Ομπάμα εναντίον Τραμπ για το Ιράν: «Οι ΗΠΑ πλήρωσαν βαρύ τίμημα για να επιστρέψουν στο μηδέν»

Η δημόσια παρέμβαση του πρώην προέδρου αναζωπυρώνει τη μεγάλη στρατηγική διαμάχη στην Ουάσιγκτον: άξιζε ο πόλεμος με το Ιράν ή η Αμερική κατέληξε εκεί απ’ όπου ξεκίνησε;

Η συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και του Ιράν μπορεί να παρουσιάζεται από τον Λευκό Οίκο ως ιστορική διπλωματική επιτυχία, ωστόσο στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών η συζήτηση μόλις ξεκινά.

Ο πρώην πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα εξαπέλυσε δριμεία επίθεση κατά της στρατηγικής που ακολούθησε ο Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στην Τεχεράνη, υποστηρίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέβαλαν τεράστιο οικονομικό, στρατιωτικό και πολιτικό κόστος χωρίς να πετύχουν ουσιαστικά διαφορετικό αποτέλεσμα.

Το μήνυμά του ήταν σαφές:

Η Αμερική μπορεί να βρέθηκε τελικά στο ίδιο σημείο όπου βρισκόταν πριν από τον πόλεμο – ίσως ακόμη και σε χειρότερη θέση.

Η μεγάλη ειρωνεία της σύγκρουσης

Η κριτική του Ομπάμα αγγίζει τον πυρήνα της αμερικανικής στρατηγικής.

Το 2018 ο Ντόναλντ Τραμπ απέσυρε τις Ηνωμένες Πολιτείες από τη Συμφωνία για τα Πυρηνικά του Ιράν (JCPOA), χαρακτηρίζοντάς την «καταστροφική» και ανεπαρκή για την αποτροπή των πυρηνικών φιλοδοξιών της Τεχεράνης.

Οκτώ χρόνια αργότερα, μετά από έναν πόλεμο που προκάλεσε σοβαρές περιφερειακές αναταράξεις, ενεργειακή κρίση και σημαντικές στρατιωτικές δαπάνες, η Ουάσιγκτον βρίσκεται και πάλι στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με το ίδιο καθεστώς που επιδίωκε να απομονώσει.

Για τον Ομπάμα, αυτό γεννά ένα θεμελιώδες ερώτημα:

Αν η τελική λύση είναι ξανά η διπλωματία, ποιο ακριβώς ήταν το στρατηγικό όφελος του πολέμου;

Δύο διαφορετικά δόγματα εξωτερικής πολιτικής

Πίσω από την αντιπαράθεση κρύβονται δύο εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για τον ρόλο της Αμερικής στον κόσμο.

Η σχολή Ομπάμα βασίστηκε στην πολυμερή διπλωματία, στους διεθνείς οργανισμούς και στη διαχείριση κρίσεων μέσω συμφωνιών και μηχανισμών επιτήρησης.

Η σχολή Τραμπ δίνει προτεραιότητα στη στρατιωτική πίεση, στις κυρώσεις και στη χρήση ισχύος ως μέσου εξαναγκασμού των αντιπάλων.

Η διαμάχη για το Ιράν έχει εξελιχθεί πλέον σε σύγκρουση δύο διαφορετικών οραμάτων για την αμερικανική παγκόσμια ηγεσία.

Ο Λευκός Οίκος μιλά για νίκη

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι η στρατιωτική πίεση απέδωσε.

Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, οι επιχειρήσεις αποδυνάμωσαν τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν, περιόρισαν την περιφερειακή του επιρροή και ανάγκασαν την Τεχεράνη να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις από θέση αδυναμίας.

Οι υποστηρικτές του προέδρου επιμένουν ότι η νέα συμφωνία είναι ποιοτικά διαφορετική από εκείνη του 2015 και ότι προσφέρει ισχυρότερες εγγυήσεις ασφαλείας για τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους συμμάχους τους.

Ωστόσο, οι επικριτές του αντιτείνουν ότι το τελικό αποτέλεσμα παραμένει ασαφές και ότι πολλές από τις βασικές παραμέτρους της νέας συμφωνίας θυμίζουν έντονα το πλαίσιο που είχε οικοδομηθεί κατά την περίοδο Ομπάμα.

Το κόστος της σύγκρουσης

Η παρέμβαση του πρώην προέδρου αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή επικεντρώνεται στο ζήτημα του κόστους.

Η στρατιωτική αντιπαράθεση με το Ιράν προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, αύξησε τις αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ και ενίσχυσε την αβεβαιότητα σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον αναγκάστηκε να διαθέσει σημαντικούς πόρους σε μια περίοδο όπου ο στρατηγικός ανταγωνισμός με την Κίνα θεωρείται η κορυφαία πρόκληση για την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Για πολλούς αναλυτές, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν ο πόλεμος μπορούσε να κερδηθεί στρατιωτικά.

Το ερώτημα είναι αν τα οφέλη του δικαιολογούν το κόστος που καταβλήθηκε.

Η μάχη για την ιστορία μόλις άρχισε

Η παρέμβαση Ομπάμα δεν αφορά μόνο το παρόν.

Αφορά και την ιστορική αποτίμηση της σύγκρουσης.

Εάν η νέα συμφωνία οδηγήσει σε σταθερότητα και μακροχρόνιο έλεγχο του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, ο Τραμπ θα υποστηρίξει ότι η στρατηγική πίεσης απέδωσε.

Εάν όμως οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν ή αποδειχθεί ότι η τελική συμφωνία δεν διαφέρει ουσιαστικά από εκείνη του 2015, τότε η κριτική του Ομπάμα ενδέχεται να αποκτήσει ιδιαίτερο πολιτικό βάρος.

Το πραγματικό ερώτημα για την Αμερική

Η αντιπαράθεση μεταξύ των δύο προέδρων υπερβαίνει το ιρανικό ζήτημα.

Αγγίζει το βασικό δίλημμα που αντιμετωπίζουν σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες:

Μπορεί η στρατιωτική ισχύς να παράγει πιο αποτελεσματικά αποτελέσματα από τη διπλωματία;

Ή μήπως οι πόλεμοι απλώς καθιστούν ακριβότερες τις διαπραγματεύσεις που ακολουθούν;

Η απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα καθορίσει όχι μόνο την κληρονομιά του πολέμου με το Ιράν, αλλά και τη μελλοντική κατεύθυνση της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Και γι’ αυτό η σύγκρουση Ομπάμα – Τραμπ για το Ιράν ίσως αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τη σύγκρουση που προηγήθηκε στη Μέση Ανατολή.

Πηγή: pagenews.gr