Ο Τραμπ αλλάζει τακτική στο Ιράν:«Χαμηλώνουμε τους τόνους»–Ο οικονομικός πόλεμος παίρνει τη θέση των πυραύλων

Μόλις μία εβδομάδα μετά το ενδεχόμενο νέας μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης, ο Αμερικανός πρόεδρος δείχνει να επιλέγει την πίεση μέσω αποκλεισμού, κυρώσεων και οικονομικής εξάντλησης – Το Ορμούζ παραμένει το μεγάλο διαπραγματευτικό χαρτί της Τεχεράνης και η εσωτερική σύγκρουση στο Ιράν αποκτά καθοριστική σημασία

Μια σημαντική μετατόπιση στην αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Ιράν σηματοδοτούν οι τελευταίες δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, μιλώντας την Κυριακή στο Axios, έδωσε το στίγμα μιας περισσότερο υπομονετικής τακτικής: αντί για μια νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική επίθεση, η Ουάσιγκτον εμφανίζεται διατεθειμένη να αφήσει την οικονομική πίεση να λειτουργήσει.

«We are low keying it», είπε χαρακτηριστικά ο Τραμπ, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται μόνο σε περιορισμένη διαπραγμάτευση με την Τεχεράνη και παρακολουθούν την επιδείνωση της ιρανικής οικονομίας.

Η δήλωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το Axios, μόλις πριν από μία εβδομάδα ο Τραμπ βρισκόταν κοντά στην επιλογή επανέναρξης εκτεταμένων πολεμικών επιχειρήσεων.

Τώρα φαίνεται να δοκιμάζει κάτι διαφορετικό:

να πιέσει το Ιράν χωρίς να του προσφέρει έναν νέο πόλεμο γύρω από τον οποίο θα μπορούσε να συσπειρώσει το εσωτερικό του μέτωπο.

Τραμπ: Το Ιράν βρίσκεται σε πολύ κακή οικονομική κατάσταση

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ επέμεινε ιδιαίτερα στην οικονομία.

Υποστήριξε ότι το Ιράν βρίσκεται σε εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση, αντιμετωπίζει πολύ υψηλό πληθωρισμό και –κατά τον ίδιο– δυσκολεύεται ακόμη και να χρηματοδοτήσει τις στρατιωτικές του δυνάμεις.

Η εκτίμηση του Λευκού Οίκου είναι ότι ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός έχει επιδεινώσει σημαντικά την οικονομική πίεση.

Και εδώ βρίσκεται ο πυρήνας της νέας τακτικής.

Η Ουάσιγκτον φαίνεται να θεωρεί ότι ο χρόνος μπορεί πλέον να λειτουργήσει περισσότερο εις βάρος της Τεχεράνης παρά εις βάρος των ΗΠΑ.

«Είναι σαν παρτίδα σκάκι»

Ο Τραμπ περιέγραψε χαρακτηριστικά την αντιπαράθεση με το Ιράν ως μια παρτίδα σκάκι.

Και η παρομοίωση δεν είναι τυχαία.

Η αμερικανική στρατηγική αυτή τη στιγμή φαίνεται να κινείται ταυτόχρονα σε τέσσερα επίπεδα:

στρατιωτική αποτροπή – οικονομικός στραγγαλισμός – έλεγχος των ενεργειακών επιπτώσεων – έμμεση διαπραγμάτευση.

Ο αντιπρόεδρος JD Vance επιβεβαίωσε ουσιαστικά αυτή την πολυεπίπεδη στρατηγική, δηλώνοντας ότι η κρίση βρίσκεται ακόμη «στη μέση του παιχνιδιού» και ότι η Ουάσιγκτον χρησιμοποιεί διπλωματικά, οικονομικά και στρατιωτικά εργαλεία.

Το πετρέλαιο δίνει στον Τραμπ μεγαλύτερο περιθώριο

Υπάρχει όμως ένας ακόμη παράγοντας πίσω από την αλλαγή τόνου: η ενέργεια.

Ο Τραμπ επισήμανε ότι με το πετρέλαιο λίγο πάνω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, η πίεση που αισθάνονται οι Αμερικανοί καταναλωτές έχει μειωθεί.

