θα αφορά τους κανόνες συνεργασίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας με τις εθνικές αρχές και τη σταθερότητα του πλαισίου μέσα στο οποίο εργάζονται οι εντεταλμένοι εισαγγελείς.

Πηγή: pagenews.gr