Η Βενεζουέλα επιχειρεί να επιστρέψει δυναμικά στην παγκόσμια πετρελαϊκή αγορά, αλλά το μεγαλύτερο εμπόδιο αυτή τη στιγμή δεν βρίσκεται ούτε στις κυρώσεις ούτε στην παραγωγή.
Βρίσκεται στα λιμάνια.
Η ταχεία προσπάθεια αύξησης των εξαγωγών έχει οδηγήσει σε σοβαρή συμφόρηση στα βασικά τερματικά της χώρας, με δεξαμενόπλοια να περιμένουν ακόμη και έως 30 ημέρες για να φορτώσουν.
Το αποτέλεσμα είναι ένα πρακτικό «ταβάνι» στην εξαγωγική ικανότητα της Βενεζουέλας, την ώρα που η παραγωγή αυξάνεται και η διεθνής ζήτηση για τα βαριά αργά της χώρας ενισχύεται.
Η παραγωγή ανεβαίνει, τα λιμάνια δεν ακολουθούν
Η PDVSA και οι ξένοι εταίροι της έχουν καταφέρει να αυξήσουν σταδιακά την παραγωγή και να επαναφέρουν περισσότερο πετρέλαιο στην αγορά.
Όμως οι εξαγωγές δυσκολεύονται να ξεπεράσουν περίπου τα 1,25 εκατ. βαρέλια ημερησίως.
Πρόκειται για πολύ χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με τις δυνατότητες της χώρας πριν από δύο δεκαετίες, όταν τα τερματικά της μπορούσαν να διαχειριστούν πάνω από 2,5 εκατ. βαρέλια ημερησίως και η εθνική παραγωγή ξεπερνούσε τα 3 εκατ. βαρέλια.
Η διαφορά δεν οφείλεται μόνο στην παραγωγή.
Οφείλεται σε χρόνια υποεπένδυση, φθαρμένα συστήματα, ελλείψεις σε αποθηκευτικούς χώρους, διακοπές ρεύματος και αργές διαδικασίες φόρτωσης.
Jose: Το λιμάνι που κρατά όμηρη την ανάκαμψη
Το μεγαλύτερο πρόβλημα βρίσκεται στο Jose, στη βορειοανατολική ακτή της χώρας.
Το τερματικό διαχειρίζεται περίπου το 70% των συνολικών πετρελαϊκών εξαγωγών της Βενεζουέλας.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε βλάβη ή καθυστέρηση εκεί έχει άμεση επίπτωση σε ολόκληρο το εθνικό σύστημα εξαγωγών.
Οι καθυστερήσεις έχουν συνδεθεί με προβλήματα στον εξοπλισμό, διακοπές ρεύματος και ζητήματα ποιότητας αργού.
Η μεταφορά πετρελαίου από τις δεξαμενές στα πλοία γίνεται συχνά με αργούς ρυθμούς, αναγκάζοντας τα δεξαμενόπλοια να καταλαμβάνουν τις θέσεις πρόσδεσης περισσότερο από όσο είχε προγραμματιστεί.
Αυτό δημιουργεί ουρές.
Και οι ουρές δημιουργούν κόστος.
Τα τάνκερ «γράφουν» λογαριασμό στην PDVSA
Όσο περισσότερο παραμένει ένα πλοίο σε αναμονή, τόσο αυξάνονται οι χρεώσεις demurrage — τα πρόστιμα που επιβάλλονται όταν ένα πλοίο ξεπερνά τον συμφωνημένο χρόνο φόρτωσης ή εκφόρτωσης.
Η PDVSA έχει αρχίσει να αντιμετωπίζει αυξημένες απαιτήσεις από πλοιοκτήτες και traders.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, οι αποζημιώσεις συζητείται να καταβληθούν σε πετρέλαιο αντί για μετρητά.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη επειδή οι νέες συμβάσεις και οι ενεργειακές μεταρρυθμίσεις επιτρέπουν σε περισσότερους εταίρους της PDVSA να εμπορεύονται απευθείας μέρος της παραγωγής τους.
Περισσότεροι traders σημαίνει περισσότερα πλοία.
Περισσότερα πλοία σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στις ίδιες περιορισμένες υποδομές.
Vitol, Trafigura και Chevron επιστρέφουν – Αλλά βρίσκουν «τοίχο»
Η χαλάρωση ορισμένων περιορισμών και η νέα αμερικανική στρατηγική απέναντι στο Καράκας έχουν επαναφέρει μεγάλους διεθνείς παίκτες.
Vitol και Trafigura έχουν αυξήσει τη δραστηριότητά τους στο βενεζουελάνικο πετρέλαιο, ενώ η Chevron συνεχίζει να λειτουργεί στη χώρα υπό αμερικανική άδεια.
Η επιστροφή αυτών των εταιρειών προσφέρει κεφάλαια, τεχνογνωσία και εμπορικά δίκτυα.
Δεν λύνει όμως αυτομάτως το πρόβλημα των λιμανιών.
Η Chevron φέρεται να εξετάζει πρόσθετη πρόσβαση σε τερματικά, ακόμη και σε εγκαταστάσεις που παλαιότερα χρησιμοποιούνταν κυρίως για εσωτερικές μεταφορές.
Αυτό δείχνει πόσο σπάνια έχει γίνει η διαθέσιμη χωρητικότητα φόρτωσης.
Τα «φαντάσματα» των κυρώσεων παραμένουν στα λιμάνια
Ένα ακόμη παράδοξο πρόβλημα είναι τα παλιά πλοία που παραμένουν εγκλωβισμένα σε βενεζουελάνικες εγκαταστάσεις από την εποχή των κυρώσεων.