Πρόκειται για εξαιρετικά σημαντική παράμετρο.

Όσο η ενεργειακή κρίση μεταφραζόταν σε απότομες αυξήσεις καυσίμων, ο Λευκός Οίκος είχε ισχυρό κίνητρο να επιδιώξει γρήγορη λύση στο Ορμούζ.

Η αποκλιμάκωση των τιμών αλλάζει τον πολιτικό υπολογισμό.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να περιμένει περισσότερο.

Και όσο μπορεί να περιμένει, τόσο μεγαλύτερη πίεση μπορεί να ασκήσει στην Τεχεράνη.

Ορμούζ: εκεί βρίσκεται η πραγματική μάχη

Η στρατιωτική αντιπαράθεση μπορεί να έχει υποχωρήσει προσωρινά από το προσκήνιο, όμως το Στενό του Ορμούζπαραμένει το κέντρο της σύγκρουσης.

Ιράν, Ομάν και ΗΠΑ έχουν επεξεργαστεί πλαίσιο για τη διαχείριση της ναυσιπλοΐας, όμως η συμφωνία δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε πλήρες άνοιγμα της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.

Η Τεχεράνη πρόσθεσε μάλιστα νέες απαιτήσεις.

Ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, συνέδεσε την πλήρη επαναλειτουργία με πολύ ευρύτερες αμερικανικές παραχωρήσεις.

Μεταξύ αυτών βρίσκονται η άρση του ναυτικού αποκλεισμού, η αποχώρηση αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή, η άρση κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και η καταβολή αποζημιώσεων.

Η Τεχεράνη ανεβάζει υπερβολικά τον πήχη – και πιθανότατα το γνωρίζει

Αυτό είναι ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο της ιρανικής στρατηγικής.

Απαιτήσεις που μέχρι πρόσφατα θα αποτελούσαν αντικείμενο μιας συνολικής πολιτικής και πυρηνικής διευθέτησης εμφανίζονται τώρα ως τίμημα ακόμη και για την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.

Η πιθανότητα να γίνουν όλες αποδεκτές από την Ουάσιγκτον είναι εξαιρετικά περιορισμένη.

Επομένως, είναι εύλογο να εκτιμηθεί ότι η Τεχεράνη δεν παρουσιάζει μόνο τελικούς όρους· δημιουργεί και διαπραγματευτικό απόθεμα.

Ζητά πολλά ώστε να μπορεί αργότερα να εγκαταλείψει ορισμένες απαιτήσεις και να παρουσιάσει όσες κερδίσει ως επιτυχία.

Το Ιράν όμως δεν εμφανίζεται ενιαίο

Εδώ αρχίζει η σημαντικότερη ίσως πολιτική διάσταση.

Σύμφωνα με το Axios, στο εσωτερικό του ιρανικού συστήματος διαμορφώνονται σοβαρές διαφωνίες για το πώς πρέπει να αντιμετωπιστεί η αμερικανική πίεση.

Η μία πλευρά, με σημείο αναφοράς τον πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν, ανησυχεί για τον κίνδυνο οικονομικής κατάρρευσης και θεωρεί αναγκαία μια συμφωνία.

Απέναντί της βρίσκεται η σκληρότερη γραμμή του μηχανισμού ασφαλείας και των Φρουρών της Επανάστασης, η οποία αντιτίθεται σε ουσιαστικές παραχωρήσεις προς την Ουάσιγκτον. Αξιωματούχος χώρας που μεσολαβεί στις συνομιλίες εκτίμησε ότι οι νέες απαιτήσεις αντανακλούν ακριβώς αυτή την εσωτερική αντιπαράθεση.

Ο Τραμπ επιχειρεί να κάνει τον χρόνο όπλο

Η νέα αμερικανική τακτική έχει μια βαθύτερη λογική.

Ένας νέος μεγάλος αμερικανικός βομβαρδισμός θα μπορούσε να προκαλέσει καταστροφές στο Ιράν.

Θα μπορούσε όμως ταυτόχρονα να προσφέρει στην ιρανική ηγεσία έναν εξωτερικό εχθρό γύρω από τον οποίο θα συσπειρωνόταν η χώρα.

