«Πόλεμος» στη Βουλή για το νερό και τις SLAPP–Συνταγματική σύγκρουση,ονομαστική ψηφοφορία και τροπολογία

Συνταγματική αντιπαράθεση με επίκεντρο το νερό

Σε μία από τις πιο πολωμένες κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις των τελευταίων μηνών εξελίχθηκε η συζήτηση για το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που επεκτείνει τις αρμοδιότητες της ΕΥΔΑΠ, της ΕΥΑΘ και ενισχύει τις αρμοδιότητες της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ).

Το πολιτικό βάρος του νομοσχεδίου αποτυπώθηκε και στον αριθμό των παρεμβάσεων, καθώς 57 βουλευτές πήραν τον λόγο, μετατρέποντας τη συζήτηση σε μια ευρεία αντιπαράθεση γύρω από τη συνταγματική προστασία του νερού, τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα όρια των κρατικών μεταρρυθμίσεων.

Η Νέα Δημοκρατία υπερασπίστηκε τη μεταρρύθμιση ως αναγκαία για την αποτελεσματικότερη διαχείριση των υδάτινων πόρων, ενώ σύσσωμη η αντιπολίτευση έκανε λόγο για έμμεση ιδιωτικοποίηση ενός δημόσιου αγαθού.

Το ΠΑΣΟΚ σήκωσε τη «σημαία» της αντισυνταγματικότητας

Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρέθηκε η ένσταση αντισυνταγματικότητας που κατέθεσε το ΠΑΣΟΚ, υποστηρίζοντας ότι το νομοσχέδιο παραβιάζει το άρθρο 102 του Συντάγματος, το οποίο κατοχυρώνει τη διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς και το άρθρο 25, που κατοχυρώνει την αρχή της αναλογικότητας.

Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής, υποστήριξε ότι οι νέες διατάξεις αφαιρούν αρμοδιότητες και περιουσιακά στοιχεία από τους τοπικούς φορείς ύδρευσης χωρίς τη συναίνεσή τους.

«Οι προτεινόμενες διατάξεις εισάγουν ανεπίτρεπτη επέμβαση στη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτοτέλεια των ΟΤΑ», τόνισε χαρακτηριστικά.

Η ένσταση, ωστόσο, απορρίφθηκε από την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Παπασταύρου: «Το νομοσχέδιο είναι απολύτως συνταγματικό»

Απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου υποστήριξε ότι δεν τίθεται κανένα ζήτημα αντισυνταγματικότητας.

Ο υπουργός επικαλέστηκε τόσο τη γνωμοδότηση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής όσο και τη σχετική νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, επισημαίνοντας ότι η ύδρευση δεν αποτελεί αποκλειστικά τοπική υπόθεση και ότι η παροχή υπηρεσιών μπορεί να ανατίθεται σε δημόσιες ανώνυμες εταιρείες, όπως η ΕΥΔΑΠ.

Παράλληλα, εξαπέλυσε πολιτική επίθεση στο ΠΑΣΟΚ.

«Από κόμμα αλλαγής εξελιχθήκατε σε κόμμα άρνησης, στασιμότητας και οπισθοδρόμησης», ανέφερε, συνδέοντας μάλιστα τη στάση του κόμματος και με τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση.

Η αντιπολίτευση: «Το νερό δεν πωλείται»

Οι τόνοι ανέβηκαν ακόμη περισσότερο από τα κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο συνέχεια μιας πολιτικής ιδιωτικοποιήσεων.

«Ξεπουλάτε τον αέρα, τον ήλιο και τώρα το νερό», είπε από το βήμα της Βουλής.

Από την πλευρά της Νίκης, ο Δημήτρης Νατσιός κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι εγκαταλείπει τον δημόσιο χαρακτήρα της ύδρευσης.

«Δεν τολμάτε πλέον ούτε να πείτε ότι το νερό αποτελεί δημόσιο αγαθό», υποστήριξε.

