Ο Τραμπ πιέζει τον Νετανιάχου για αποχώρηση από Συρία και Λίβανο: Στροφή στρατηγικής ή τακτικός ελιγμός;
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Η τηλεφωνική επικοινωνία του Τραμπ με τον Νετανιάχου ίσως αποδειχθεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις της αμερικανικής διπλωματίας στη Μέση Ανατολή μετά τον πόλεμο με το Ιράν. Σύμφωνα με πληροφορίες του Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος ζήτησε από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό να αρχίσει την αναδιάταξη και σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη νότια Συρία, ενώ τον προέτρεψε να επιταχύνει αντίστοιχα βήματα και στον νότιο Λίβανο.
Η παρέμβαση αυτή δεν αποτελεί απλώς μια διμερή διαφωνία μεταξύ δύο συμμάχων. Αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στις αμερικανικές προτεραιότητες, καθώς η Ουάσιγκτον επιχειρεί να περιορίσει τις εστίες έντασης που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα περιφερειακή ανάφλεξη.
Από την «άνευ όρων στήριξη» στη διαχείριση του κινδύνου
Κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ οι σχέσεις με τον Νετανιάχου χαρακτηρίζονταν από πρωτοφανή πολιτική σύμπλευση. Η αναγνώριση της Ιερουσαλήμ ως πρωτεύουσας του Ισραήλ, οι Συμφωνίες του Αβραάμ και η σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν διαμόρφωσαν μια στρατηγική σχεδόν απόλυτης ευθυγράμμισης.
Σήμερα, όμως, οι συνθήκες έχουν αλλάξει.
Μετά την πολεμική κλιμάκωση με το Ιράν και τις αυξανόμενες εντάσεις σε Συρία και Λίβανο, η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να θεωρεί ότι η διατήρηση ισραηλινών στρατευμάτων πέραν των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων ενδέχεται να λειτουργήσει ως παράγοντας αποσταθεροποίησης και όχι αποτροπής.
Αμερικανός αξιωματούχος, σύμφωνα με το Axios, μετέφερε στον Νετανιάχου το μήνυμα του Τραμπ με σαφήνεια:
«Δεν σας θέλουν εκεί. Πρέπει να αναδιπλωθείτε.»
Η Συρία επιστρέφει στο διπλωματικό προσκήνιο
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται.
Η τηλεφωνική συνομιλία πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη συνάντηση του Τραμπ με τον νέο πρόεδρο της Συρίας, Ahmed al-Sharaa, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ. Η Ουάσιγκτον επιχειρεί εδώ και μήνες να διαμορφώσει ένα νέο πλαίσιο ασφαλείας μεταξύ Δαμασκού και Τελ Αβίβ, εκτιμώντας ότι η σταδιακή σταθεροποίηση της Συρίας αποτελεί προϋπόθεση για τη συνολική αναδιάταξη των ισορροπιών στη Μέση Ανατολή.
Η παρουσία των ισραηλινών δυνάμεων σε περιοχές της νότιας Συρίας μετά την κατάρρευση του καθεστώτος Άσαντ έχει προκαλέσει επανειλημμένα αντιδράσεις τοπικών κοινοτήτων και αυξάνει τον κίνδυνο άμεσων συγκρούσεων.
Ο Λίβανος παραμένει η πιο εύθραυστη ισορροπία
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον προσπαθεί να διασώσει τη συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου που επιτεύχθηκε με αμερικανική διαμεσολάβηση πριν από λίγες εβδομάδες.
Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή αποχώρηση του ισραηλινού στρατού από συγκεκριμένες περιοχές του νότιου Λιβάνου, με αντάλλαγμα την ανάπτυξη του λιβανικού στρατού και μηχανισμών επιτήρησης ώστε να αποτραπεί η επιστροφή στρατιωτικών υποδομών της Χεζμπολάχ. Ωστόσο, η εφαρμογή του καθυστερεί, καθώς το Ισραήλ ζητεί πρώτα να διασφαλιστεί ότι οι περιοχές αυτές έχουν πλήρως αποστρατιωτικοποιηθεί.
Ο Νετανιάχου έχει διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες
Το βασικό εμπόδιο δεν είναι στρατιωτικό αλλά πολιτικό.