Αντίθετα, η απουσία μεγάλης στρατιωτικής κλιμάκωσης αναγκάζει την Τεχεράνη να αντιμετωπίσει καθημερινά:

πληθωρισμό, δημοσιονομική πίεση, προβλήματα χρηματοδότησης, κοινωνική δυσαρέσκεια και εσωτερικές διαφωνίες για το ποιος πρέπει να πληρώσει το κόστος μιας συμφωνίας.

Αμερικανός αξιωματούχος έδωσε στο Axios ακριβώς αυτή τη λογική: όσο συνεχίζονται οι μάχες, το ιρανικό καθεστώς μπορεί να μεταθέτει τη συζήτηση στις πολεμικές ανάγκες· όταν οι μάχες υποχωρούν, αναγκάζεται να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της κρίσης.

Και ταυτόχρονα η Ουάσιγκτον προσπαθεί να βγάλει περισσότερο πετρέλαιο από τον Κόλπο

Υπάρχει και η δεύτερη πλευρά της στρατηγικής.

Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, περίπου 8 εκατ. βαρέλια πετρελαίου διοχετεύονται κάθε νύχτα από τον Κόλπο μέσω της νότιας λωρίδας του Ορμούζ, σε συντονισμό με τις αμερικανικές στρατιωτικές δυνάμεις, και η Ουάσιγκτον επιδιώκει να αυξήσει αυτές τις ροές.

Αυτό είναι κρίσιμο.

Εάν οι ΗΠΑ καταφέρουν να κρατούν σημαντικές ποσότητες ενέργειας στην παγκόσμια αγορά χωρίς να ικανοποιούν τις βασικές απαιτήσεις του Ιράν, τότε αποδυναμώνεται σταδιακά το σημαντικότερο οικονομικό όπλο της Τεχεράνης.

Το Ορμούζ παραμένει πανίσχυρο χαρτί.

Αλλά η αξία του εξαρτάται από το πόσο αποτελεσματικά μπορεί το Ιράν να περιορίζει τις ενεργειακές ροές.

Η μεγάλη παγίδα για την Ουάσιγκτον

Η στρατηγική του Τραμπ δεν είναι χωρίς ρίσκο.

Η πίεση μπορεί να οδηγήσει το Ιράν σε συμβιβασμό.

Μπορεί όμως επίσης να ενισχύσει τους σκληροπυρηνικούς.

Όσο περισσότερο η Τεχεράνη αισθάνεται ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν οικονομική εξάντληση και όχι μια αμοιβαία αποδεκτή συμφωνία, τόσο ευκολότερο γίνεται για τους Φρουρούς της Επανάστασης να υποστηρίξουν ότι οι παραχωρήσεις είναι μάταιες.

Και τότε η στρατηγική της υπομονής μπορεί να μετατραπεί ξανά σε στρατιωτική κλιμάκωση.

Από τον πόλεμο φθοράς στον πόλεμο νεύρων

Η φράση του Τραμπ – «χαμηλώνουμε τους τόνους» – δεν σημαίνει ότι η Ουάσιγκτον εγκαταλείπει την πίεση.

Μάλλον το αντίθετο.

Η αμερικανική κυβέρνηση φαίνεται να μεταφέρει προσωρινά το κέντρο βάρους από το πεδίο της μάχης στην οικονομία.

Ο Τραμπ ποντάρει ότι οι χαμηλότερες τιμές πετρελαίου του δίνουν χρόνο.

Η Τεχεράνη ποντάρει ότι το Ορμούζ εξακολουθεί να της δίνει μόχλευση.

Οι μετριοπαθέστεροι στο Ιράν φοβούνται ότι η οικονομία δεν αντέχει επ’ αόριστον.

Οι σκληροπυρηνικοί φοβούνται ότι μια συμφωνία υπό πίεση θα ισοδυναμεί με στρατηγική υποχώρηση.

Αυτό δεν είναι ακόμη ειρήνη. Είναι η μετάβαση από τον πόλεμο των πυραύλων σε έναν πόλεμο οικονομικής αντοχής και πολιτικών νεύρων.

Και όπως είπε ο ίδιος ο Τραμπ, η παρτίδα βρίσκεται ακόμη πάνω στη σκακιέρα.

Πηγή: pagenews.gr