Η ΕΚΤ κρατά στάση αναμονής μετά το Ιράν – Οι αγορές περιμένουν τα στοιχεία πληθωρισμού

Η ΕΚΤ δεν κηρύσσει ακόμη το τέλος του ενεργειακού σοκ από το Ιράν – Στο μικροσκόπιο ο πληθωρισμός

Η ΕΚΤ φοβάται περισσότερο τον «δεύτερο γύρο» του πληθωρισμού

Παρά την αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου μετά την εκεχειρία στη Μέση Ανατολή και το μνημόνιο κατανόησης ΗΠΑ-Ιράν, στη Φρανκφούρτη εκτιμούν ότι η πραγματική δοκιμασία δεν αφορά πλέον το κόστος του αργού αλλά τη διάχυση του ενεργειακού σοκ στην οικονομία.

Ο επικεφαλής οικονομολόγος της ΕΚΤ, Philip Lane, ξεκαθάρισε ότι το ενδιαφέρον της Τράπεζας έχει μετατοπιστεί από την αγορά ενέργειας στις λεγόμενες δευτερογενείς επιπτώσεις.

«Αυτό που πρέπει να εξετάσουμε είναι πώς οι αυξήσεις του ενεργειακού κόστους των τελευταίων μηνών μεταφέρονται στον πληθωρισμό των τροφίμων και των υπηρεσιών. Δεν θέλουμε να εγκλωβιστούμε σε εικασίες για τις επόμενες αποφάσεις», ανέφερε στο Bloomberg Television.

Στην πράξη, η ΕΚΤ δεν ανησυχεί τόσο για μια προσωρινή άνοδο του πετρελαίου, όσο για το ενδεχόμενο οι αυξήσεις αυτές να ενσωματωθούν μόνιμα στις τιμές των επιχειρήσεων, στις μεταφορές, στα τρόφιμα και τελικά στους μισθούς.

 Γιατί η αποκλιμάκωση του πετρελαίου δεν καθησυχάζει τη Φρανκφούρτη

Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 έχει αλλάξει τη φιλοσοφία της ΕΚΤ.

Στελέχη της Τράπεζας υπενθυμίζουν ότι ακόμη και όταν οι τιμές του φυσικού αερίου και του πετρελαίου υποχώρησαν, ο δομικός πληθωρισμός συνέχισε να αυξάνεται για πολλούς μήνες, καθώς οι επιχειρήσεις περνούσαν σταδιακά το αυξημένο κόστος στους καταναλωτές.

Αυτός είναι και ο λόγος που στη Σίντρα οι περισσότεροι αξιωματούχοι απέφυγαν να συνδέσουν ευθέως την πρόσφατη πτώση του πετρελαίου με τα επόμενα βήματα της νομισματικής πολιτικής.

Η στρατηγική της ΕΚΤ παραμένει αυστηρά data dependent, με κάθε νέα μέτρηση πληθωρισμού να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από τις εξελίξεις στις αγορές εμπορευμάτων.

Η αγορά βλέπει παύση, όχι αλλαγή στρατηγικής

Οι χρηματαγορές θεωρούν πλέον πιθανότερο ένα διάστημα σταθερότητας στα επιτόκια.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η ΕΚΤ θεωρεί πως η μάχη κατά του πληθωρισμού έχει ολοκληρωθεί.

Ο διοικητής της Bundesbank, Joachim Nagel, προειδοποίησε ότι:

«Το ενεργειακό σοκ δεν έχει εξαφανιστεί. Παραμένει μέσα στο οικονομικό σύστημα και ο πληθωρισμός θα εξακολουθήσει να κινείται πάνω από τον στόχο.»

Ανάλογη ήταν και η τοποθέτηση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Βελγίου Pierre Wunsch, ο οποίος διατήρησε ανοικτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης επιτοκίων.

«Εάν τα στοιχεία το απαιτήσουν, δεν θα καθυστερούσα ιδιαίτερα μια ακόμη αύξηση.»

Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι το βασικό σενάριο της αγοράς μπορεί να είναι η παύση, όχι όμως και η ολοκλήρωση του κύκλου σύσφιξης.

Η Λαγκάρντ υπερασπίζεται την απόφαση του Ιουνίου

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, ξεκαθάρισε ότι η τελευταία αύξηση επιτοκίων δεν αποτέλεσε προληπτική επιλογή αλλά βασίστηκε αποκλειστικά στα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία.

Όπως ανέφερε, τίποτα από όσα έχουν μεσολαβήσει μετά την απόφαση δεν έχει ανατρέψει την εκτίμηση της Τράπεζας.

