Νομοσχέδιο για τα ύδατα: ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ απορροφούν 68 παρόχους σε μεγάλη μεταρρύθμιση

Ριζικές αλλαγές στη διαχείριση του νερού φέρνει το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΝ με επέκταση των αρμοδιοτήτων ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, απορρόφηση δεκάδων ΔΕΥΑ και σημαντική κρατική χρηματοδότηση

Σε μία από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων προχωρά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ), καταθέτοντας σε δημόσια διαβούλευση νέο νομοσχέδιο που αλλάζει ριζικά τον χάρτη των υπηρεσιών ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης στην Ελλάδα.

Η βασική φιλοσοφία του σχεδίου προβλέπει τη σημαντική διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, οι οποίες αναλαμβάνουν πλέον τη διαχείριση δεκάδων δημοτικών και τοπικών φορέων, με στόχο τη δημιουργία ισχυρότερων και οικονομικά βιώσιμων οργανισμών.

Το νομοσχέδιο, με τίτλο «Επέκταση αρμοδιοτήτων της Εταιρείας Υδρεύσεως και Αποχετεύσεως Πρωτευούσης και της Εταιρείας Ύδρευσης και Αποχέτευσης Θεσσαλονίκης, ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων, ρυθμίσεις για τον Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις», θα παραμείνει σε δημόσια διαβούλευση έως τις 20 Ιουλίου 2026.

ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ αποκτούν σημαντικά μεγαλύτερο ρόλο

Με τις νέες διατάξεις, οι δύο μεγαλύτεροι πάροχοι υπηρεσιών ύδατος της χώρας αποκτούν πολύ ευρύτερη γεωγραφική αρμοδιότητα.

Η ΕΥΔΑΠ επεκτείνει τη δραστηριότητά της σε ολόκληρη την ηπειρωτική Αττική, καθώς και στην Αίγινα, το Αγκίστρι, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια, με μοναδική εξαίρεση τη Σκύρο.

Παράλληλα, αναλαμβάνει για πρώτη φορά και αρμοδιότητες που σχετίζονται με την άρδευση, ώστε η διαχείριση των υδάτινων πόρων να γίνεται πλέον ενιαία, τόσο για την ύδρευση όσο και για τις αγροτικές ανάγκες.

Αντίστοιχα, η ΕΥΑΘ επεκτείνει την ευθύνη της σε ολόκληρες τις Περιφερειακές Ενότητες Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής, περιοχές όπου τα τελευταία χρόνια έχουν αναδειχθεί σημαντικά ζητήματα σχετικά με την επάρκεια νερού, τις απώλειες στα δίκτυα και τη λειτουργία των εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων.

Στόχος της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία μεγαλύτερων και ισχυρότερων οργανισμών που θα μπορούν να σχεδιάζουν και να υλοποιούν επενδύσεις σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα.

Ποιους φορείς απορροφά η ΕΥΔΑΠ

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη συγκέντρωση αρμοδιοτήτων σε έναν ενιαίο οργανισμό.

Συγκεκριμένα, η ΕΥΔΑΠ απορροφά συνολικά 43 παρόχους υπηρεσιών ύδατος.

Σε αυτούς περιλαμβάνονται 26 δημοτικά τμήματα που διαχειρίζονται υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επτά Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), οκτώ Τοπικοί Οργανισμοί Εγγείων Βελτιώσεων (ΤΟΕΒ), καθώς και οι αρμοδιότητες άρδευσης που μέχρι σήμερα ασκούσε η Περιφέρεια μέσω του πρώην Οργανισμού Κωπαΐδας.

Με αυτόν τον τρόπο η ΕΥΔΑΠ αποκτά έναν εντελώς διαφορετικό επιχειρησιακό ρόλο, καλύπτοντας πλέον πολύ μεγαλύτερο γεωγραφικό εύρος από αυτό που διαχειριζόταν μέχρι σήμερα.

Η διεύρυνση της ΕΥΑΘ

Ανάλογη μεταρρύθμιση προβλέπεται και για τη Θεσσαλονίκη.

Η ΕΥΑΘ ενσωματώνει συνολικά 25 παρόχους υπηρεσιών ύδατος.

Συγκεκριμένα, απορροφά πέντε δημοτικά τμήματα ύδρευσης και αποχέτευσης, οκτώ ΔΕΥΑ, έντεκα ΤΟΕΒ και έναν Γενικό Οργανισμό Εγγείων Βελτιώσεων (ΓΟΕΒ).

Με τη νέα δομή επιδιώκεται η καλύτερη αξιοποίηση των υποδομών, η μείωση των λειτουργικών δαπανών και η δυνατότητα πραγματοποίησης μεγαλύτερων επενδύσεων σε δίκτυα και εγκαταστάσεις.

Αναλαμβάνουν ενεργητικό και παθητικό

Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι τόσο η ΕΥΔΑΠ όσο και η ΕΥΑΘ θα αναλάβουν το σύνολο του ενεργητικού και του παθητικού των φορέων που απορροφούν.