Ο Νετανιάχου εισέρχεται σε προεκλογική περίοδο, με τις επόμενες εκλογές να θεωρούνται καθοριστικές όχι μόνο για την πολιτική του επιβίωση αλλά και για τη δικαστική του θέση, καθώς εξακολουθεί να αντιμετωπίζει υποθέσεις διαφθοράς. Υπό αυτές τις συνθήκες, οποιαδήποτε αποχώρηση από εδάφη που η κυβέρνησή του παρουσιάζει ως «ζώνες ασφαλείας» θα μπορούσε να ερμηνευθεί από την ισραηλινή δεξιά ως υποχώρηση απέναντι στις πιέσεις της Ουάσιγκτον.
Επιπλέον, αρκετά μέλη του κυβερνητικού συνασπισμού υποστηρίζουν τη διατήρηση μόνιμης ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στη νότια Συρία και στον νότιο Λίβανο, θεωρώντας ότι αποτελεί απαραίτητη εγγύηση για την αποτροπή νέων επιθέσεων.
Η στρατηγική του Τραμπ
Η στάση του Trump αποτυπώνει μια διαφορετική ανάγνωση της αμερικανικής στρατηγικής.
Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αμφισβητεί το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Αντίθετα, επιδιώκει να περιορίσει τα μέτωπα που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια νέα γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση, σε μια περίοδο όπου οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα τον ανταγωνισμό με την Κίνα, τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ανάγκη συγκράτησης του Ιράν.
Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Τραμπ επιχειρεί να ανακόψει ισραηλινές στρατιωτικές πρωτοβουλίες. Τους προηγούμενους μήνες είχε παρέμβει τόσο για να αποτρέψει ευρείας κλίμακας επιθέσεις στη Βηρυτό όσο και για να περιορίσει την ισραηλινή αντίδραση μετά από επιθέσεις του Ιράν, επιμένοντας ότι η στρατιωτική κλιμάκωση θα υπονόμευε τις αμερικανικές διπλωματικές επιδιώξεις.
Η νέα γεωπολιτική εξίσωση
Η υπόθεση αναδεικνύει μια βαθύτερη μεταβολή στη Μέση Ανατολή.
Η αμερικανική στρατηγική μετατοπίζεται σταδιακά από την άνευ όρων υποστήριξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων των συμμάχων της προς μια πολιτική ελεγχόμενης αποκλιμάκωσης. Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αποτρέψει μια διαρκή πολεμική κατάσταση που θα επιβάρυνε τη διεθνή οικονομία, θα αύξανε τις τιμές της ενέργειας και θα περιόριζε τη δυνατότητά της να επικεντρωθεί στον στρατηγικό ανταγωνισμό με την Κίνα.
Για το Ισραήλ, όμως, η εξίσωση παραμένει διαφορετική. Η κυβέρνηση Νετανιάχου εξακολουθεί να θεωρεί ότι η δημιουργία «ζωνών ασφαλείας» γύρω από τα βόρεια σύνορα αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αποτροπή νέων επιθέσεων από τη Χεζμπολάχ ή άλλες φιλοϊρανικές οργανώσεις.
Το πραγματικό διακύβευμα
Το τηλεφώνημα δεν προοιωνίζεται άμεση αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων από τη Συρία ή τον Λίβανο. Αποκαλύπτει, όμως, ότι ακόμη και η στενότερη συμμαχία της Μέσης Ανατολής δεν είναι πλέον απαλλαγμένη από στρατηγικές αποκλίσεις.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τα ανοικτά μέτωπα και να επαναφέρει τη διπλωματία στο επίκεντρο. Το Τελ Αβίβ, αντίθετα, εξακολουθεί να θεωρεί ότι η ασφάλεια εξασφαλίζεται πρωτίστως μέσω της στρατιωτικής παρουσίας επί του πεδίου.
Η έκβαση αυτής της διαφωνίας δεν θα καθορίσει μόνο τις σχέσεις ΗΠΑ–Ισραήλ. Θα επηρεάσει συνολικά τη νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας στη Μέση Ανατολή, σε μια περίοδο όπου η ισορροπία ανάμεσα στην αποτροπή και την αποκλιμάκωση είναι πιο εύθραυστη από ποτέ.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