Η ίδια υπογράμμισε ότι η δυνατότητα της ΕΚΤ να λαμβάνει αποφάσεις μέσα σε περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας αποτελεί αποτέλεσμα της σημαντικής ενίσχυσης των εργαλείων ανάλυσης, των οικονομικών μοντέλων και των συστημάτων πρόβλεψης που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια.

Το νέο εργαλείο που εξετάζει η ΕΚΤ

Πέρα από τα επιτόκια, στη Φρανκφούρτη εξετάζονται πλέον και εναλλακτικά εργαλεία περιορισμού της ρευστότητας.

Μεταξύ των σεναρίων που συζητούνται βρίσκεται η αύξηση των υποχρεωτικών ελάχιστων διαθεσίμων των τραπεζών, επιλογή που θα απορροφούσε ρευστότητα από το τραπεζικό σύστημα χωρίς νέα αύξηση του βασικού επιτοκίου.

Πρόκειται για εργαλείο που χρησιμοποιείται σπάνια στην Ευρωζώνη, ωστόσο αρκετοί αναλυτές θεωρούν ότι θα μπορούσε να αποτελέσει έναν ενδιάμεσο μηχανισμό περιορισμού των πληθωριστικών πιέσεων, εφόσον η οικονομία επιβραδύνεται αλλά ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος.

Το μεγάλο στοίχημα είναι πλέον οι μισθοί

Για τους οικονομολόγους της ΕΚΤ, η σημαντικότερη μεταβλητή του δεύτερου εξαμήνου δεν θα είναι το πετρέλαιο αλλά οι μισθολογικές αυξήσεις.

Εάν οι επιχειρήσεις επιχειρήσουν να αντισταθμίσουν το υψηλότερο ενεργειακό κόστος με αυξήσεις τιμών και παράλληλα οι εργαζόμενοι διεκδικήσουν υψηλότερες αποδοχές, τότε υπάρχει κίνδυνος δημιουργίας ενός νέου σπιράλ μισθών-τιμών, το οποίο θα διατηρούσε τον πληθωρισμό πάνω από τον στόχο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Για τον λόγο αυτό, η ΕΚΤ παρακολουθεί πλέον στενά τόσο τους δείκτες μισθολογικού κόστους όσο και τον πληθωρισμό των υπηρεσιών, που θεωρείται ο καλύτερος δείκτης των εγχώριων πληθωριστικών πιέσεων.

Η Μέση Ανατολή παραμένει παράγοντας κινδύνου

Παρότι οι τιμές του Brent έχουν υποχωρήσει σημαντικά από τα επίπεδα κορύφωσης της κρίσης, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα δεν έχει εξαλειφθεί.

Η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, οι εμπορικές ροές μέσω της Ερυθράς Θάλασσας και των Στενών του Ορμούζ, αλλά και το κόστος ασφάλισης φορτίων εξακολουθούν να αποτελούν παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν νέες πληθωριστικές πιέσεις, ακόμη και χωρίς νέα άνοδο του πετρελαίου.

Για την ΕΚΤ, αυτό σημαίνει ότι το ενεργειακό σοκ δεν αντιμετωπίζεται ως ένα παροδικό γεγονός αλλά ως στοιχείο ενός ευρύτερου γεωοικονομικού περιβάλλοντος αυξημένης αβεβαιότητας.

Το βασικό μήνυμα που εκπέμπει η ΕΚΤ από τη Σίντρα είναι ότι η αποκλιμάκωση στις αγορές ενέργειας δεν ισοδυναμεί με νίκη επί του πληθωρισμού. Η Φρανκφούρτη θεωρεί πως η επόμενη φάση της μάχης δεν θα κριθεί στις αγορές πετρελαίου, αλλά στο κατά πόσο το ενεργειακό σοκ θα περάσει στις τιμές υπηρεσιών, στους μισθούς και στις πληθωριστικές προσδοκίες. Μέχρι να υπάρξουν σαφείς ενδείξεις ότι αυτές οι δευτερογενείς πιέσεις υποχωρούν, η ΕΚΤ δύσκολα θα σηματοδοτήσει το τέλος της περιοριστικής νομισματικής πολιτικής, ακόμη κι αν τα επιτόκια παραμείνουν προσωρινά αμετάβλητα. Αυτό εξηγεί γιατί οι αξιωματούχοι επιμένουν στη γραμμή «μία συνεδρίαση κάθε φορά», διατηρώντας όλα τα ενδεχόμενα ανοικτά.