Ρούτε στην Ουάσινγκτον για να πέσουν οι τόνοι στο ΝΑΤΟ πριν τη σύνοδο

Ο γγ του ΝΑΤΟ αναλαμβάνει ρόλο «πυροσβέστη» στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης, με φόντο το Ιράν, τα Στενά του Ορμούζ και τις αμυντικές δαπάνες

Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, μεταβαίνει στην Ουάσινγκτον σε μια κρίσιμη προσπάθεια εκτόνωσης των εντάσεων ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Ευρωπαίους συμμάχους, λίγες εβδομάδες πριν από τη σύνοδο κορυφής της Συμμαχίας στην Άγκυρα τον Ιούλιο.

Η επίσκεψη του Ρούτε έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ΝΑΤΟ επιχειρεί να κλείσει ανοιχτά μέτωπα στο εσωτερικό του, μετά από μήνες διατλαντικής τριβής λόγω του πολέμου στο Ιράν, της στάσης των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στην αμερικανοϊσραηλινή στρατιωτική εκστρατεία και των πιέσεων του Ντόναλντ Τραμπ για μεγαλύτερη συνεισφορά των συμμάχων στην άμυνα.

Η αποστολή Ρούτε στην Ουάσινγκτον

Σύμφωνα με πληροφορίες του Euronews, ο Μαρκ Ρούτε θα βρεθεί στην Ουάσινγκτον από τις 23 έως τις 25 Ιουνίου, με στόχο να αποκαταστήσει το κλίμα εμπιστοσύνης ανάμεσα στην αμερικανική κυβέρνηση και τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Η χρονική στιγμή δεν είναι τυχαία, καθώς η Συμμαχία προετοιμάζεται για μια σύνοδο κορυφής που αξιωματούχοι ελπίζουν ότι θα έχει περισσότερο ενωτικό και λιγότερο συγκρουσιακό χαρακτήρα.

Οι σχέσεις ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και αρκετές ευρωπαϊκές πρωτεύουσες έχουν δοκιμαστεί έντονα, κυρίως εξαιτίας της διαχείρισης του πολέμου με το Ιράν. Ο Τραμπ κατηγόρησε Ευρωπαίους συμμάχους ότι δεν στήριξαν επαρκώς τις ΗΠΑ, ενώ η ευρωπαϊκή πλευρά εξέφρασε επιφυλάξεις για τον τρόπο με τον οποίο η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ κινήθηκαν στρατιωτικά στην περιοχή.

Η πρόσφατη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν για τον τερματισμό των εχθροπραξιών φαίνεται να μειώνει τον κίνδυνο μιας ανοιχτής αντιπαράθεσης στη σύνοδο του Ιουλίου. Ωστόσο, η ζημιά στις διατλαντικές σχέσεις δεν έχει αποκατασταθεί πλήρως και ο Ρούτε καλείται να λειτουργήσει ως μεσολαβητής σε ένα εξαιρετικά ευαίσθητο πολιτικό περιβάλλον.

Τα Στενά του Ορμούζ στο κέντρο των συζητήσεων

Ένα από τα βασικά θέματα που αναμένεται να τεθούν στις επαφές του Ρούτε στην Ουάσινγκτον είναι η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Μετά τη συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν, οι σύμμαχοι αναζητούν τρόπους ώστε να διασφαλιστεί η ασφαλής διέλευση των εμπορικών πλοίων από έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαδρόμους του κόσμου.

Ο Ρούτε δήλωσε στις Βρυξέλλες ότι η αποκατάσταση της ελεύθερης διέλευσης από τα Στενά του Ορμούζ θα αποτελούσε «τεράστιο βήμα προς τα εμπρός», επισημαίνοντας πως αρκετοί σύμμαχοι είναι έτοιμοι να στηρίξουν την προσπάθεια μέσω της πρωτοβουλίας που ηγούνται η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η συγκεκριμένη αποστολή δεν αφορά μόνο τη ναυτιλία. Αφορά την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια, τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, αλλά και την αξιοπιστία του ΝΑΤΟ ως μηχανισμού συντονισμού σε συνθήκες διεθνούς κρίσης.

