Τουρκία: Κλειστά χαρτιά για τους S-400 – Φιντάν: «Πλησιάζουμε σε λύση»

Η Άγκυρα επιδιώκει άρση των κυρώσεων CAATSA και επιστροφή στα F-35, χωρίς να αποκαλύπτει αν θα μεταφέρει τα ρωσικά συστήματα σε τρίτη χώρα

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα της τύχης των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 που βρίσκονται στην κατοχή της Τουρκίας, την ώρα που η Άγκυρα εντείνει τις διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον για την άρση των αμερικανικών κυρώσεων και την επιστροφή της στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν, απέφυγε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τις πληροφορίες περί πιθανής μεταφοράς των S-400 σε χώρα του Κόλπου. Επέλεξε να επικεντρωθεί στην πολιτική βούληση που, όπως υποστήριξε, υπάρχει τόσο από την πλευρά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όσο και από την πλευρά του Ντόναλντ Τραμπ για την επίλυση των βασικών διαφορών στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις.

«Δεν πρέπει να υπάρχουν κυρώσεις μεταξύ συμμάχων»

Η Άγκυρα επαναφέρει σταθερά το επιχείρημα ότι η διατήρηση αμυντικών κυρώσεων μεταξύ δύο κρατών-μελών του ΝΑΤΟ δεν συμβαδίζει με το πνεύμα της Συμμαχίας.

«Από την πρώτη στιγμή υποστηρίζουμε ότι δεν πρέπει να επιβάλλονται κυρώσεις μεταξύ συμμάχων», δήλωσε ο Χακάν Φιντάν, εκφράζοντας την προσδοκία ότι οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σύντομα σε αποτέλεσμα.

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι τα περισσότερα προβλήματα που μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσα από διοικητικές αποφάσεις έχουν ήδη ξεπεραστεί. Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι απομένουν εμπόδια τα οποία έχουν ενσωματωθεί στην αμερικανική νομοθεσία και δεν μπορούν να αρθούν αποκλειστικά με μία πολιτική απόφαση του Λευκού Οίκου.

Τα δύο νομοθετικά εμπόδια

Ο Φιντάν προσδιόρισε ως βασικά ανοιχτά μέτωπα τις κυρώσεις του νόμου CAATSA και τον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στην Άγκυρα το 2020, μετά την αγορά των S-400 από τη Ρωσία. Η Τουρκία απομακρύνθηκε παράλληλα από το πρόγραμμα ανάπτυξης και προμήθειας των F-35, καθώς η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι η ταυτόχρονη παρουσία του ρωσικού αντιαεροπορικού συστήματος και των αμερικανικών μαχητικών δημιουργεί σοβαρό κίνδυνο για την ασφάλεια της τεχνολογίας τους.

Το αμερικανικό Κογκρέσο έχει θεσπίσει περιορισμούς που δεν επιτρέπουν την παράδοση F-35 στην Τουρκία όσο η χώρα εξακολουθεί να κατέχει ή να επιχειρεί το σύστημα S-400. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και αν ο Αμερικανός πρόεδρος επιθυμεί πολιτικά να προχωρήσει σε συμφωνία, απαιτείται λύση που θα καλύπτει και τις δεσμεύσεις της αμερικανικής νομοθεσίας.

Η αισιοδοξία Φιντάν και η δέσμευση Τραμπ

Ο Χακάν Φιντάν εμφανίστηκε πεπεισμένος ότι η διατήρηση της πολιτικής βούλησης από τους δύο προέδρους μπορεί να οδηγήσει σε υπέρβαση των εμποδίων.

«Όσο υπάρχει πολιτική βούληση και από τους δύο ηγέτες, εμείς ως υπουργεία κάνουμε τα κατάλληλα βήματα. Ελπίζουμε ότι σύντομα θα υπάρξει αποτέλεσμα», ανέφερε.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε δηλώσει κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στην Άγκυρα για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ ότι σκοπεύει να άρει τις κυρώσεις σε βάρος της Τουρκίας. Για την πιθανή πώληση F-35, ωστόσο, περιορίστηκε να δηλώσει ότι το ζήτημα εξετάζεται και ότι δεν έχει ακόμη ληφθεί οριστική απόφαση.

Η πολιτική προσέγγιση Ερντογάν και Τραμπ μπορεί να επιταχύνει τη διαδικασία, δεν εξαφανίζει όμως αυτομάτως τα νομικά εμπόδια και τις αντιδράσεις στο αμερικανικό Κογκρέσο.

Το σενάριο μεταφοράς σε χώρα του Κόλπου

Το βασικό ερώτημα είναι αν η Τουρκία έχει αποφασίσει να απομακρύνει οριστικά τους S-400 από το έδαφός της, ώστε να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για επιστροφή στο πρόγραμμα των F-35.