Η κυβέρνηση απαντά ότι το νομοσχέδιο δεν αλλάζει το ιδιοκτησιακό καθεστώς του νερού, αλλά δημιουργεί ενιαίο πλαίσιο εποπτείας και καλύτερης διαχείρισης των υδάτινων πόρων.

Σήμερα και η κρίσιμη ψηφοφορία για τις SLAPP αγωγές

Παράλληλα με το νομοσχέδιο για το νερό, η Ολομέλεια καλείται να ψηφίσει και το νομοσχέδιο του Υπουργείου Δικαιοσύνης που ενσωματώνει την ευρωπαϊκή Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069 για την προστασία από τις λεγόμενες SLAPP αγωγές (Strategic Lawsuits Against Public Participation).

Πρόκειται για αγωγές που χρησιμοποιούνται καταχρηστικά με σκοπό να αποθαρρύνουν δημοσιογράφους, ερευνητές, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών ή πολίτες από τη συμμετοχή στον δημόσιο διάλογο.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις πρώτες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που ενσωματώνουν το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Τι προβλέπει το νέο πλαίσιο

Το νομοσχέδιο εισάγει σειρά νέων εργαλείων προστασίας:

• δυνατότητα πρώιμης απόρριψης καταχρηστικών αγωγών,
• επιβολή εγγυοδοσίας στον ενάγοντα,
• πλήρη αποζημίωση των θυμάτων καταχρηστικών διαδικασιών,
• καταλογισμό δικαστικών εξόδων,
• προστασία έναντι καταχρηστικών αποφάσεων τρίτων χωρών.

Ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας υποστήριξε ότι η μεταρρύθμιση ενισχύει την ελευθερία της έκφρασης χωρίς να περιορίζει το δικαίωμα δικαστικής προστασίας.

Τροπολογία τελευταίας στιγμής για τα ισόβια

Στο ίδιο νομοσχέδιο ενσωματώθηκε και τροπολογία του Υπουργείου Δικαιοσύνης που αυστηροποιεί το καθεστώς απόλυσης όσων εκτίουν περισσότερες της μίας ποινές ισόβιας κάθειρξης.

Η νέα διάταξη αυξάνει από 25 σε 30 χρόνια τον ελάχιστο πραγματικό χρόνο έκτισης της ποινής πριν αποκτήσει ο κρατούμενος δικαίωμα να ζητήσει απόλυση υπό όρο.

Η πρωτοβουλία ήρθε μετά τις έντονες πολιτικές αντιδράσεις που προκάλεσε η αποφυλάκιση του Αλέξανδρου Γιωτόπουλου και αναμένεται να αποτελέσει ένα ακόμη σημείο αντιπαράθεσης κατά τη σημερινή ψηφοφορία.

Η σημερινή συνεδρίαση της Βουλής ξεπερνά τα όρια μιας τυπικής νομοθετικής διαδικασίας. Αγγίζει τρεις ιδιαίτερα ευαίσθητους θεσμικούς πυλώνες: τη διαχείριση ενός δημόσιου αγαθού όπως το νερό, την προστασία της ελευθερίας της έκφρασης μέσω της αντιμετώπισης των καταχρηστικών SLAPP αγωγών και την αυστηροποίηση της ποινικής πολιτικής για τα ισόβια. Η κυβέρνηση επιχειρεί να παρουσιάσει ένα πακέτο μεταρρυθμίσεων με θεσμικό και ευρωπαϊκό πρόσημο, ενώ η αντιπολίτευση απαντά ότι πρόκειται για επιλογές που μεταβάλλουν κρίσιμες ισορροπίες μεταξύ κράτους, αυτοδιοίκησης και κοινωνίας. Οι σημερινές ονομαστικές ψηφοφορίες αναμένεται να αποτελέσουν ακόμη έναν σταθμό της σκληρής πολιτικής αντιπαράθεσης που διαμορφώνεται ενόψει της μακράς προεκλογικής περιόδου.