Η κρίση εμπιστοσύνης με τον Τραμπ

Οι εντάσεις ανάμεσα στις ΗΠΑ και ορισμένους συμμάχους κορυφώθηκαν όταν χώρες του ΝΑΤΟ αρνήθηκαν αρχικά να επιτρέψουν στις αμερικανικές δυνάμεις πρόσβαση σε ευρωπαϊκές βάσεις για ανεφοδιασμό και επιχειρήσεις που συνδέονταν με τη σύγκρουση στο Ιράν. Η στάση αυτή προκάλεσε έντονη ενόχληση στον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος θεώρησε ότι οι Ευρωπαίοι εγκατέλειψαν την Ουάσινγκτον σε μια κρίσιμη στρατιωτική αναμέτρηση.

Άλλες χώρες, όπως η Γερμανία, παρείχαν πλήρη πρόσβαση στην αεροπορική βάση Ράμσταϊν, η οποία χρησιμοποιήθηκε για τον συντονισμό επιχειρήσεων με drones και πυραύλους κατά του Ιράν. Ωστόσο, η δημόσια κριτική του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς προς την Ουάσινγκτον επιδείνωσε περαιτέρω το κλίμα.

Ο Τραμπ απάντησε με μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στη Γερμανία και με δημόσιες επιπλήξεις προς συμμάχους που θεωρούσε ότι δεν στήριξαν την αμερικανική εκστρατεία. Η φράση του ότι οι ΗΠΑ «θα το θυμούνται» αποτύπωσε το βάθος της δυσαρέσκειας στην Ουάσινγκτον.

Η συμφωνία με το Ιράν αλλάζει το σκηνικό

Παρά τις εντάσεις, αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εκτιμούν ότι η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν έχει βελτιώσει το κλίμα ενόψει της συνόδου. Όπως ανέφερε πηγή της Συμμαχίας στο Euronews, η ύπαρξη συμφωνίας τοποθετεί τους συμμάχους σε καλύτερη θέση, καθώς μειώνει την πιθανότητα η σύνοδος να μετατραπεί σε ευθεία αντιπαράθεση ανάμεσα στον Τραμπ και τους Ευρωπαίους ηγέτες.

Η ίδια πηγή σημείωσε ότι κάθε φορά που η κατάσταση στο Ιράν επιδεινωνόταν, το κόστος για τους συμμάχους του ΝΑΤΟ ήταν σημαντικό. Η αποκλιμάκωση, επομένως, δίνει στον Ρούτε περιθώριο να μεταφέρει τη συζήτηση από τις κατηγορίες και την εσωτερική αντιπαράθεση στη στρατηγική επόμενης ημέρας.

Ωστόσο, η συμφωνία με το Ιράν δεν λύνει αυτόματα τα προβλήματα του ΝΑΤΟ. Αντιθέτως, αναδεικνύει ένα βαθύτερο ζήτημα: πόσο ενωμένη μπορεί να είναι η Συμμαχία όταν οι ΗΠΑ απαιτούν περισσότερη στήριξη και οι Ευρωπαίοι ζητούν μεγαλύτερο λόγο στις αποφάσεις που τους επηρεάζουν άμεσα.

Η σύνοδος της Άγκυρας και οι αμυντικές δαπάνες

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συμμετάσχει στη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ στις 7 και 8 Ιουλίου στην Άγκυρα. Εκεί, οι σύμμαχοι θα κληθούν να δεσμευτούν για περαιτέρω αύξηση των αμυντικών δαπανών και για σημαντική ενίσχυση της παραγωγής όπλων.

Ο Ρούτε έχει ήδη στείλει σαφές μήνυμα προς τις πρωτεύουσες της Συμμαχίας, τονίζοντας ότι το ΝΑΤΟ χρειάζεται περισσότερες δυνάμεις, περισσότερους πόρους και μια πολύ ισχυρότερη βιομηχανική βάση. Η θέση αυτή συνδέεται άμεσα με την απαίτηση για σταθερές αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο στόχος για δαπάνες στην άμυνα ύψους 5% του ΑΕΠ, ο οποίος συμφωνήθηκε στην περσινή σύνοδο κορυφής στη Χάγη. Πηγές αναφέρουν ότι ο Ρούτε είναι ολοένα και πιο απογοητευμένος από την έλλειψη προόδου σε ορισμένες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και σκοπεύει να πιέσει έντονα το ζήτημα τις επόμενες εβδομάδες.

