Ο εφιάλτης των κεντρικών τραπεζιτών: Το Ιράν φέρνει ΕΚΤ και BoE μπροστά σε δύο καταστροφικά λάθη

Να αυξήσουν τα επιτόκια και να βυθίσουν την οικονομία ή να περιμένουν και να χάσουν τον έλεγχο του πληθωρισμού; Το νέο γεωπολιτικό σοκ διχάζει τη Φρανκφούρτη και το Λονδίνο

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν απειλεί μόνο την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Απειλεί να τινάξει στον αέρα ολόκληρη τη στρατηγική των κεντρικών τραπεζών της Ευρώπης.

Στη Φρανκφούρτη και το Λονδίνο εξελίσσεται μια από τις πιο δύσκολες ασκήσεις οικονομικής πολιτικής μετά την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Τράπεζα της Αγγλίας καλούνται να επιλέξουν ανάμεσα σε δύο ενδεχομένως λανθασμένες αποφάσεις, καθώς ο πόλεμος με το Ιράν εκτοξεύει το ενεργειακό κόστος και επαναφέρει τον φόβο του στασιμοπληθωρισμού.

Το δίλημμα είναι αμείλικτο:

Να αυξήσουν τα επιτόκια για να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό ή να προστατεύσουν την ανάπτυξη αποφεύγοντας μια νέα οικονομική επιβράδυνση;

Το πρώτο λάθος: Να περιμένουν υπερβολικά

Η μία σχολή σκέψης υποστηρίζει ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν πρέπει να επαναλάβουν τα λάθη του 2021 και του 2022.

Τότε, πολλοί κεντρικοί τραπεζίτες υποτίμησαν τη διάρκεια και την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων, θεωρώντας ότι οι αυξήσεις τιμών ήταν προσωρινές.

Σήμερα, η εκτίναξη των τιμών πετρελαίου και φυσικού αερίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργεί φόβους ότι η ιστορία μπορεί να επαναληφθεί. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει προειδοποιήσει ότι μια παρατεταμένη ενεργειακή διαταραχή θα μπορούσε να διατηρήσει τον πληθωρισμό υψηλό για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και να προκαλέσει δευτερογενείς ανατιμήσεις σε ολόκληρη την οικονομία.

Στη λογική αυτή, η καθυστέρηση αντίδρασης θα μπορούσε να αποδειχθεί μοιραία.

Το δεύτερο λάθος: Να σφίξουν υπερβολικά τη νομισματική πολιτική

Υπάρχει όμως και η αντίθετη άποψη.

Πολλοί οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει έναν πληθωρισμό που προέρχεται από υπερθέρμανση της ζήτησης, αλλά ένα εξωτερικό ενεργειακό σοκ.

Σε αυτή την περίπτωση, η αύξηση επιτοκίων δεν μειώνει την τιμή του πετρελαίου ούτε ανοίγει τα Στενά του Ορμούζ.

Αντίθετα, μπορεί να περιορίσει τις επενδύσεις, να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και να οδηγήσει την οικονομία σε ύφεση την ώρα που ήδη επιβραδύνεται. Η ΕΚΤ έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις ανάπτυξης για την Ευρωζώνη εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου στις αγορές ενέργειας και στην εμπιστοσύνη των καταναλωτών.

Ο φόβος του στασιμοπληθωρισμού επιστρέφει

Στους διαδρόμους των κεντρικών τραπεζών υπάρχει μία λέξη που ακούγεται όλο και πιο συχνά:

Στασιμοπληθωρισμός.

Πρόκειται για το πιο εφιαλτικό σενάριο για κάθε κεντρικό τραπεζίτη.

Χαμηλή ανάπτυξη ή ύφεση, σε συνδυασμό με επίμονα υψηλό πληθωρισμό.

Οι συνθήκες που δημιουργεί ο πόλεμος με το Ιράν θυμίζουν ολοένα και περισσότερο τις πετρελαϊκές κρίσεις της δεκαετίας του 1970, όταν η εκτίναξη του ενεργειακού κόστους παρέσυρε ολόκληρες οικονομίες σε μακρά περίοδο αβεβαιότητας.

Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που προσπαθούν να αποφύγουν τόσο η ΕΚΤ όσο και η Τράπεζα της Αγγλίας.

Η σκιά του Ορμούζ πάνω από την Ευρώπη

Η μεγαλύτερη ανησυχία δεν αφορά μόνο το σημερινό επίπεδο των τιμών.

Αφορά το τι μπορεί να συμβεί εάν η κρίση παραταθεί.

Η συνεχιζόμενη αστάθεια γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, έχει μετατραπεί στον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας για τις ευρωπαϊκές οικονομίες.

Κάθε νέα στρατιωτική κλιμάκωση μπορεί να μεταφραστεί άμεσα σε αυξημένο κόστος ενέργειας, ακριβότερες μεταφορές και νέες πληθωριστικές πιέσεις.

Η διαφορά ανάμεσα σε Φρανκφούρτη και Λονδίνο

Παρά τις κοινές ανησυχίες, οι δύο κεντρικές τράπεζες δεν βρίσκονται ακριβώς στην ίδια θέση.

Η ΕΚΤ καλείται να διαχειριστεί μια εύθραυστη Ευρωζώνη με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών, ενώ η Τράπεζα της Αγγλίας αντιμετωπίζει μια βρετανική οικονομία που παραμένει ευάλωτη μετά από χρόνια πληθωριστικών πιέσεων και ασθενικής ανάπτυξης.

Αυτό εξηγεί γιατί οι αποφάσεις των επόμενων μηνών αναμένεται να είναι εξαιρετικά προσεκτικές και έντονα εξαρτημένες από τα δεδομένα.

Η μεγάλη δοκιμασία

Η αλήθεια είναι ότι κανείς σήμερα δεν γνωρίζει ποια είναι η σωστή απάντηση.

Η ΕΚΤ και η Τράπεζα της Αγγλίας βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα κλασικό γεωπολιτικό σοκ προσφοράς, το οποίο δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα με τα παραδοσιακά εργαλεία νομισματικής πολιτικής.

Και όσο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή συνεχίζεται, οι κεντρικοί τραπεζίτες της Ευρώπης θα κινούνται πάνω σε ένα εξαιρετικά λεπτό σχοινί.

Γιατί στη σημερινή συγκυρία, το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι ποια απόφαση θα πάρουν.

Είναι ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος και οι δύο επιλογές να αποδειχθούν λανθασμένες.

Πηγή: pagenews.gr