«Σπάει» την Ελλάδα στα δύο ο Τσίπρας; Η ΕΛ.Α.Σ. υπόσχεται έως 150 νέους δήμους και νέα διοικητική ανατροπή

Ριζική αναδιάρθρωση του αυτοδιοικητικού χάρτη προτείνει η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη, με αύξηση των δήμων από 332 σε περισσότερους από 440, επαναφορά του δεύτερου γύρου στις αυτοδιοικητικές εκλογές και νέο μοντέλο αποκέντρωσης. Η πρόταση ανοίγει ήδη έντονη πολιτική συζήτηση για το κόστος, τη λειτουργικότητα και τις επιπτώσεις μιας τόσο εκτεταμένης διοικητικής μεταρρύθμισης.

Η πρώτη μεγάλη θεσμική εξαγγελία της ΕΛ.Α.Σ.

Με μια από τις πιο φιλόδοξες προτάσεις του κυβερνητικού της προγράμματος, η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛ.Α.Σ.) του Αλέξη Τσίπρα εισηγείται την πλήρη αναδιαμόρφωση του αυτοδιοικητικού χάρτη της χώρας.

Σύμφωνα με το σχέδιο που παρουσιάζεται στο Σεράφειο του Δήμου Αθηναίων, το κόμμα προτείνει τη δημιουργία 100 έως 150 νέων δήμων, αυξάνοντας τον συνολικό αριθμό από τους σημερινούς 332 σε περισσότερους από 440.

Η πρόταση παρουσιάζεται ως μια συνολική μεταρρύθμιση του τρόπου διακυβέρνησης της χώρας, με στόχο –όπως αναφέρει η ΕΛ.Α.Σ.– την ενίσχυση της αποκέντρωσης, την επανασύνδεση του πολίτη με την τοπική αυτοδιοίκηση και την αντιμετώπιση των προβλημάτων που δημιούργησαν οι μεγάλοι, γεωγραφικά εκτεταμένοι δήμοι μετά τις προηγούμενες διοικητικές μεταρρυθμίσεις.

Επιστροφή σε μικρότερους δήμους

Η βασική φιλοσοφία της πρότασης είναι ότι αρκετοί από τους σημερινούς δήμους είναι υπερβολικά μεγάλοι και δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις καθημερινές ανάγκες των πολιτών.

Η ΕΛ.Α.Σ. υποστηρίζει ότι η δημιουργία νέων δήμων θα επιτρέψει καλύτερη διοίκηση, μεγαλύτερη εγγύτητα με τον πολίτη και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση τοπικών προβλημάτων.

Παράλληλα, εισηγείται:

• επαναφορά του δεύτερου γύρου στις εκλογές δημάρχων και περιφερειαρχών,
• ξεχωριστή κάλπη για τα συμβούλια των κοινοτήτων,
• επαναφορά των τοπικών διαμερισμάτων,
• περισσότερες αρμοδιότητες στις κοινότητες,
• συμμετοχικούς προϋπολογισμούς,
• αυτόνομη χρηματοδότηση των τοπικών συμβουλίων.

Το μεγάλο ερώτημα: Πόσο κοστίζει;

Η παρουσίαση του σχεδίου συνοδεύεται από έντονο πολιτικό προβληματισμό.

Η δημιουργία περισσότερων από εκατό νέων δήμων συνεπάγεται:

• νέα δημαρχεία,
• νέες δημοτικές υπηρεσίες,
• νέους οργανισμούς,
• νέες διοικητικές δομές,
• πρόσθετο προσωπικό,
• νέο εξοπλισμό,
• αυξημένες λειτουργικές δαπάνες.

Στο κυβερνητικό πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. γίνεται λόγος για ενίσχυση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, απόδοση του τέλους ανθεκτικότητας στους δήμους, μεγαλύτερη αξιοποίηση του Πράσινου Ταμείου, σταθερή πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια και δημιουργία ενός νέου επενδυτικού προγράμματος τύπου «Φιλόδημος».

Ωστόσο, δεν παρουσιάζεται ακόμη αναλυτική δημοσιονομική κοστολόγηση της συνολικής μεταρρύθμισης.

Η πολιτική στόχευση του Αλέξη Τσίπρα

Η παρουσίαση του προγράμματος πραγματοποιείται παρουσία του Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος επιχειρεί να αναδείξει την αυτοδιοίκηση ως έναν από τους βασικούς πυλώνες του κυβερνητικού αφηγήματος της ΕΛ.Α.Σ.

Το κόμμα υποστηρίζει ότι σήμερα οι περισσότεροι δήμοι δεν διαθέτουν πραγματική οικονομική αυτονομία.

Επικαλείται στοιχεία σύμφωνα με τα οποία ο μέσος δείκτης δημοσιονομικής αυτονομίας ανέρχεται μόλις στο 24,9%, ενώ περίπου οι μισοί δήμοι καλύπτουν λιγότερο από το 20% των τακτικών εσόδων τους από ίδιους πόρους.

Παράλληλα, κάνει λόγο για χρηματοδοτικό κενό άνω των 2,5 δισ. ευρώ στις λειτουργικές και επενδυτικές ανάγκες της αυτοδιοίκησης.

Ριζική αποκέντρωση ή επιστροφή σε ένα ακριβό διοικητικό μοντέλο;

Η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. ανοίγει μια από τις σημαντικότερες θεσμικές συζητήσεις των τελευταίων ετών.

Οι υποστηρικτές της εκτιμούν ότι μικρότεροι δήμοι θα είναι πιο κοντά στον πολίτη, θα γνωρίζουν καλύτερα τις τοπικές ανάγκες και θα μπορούν να σχεδιάζουν πιο αποτελεσματικά έργα και υπηρεσίες.

Από την άλλη πλευρά, επικριτές μιας τέτοιας μεταρρύθμισης αναμένεται να θέσουν ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και το κόστος δημιουργίας δεκάδων νέων διοικητικών δομών, καθώς και για το κατά πόσο η αύξηση του αριθμού των δήμων συνεπάγεται αυτόματα μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Επιπλέον, αναμένεται να τεθεί στο επίκεντρο η ανάγκη πλήρους κοστολόγησης της πρότασης και η αποσαφήνιση του τρόπου χρηματοδότησης των νέων δομών σε μια περίοδο αυξημένων δημοσιονομικών περιορισμών.

Η αυτοδιοίκηση στο επίκεντρο της νέας πολιτικής αντιπαράθεσης

Με την πρόταση για έως 150 νέους δήμους, η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρεί να παρουσιάσει μια εναλλακτική αντίληψη για την αποκέντρωση και τη λειτουργία του κράτους. Η εξαγγελία αναμένεται να προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, καθώς αγγίζει ζητήματα θεσμικής οργάνωσης, δημόσιων δαπανών και διοικητικής αποτελεσματικότητας. Το κατά πόσο το σχέδιο μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, με ποιο δημοσιονομικό κόστος και με ποια αναπτυξιακά οφέλη, είναι τα ερωτήματα που αναμένεται να κυριαρχήσουν στη δημόσια συζήτηση το επόμενο διάστημα.

Πηγή: pagenews.gr