Περισσότερη ευθύνη σε Ευρώπη και Καναδά

Ένα ακόμη κρίσιμο θέμα της συνόδου θα είναι η μεταφορά μεγαλύτερου μέρους της ευθύνης για την ασφάλεια του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη και τον Καναδά. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ενημερώσει τους συμμάχους ότι σκοπεύουν να περιορίσουν την παροχή ορισμένων στρατιωτικών δυνατοτήτων προς τη Συμμαχία.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες, αυτές οι δυνατότητες περιλαμβάνουν αεροσκάφη κρούσης μεγάλου βεληνεκούς, όπως τα βομβαρδιστικά B-2 και B-52, ενώ το Πεντάγωνο αναμένεται να μειώσει και τον αριθμό των μαχητικών F-16 και F-35 που είναι διαθέσιμα για αποστολές του ΝΑΤΟ.

Αυτή η εξέλιξη στέλνει σαφές μήνυμα προς την Ευρώπη: η εποχή της πλήρους εξάρτησης από την αμερικανική στρατιωτική ισχύ περιορίζεται. Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι καλούνται να αναλάβουν μεγαλύτερο βάρος, όχι μόνο σε επίπεδο χρηματοδότησης, αλλά και σε επίπεδο πραγματικών επιχειρησιακών δυνατοτήτων.

Η επιχείρηση για το Ορμούζ και η ευρωπαϊκή κινητοποίηση

Οι περισσότεροι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν δεσμευτεί να στηρίξουν την επιχείρηση υπό γαλλική και βρετανική ηγεσία για το εκ νέου άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Αρκετές χώρες έχουν ήδη αναπτύξει μέσα στην περιοχή, μεταξύ των οποίων φρεγάτες, ναρκαλιευτικά και προσωπικό ασφαλείας.

Η επιχείρηση αυτή αποτελεί τεστ για την ικανότητα των Ευρωπαίων να αναλάβουν πιο ενεργό ρόλο σε ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Εάν αποδειχθεί επιτυχής, μπορεί να λειτουργήσει ως παράδειγμα για το πώς η Ευρώπη και ο Καναδάς μπορούν να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη εντός του ΝΑΤΟ. Εάν αποτύχει ή καθυστερήσει, θα ενισχύσει τα επιχειρήματα της Ουάσινγκτον ότι οι σύμμαχοι εξακολουθούν να εξαρτώνται υπερβολικά από τις ΗΠΑ.

Ο Ρούτε σε δύσκολη ισορροπία

Ο Μαρκ Ρούτε αναλαμβάνει μια δύσκολη αποστολή. Από τη μία πλευρά πρέπει να καθησυχάσει τον Τραμπ ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι αντιλαμβάνονται την ανάγκη μεγαλύτερης συνεισφοράς στην άμυνα. Από την άλλη, πρέπει να κρατήσει ενωμένη μια Συμμαχία στην οποία πολλές χώρες ανησυχούν για τις αμερικανικές μονομερείς κινήσεις και για την πιθανότητα νέων πιέσεων από την Ουάσινγκτον.

Η επίσκεψη στην Ουάσινγκτον δεν είναι απλώς διπλωματική τυπικότητα. Είναι προσπάθεια αποφυγής μιας συνόδου κορυφής που θα μπορούσε να εξελιχθεί σε δημόσια αναμέτρηση. Ο Ρούτε γνωρίζει ότι η εικόνα ενότητας είναι κρίσιμη για το ΝΑΤΟ, ειδικά σε μια περίοδο όπου η Μέση Ανατολή, η ενεργειακή ασφάλεια και οι αμυντικές δαπάνες δοκιμάζουν τα όρια της Συμμαχίας.

Η σύνοδος της Άγκυρας θα δείξει αν η συμφωνία ΗΠΑ-Ιράν ήταν αρκετή για να χαμηλώσουν οι τόνοι ή αν οι διατλαντικές ρωγμές θα παραμείνουν ανοιχτές. Μέχρι τότε, ο Ρούτε καλείται να πετύχει κάτι δύσκολο αλλά απαραίτητο: να πείσει την Ουάσινγκτον και τους Ευρωπαίους ότι η ενότητα του ΝΑΤΟ εξακολουθεί να είναι ισχυρότερη από τις εσωτερικές του συγκρούσεις.

Πηγή: Pagenews.gr