Η μοναδική εξαίρεση αφορά ενδεχόμενες νομικές ή φορολογικές υποχρεώσεις που σχετίζονται με χρονικές περιόδους πριν από την ολοκλήρωση της απορρόφησης.

Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται η δημιουργία ενός ενιαίου οικονομικού πλαισίου λειτουργίας, ώστε οι δύο εταιρείες να μπορούν να σχεδιάζουν αποτελεσματικότερα τις επενδύσεις και τη διαχείριση των υποδομών.

Το κράτος καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος των χρεών

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις οικονομικές υποχρεώσεις των ΔΕΥΑ.

Το Δημόσιο αναλαμβάνει να καλύψει τουλάχιστον το 75% των οφειλών τους προς παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας.

Για τις περιοχές της Βοιωτίας, της Φωκίδας, της Εύβοιας και της Αττικής προβλέπεται κάλυψη τουλάχιστον 34,59 εκατ. ευρώ από συνολικές οφειλές 40,69 εκατ. ευρώ.

Για τη Θεσσαλονίκη και τη Χαλκιδική προβλέπεται κάλυψη τουλάχιστον 20,16 εκατ. ευρώ από συνολικές οφειλές 23,71 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, θα διατεθούν περίπου 200 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της μεταρρύθμισης, ανεβάζοντας το συνολικό πακέτο χρηματοδότησης προς Δήμους και ΔΕΥΑ στα 400 εκατ. ευρώ.

Τι αλλάζει για τους εργαζόμενους

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στο προσωπικό των φορέων που απορροφώνται.

Όλοι οι εργαζόμενοι των ΔΕΥΑ, ανεξάρτητα από το εργασιακό καθεστώς τους, μεταφέρονται στις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ, αποκτώντας το μισθολογικό καθεστώς που ισχύει στις δύο εταιρείες.

Για τους δημοτικούς υπαλλήλους, κάθε Δήμος θα αποφασίσει ποιοι εργαζόμενοι θα μεταφερθούν στις νέες δομές, καθώς αρκετοί εξυπηρετούν παράλληλα και άλλες δημοτικές υπηρεσίες.

Παράλληλα, προβλέπεται ότι ο τόπος εργασίας των υπαλλήλων θα παραμείνει εντός της ίδιας Περιφερειακής Ενότητας όπου εργάζονταν πριν από τη μεταρρύθμιση, εκτός εάν υπάρξει συναίνεση του ίδιου του εργαζόμενου για διαφορετική μετακίνηση.

Τι προβλέπεται για τα δημοτικά δίκτυα

Το νέο πλαίσιο ρυθμίζει και το ιδιοκτησιακό καθεστώς των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης.

Τα δίκτυα, μαζί με όλα τα υπόλοιπα στοιχεία ενεργητικού και παθητικού των Δήμων και των ΔΕΥΑ, θα αποτιμώνται και θα μεταφέρονται στις ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ.

Η αποτίμηση θα εγκρίνεται από τη Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), ενώ το αντίστοιχο τίμημα θα καταβάλλεται στους Δήμους.

Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα στους Δήμους να διατηρήσουν την κυριότητα των παγίων μέσω της επιλογής opt out, οπότε οι εταιρείες θα καταβάλλουν τέλος χρήσης για τη λειτουργία των συγκεκριμένων υποδομών.

Γιατί προχωρά η μεταρρύθμιση

Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, σήμερα στην Ελλάδα λειτουργούν περίπου 735 διαφορετικοί φορείς που διαχειρίζονται ζητήματα ύδρευσης, αποχέτευσης και άρδευσης.

Ο μεγάλος αυτός αριθμός, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, δημιουργεί σημαντικά προβλήματα, όπως αυξημένο λειτουργικό κόστος, δυσκολία στην υλοποίηση επενδύσεων, μεγάλες απώλειες νερού, ανεπαρκή στελέχωση και περιορισμένη δυνατότητα άντλησης χρηματοδότησης.

Σε αντίθεση με την Ελλάδα, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζουν πιο συγκεντρωτικά μοντέλα διαχείρισης, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ιρλανδία, όπου λειτουργεί ένας ενιαίος εθνικός φορέας, ενώ σε χώρες όπως η Πολωνία και η Τσεχία ο αριθμός των αντίστοιχων οργανισμών είναι ιδιαίτερα περιορισμένος.

Το ΥΠΕΝ εκτιμά ότι η συγκέντρωση των υπηρεσιών θα επιτρέψει καλύτερο εθνικό σχεδιασμό για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, της κλιματικής αλλαγής και της ανάγκης εκσυγχρονισμού των δικτύων ύδρευσης.

Η μεταρρύθμιση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις των τελευταίων ετών στον τομέα της διαχείρισης των υδάτων, καθώς αλλάζει ριζικά τη δομή των υπηρεσιών ύδρευσης και αποχέτευσης, δημιουργώντας δύο ισχυρούς περιφερειακούς οργανισμούς με σημαντικά διευρυμένες αρμοδιότητες και αυξημένες δυνατότητες σχεδιασμού και επενδύσεων.

Πηγή: Pagenews.gr