Ορισμένα καταλαμβάνουν πολύτιμες θέσεις πρόσδεσης για μήνες ή και χρόνια.
Ένα δεξαμενόπλοιο φέρεται να βρίσκεται στο Guaraguao για περίπου δύο χρόνια.
Σε ένα σύστημα όπου κάθε θέση πρόσδεσης έχει τεράστια αξία, αυτά τα «παρκαρισμένα» πλοία λειτουργούν ως πρόσθετος περιορισμός.
Παράλληλα, σε ορισμένα τερματικά μόνο μέρος των διαθέσιμων προβλητών είναι πλήρως λειτουργικό, αναγκάζοντας τις εταιρείες να καταφεύγουν σε εναλλακτικές φορτώσεις ή μεταφορές από πλοίο σε πλοίο.
Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο διαρροών, μόλυνσης φορτίου και νέων καθυστερήσεων.
Η πετρελαϊκή ανάκαμψη συγκρούεται με 20 χρόνια παρακμής
Η εικόνα αποκαλύπτει τη βαθύτερη αδυναμία της βενεζουελάνικης ενεργειακής ανάκαμψης.
Η αύξηση της παραγωγής μπορεί να γίνει σχετικά γρήγορα εφόσον υπάρχουν γεωτρήσεις, ξένο κεφάλαιο και πρόσβαση στην αγορά.
Η αποκατάσταση ενός ολόκληρου συστήματος υποδομών χρειάζεται πολύ περισσότερο χρόνο.
Αγωγοί, δεξαμενές, ηλεκτρικά δίκτυα, διυλιστήρια και λιμάνια έχουν υποστεί χρόνια φθορά.
Η επανεκκίνηση της παραγωγής χωρίς αντίστοιχη αναβάθμιση των υποδομών δημιουργεί έτσι μια νέα αντίφαση:
η Βενεζουέλα μπορεί να παράγει περισσότερο πετρέλαιο από όσο μπορεί να εξάγει.
Το αμερικανικό σχέδιο των $100 δισ. κινδυνεύει να σκοντάψει στα docks
Το ζήτημα έχει και καθαρά γεωπολιτική διάσταση.
Η Ουάσιγκτον στηρίζει ένα πολύ μεγαλύτερο σχέδιο επανεκκίνησης του βενεζουελάνικου ενεργειακού τομέα, με επενδύσεις που φέρεται να μπορούν να φτάσουν περίπου τα 100 δισ. δολάρια.
Ο στόχος είναι να αυξηθεί η παραγωγή, να επιστρέψουν διεθνείς εταιρείες και να μπουν περισσότερα βαρέλια στην παγκόσμια αγορά.
Αλλά αν η χώρα δεν μπορεί να φορτώσει αυτά τα βαρέλια σε πλοία, η στρατηγική μένει μισή.
Η Ουάσιγκτον μπορεί να προσφέρει πολιτικό άνοιγμα.
Οι εταιρείες μπορούν να προσφέρουν κεφάλαιο.
Οι traders μπορούν να βρουν αγοραστές.
Κανείς όμως δεν μπορεί να ανακατασκευάσει από τη μια μέρα στην άλλη ένα σύστημα υποδομών που έχει εγκαταλειφθεί επί δεκαετίες.
Το πραγματικό «ταβάνι» δεν είναι κάτω από το έδαφος
Η Βενεζουέλα διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο.
Το πρόβλημά της δεν είναι ότι δεν έχει πετρέλαιο.
Είναι ότι δυσκολεύεται να το μεταφέρει αποτελεσματικά από το κοίτασμα στο πλοίο.
Αυτό αλλάζει εντελώς το ερώτημα για την ανάκαμψη.
Δεν έχει σημασία μόνο πόσα βαρέλια μπορούν να αντληθούν.
Σημασία έχει πόσα μπορούν να αποθηκευτούν, να αναμειχθούν, να μεταφερθούν και να φορτωθούν χωρίς να δημιουργηθούν νέες ουρές.
Αν η παραγωγή συνεχίσει να αυξάνεται ταχύτερα από τις εξαγωγικές δυνατότητες, το πλεονάζον αργό θα αρχίσει να συσσωρεύεται στις δεξαμενές.
Και όταν γεμίσουν οι δεξαμενές, οι παραγωγοί θα αναγκαστούν να μειώσουν ξανά την άντληση.
Από την παραγωγή στις υποδομές: Η δεύτερη φάση της επιστροφής
Η πετρελαϊκή επιστροφή της Βενεζουέλας περνά επομένως σε ένα νέο στάδιο.
Η πρώτη φάση ήταν να αυξηθεί ξανά η παραγωγή και να επιστρέψουν οι διεθνείς εταιρείες.
Η δεύτερη είναι πολύ πιο δύσκολη: να ξαναχτιστεί η φυσική αλυσίδα που επιτρέπει στο πετρέλαιο να φτάνει στην παγκόσμια αγορά.
Αν τα λιμάνια, οι αγωγοί, οι αποθηκευτικοί χώροι και τα διυλιστήρια δεν αναβαθμιστούν με τον ίδιο ρυθμό, η χώρα θα συνεχίσει να διαθέτει τεράστια αποθέματα που δεν μπορεί να εμπορευματοποιήσει αποτελεσματικά.
Και τότε το νέο πετρελαϊκό boom θα βρει το όριό του όχι στα κοιτάσματα.
Θα το βρει στην ουρά των τάνκερ έξω από το Jose.
Πηγή: pagenews.gr