Τουρκικά δημοσιεύματα έφεραν την Άγκυρα κοντά στην ανακοίνωση μεταπώλησης ή μεταφοράς των συστημάτων σε μη κατονομαζόμενη χώρα του Κόλπου. Μία τέτοια κίνηση θα μπορούσε να αφαιρέσει το σημαντικότερο επιχείρημα που χρησιμοποιεί η Ουάσιγκτον για τη διατήρηση των κυρώσεων και του αποκλεισμού της Τουρκίας από τα αμερικανικά μαχητικά.

Μέχρι στιγμής, όμως, δεν υπάρχει επίσημη τουρκική ανακοίνωση για συμφωνία, αγοραστή, τίμημα ή χρονοδιάγραμμα. Ο Φιντάν δεν απάντησε ευθέως στις σχετικές πληροφορίες, διατηρώντας την αβεβαιότητα γύρω από τις πραγματικές προθέσεις της Άγκυρας.

Η Μόσχα μπαίνει στην εξίσωση

Η Ρωσία επιβεβαίωσε ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με την Τουρκία για το μέλλον των S-400. Ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, χαρακτήρισε το ζήτημα «εξαιρετικά ευαίσθητο», αποφεύγοντας να αποκαλύψει το περιεχόμενο των συνομιλιών ή αν η Άγκυρα έχει ζητήσει άδεια για μεταφορά των συστημάτων σε τρίτο κράτος.

Οι ρωσικές εξαγωγές οπλικών συστημάτων συνοδεύονται από δεσμεύσεις τελικού χρήστη, γεγονός που δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο η Τουρκία μπορεί να μεταβιβάσει τους S-400 χωρίς τη συναίνεση της Μόσχας. Δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αν η Ρωσία θα δεχόταν μία λύση που θα διευκόλυνε την επιστροφή της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Η Άγκυρα διαπραγματεύεται σε δύο μέτωπα

Η Τουρκία βρίσκεται ουσιαστικά ανάμεσα σε δύο παράλληλες διαπραγματεύσεις. Από τη μία πλευρά συνομιλεί με τις Ηνωμένες Πολιτείες για την άρση των κυρώσεων, την παράδοση προηγμένων μαχητικών και την αποκατάσταση της αμυντικής συνεργασίας.

Από την άλλη πλευρά πρέπει να διαχειριστεί τις σχέσεις της με τη Ρωσία, η οποία προμήθευσε τους S-400 και παρακολουθεί στενά κάθε σενάριο μετακίνησης ή πώλησής τους.

Η Άγκυρα επιδιώκει να αποκομίσει το μεγαλύτερο δυνατό στρατηγικό όφελος, χωρίς να εμφανιστεί ότι υποχωρεί μονομερώς απέναντι στην Ουάσιγκτον ή ότι ακυρώνει μία σημαντική αμυντική συμφωνία με τη Μόσχα.

Οι αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον

Η επιστροφή της Τουρκίας στα F-35 δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον Ντόναλντ Τραμπ. Μέλη του Κογκρέσου έχουν εκφράσει ισχυρές επιφυλάξεις, επικαλούμενα τόσο την παρουσία των S-400 όσο και ευρύτερα ζητήματα που σχετίζονται με την εξωτερική πολιτική της Άγκυρας.

Διακομματική ομάδα Αμερικανών νομοθετών έχει ζητήσει να μην προχωρήσει πώληση μαχητικών όσο η Τουρκία διατηρεί το ρωσικό σύστημα. Η αντίσταση αυτή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική, ακόμη και αν ο Λευκός Οίκος εμφανιστεί έτοιμος να προχωρήσει σε συμφωνία.

Οι S-400 παραμένουν το κλειδί ολόκληρης της διαπραγμάτευσης. Χωρίς σαφή και επαληθεύσιμη απομάκρυνσή τους, η επιστροφή στα F-35 δύσκολα μπορεί να περάσει από το αμερικανικό νομοθετικό και πολιτικό σύστημα.

Το κρίσιμο κομμάτι που παραμένει κρυφό

Παρά την αισιοδοξία του Χακάν Φιντάν, η Τουρκία εξακολουθεί να μην ανοίγει τα χαρτιά της για το σημαντικότερο μέρος της εξίσωσης. Δεν έχει αποκαλύψει αν θα πουλήσει τους S-400, αν θα τους μεταφέρει σε τρίτη χώρα, αν θα τους θέσει εκτός λειτουργίας ή αν επιδιώκει κάποια διαφορετική τεχνική διευθέτηση.

Η επιβεβαίωση των επαφών με τη Ρωσία και οι ταυτόχρονες συνομιλίες με την κυβέρνηση Τραμπ δείχνουν ότι οι διαπραγματεύσεις έχουν εισέλθει σε κρίσιμη φάση. Δεν αποδεικνύουν, όμως, ότι έχει ήδη βρεθεί συμφωνία.

Η τελική λύση θα πρέπει να ικανοποιεί την Ουάσιγκτον, να ξεπερνά τα εμπόδια του Κογκρέσου, να μην παραβιάζει τις δεσμεύσεις προς τη Ρωσία και να μπορεί να παρουσιαστεί στο εσωτερικό της Τουρκίας χωρίς να εκληφθεί ως στρατηγική υποχώρηση.

Πηγή: Pagenews.gr