Evergrande: Δικαστικό «χτύπημα» στην PwC – Αγωγή $8,4 δισ. απειλεί το παγκόσμιο δίκτυο

Απόφαση-ορόσημο στο Χονγκ Κονγκ επιτρέπει στους εκκαθαριστές του κινεζικού κολοσσού να στραφούν και κατά της PwC International – Η υπόθεση μπορεί να «τρυπήσει» το νομικό τείχος που προστατεύει τα εθνικά δίκτυα των Big Four

Μια δικαστική απόφαση στο Χονγκ Κονγκ μετατρέπει την κατάρρευση της Evergrande από υπόθεση της κινεζικής αγοράς ακινήτων σε δυνητικό παγκόσμιο πονοκέφαλο για την PwC — και πιθανώς σε δοκιμασία για ολόκληρο το επιχειρηματικό μοντέλο των Big Four.

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Χονγκ Κονγκ αποφάσισε την Τετάρτη 26 Αυγούστου ότι οι εκκαθαριστές της China Evergrande μπορούν να συνεχίσουν την αγωγή τους όχι μόνο κατά των εταιρειών της PwC στο Χονγκ Κονγκ και την ηπειρωτική Κίνα, αλλά και κατά της PwC International, της οντότητας-«ομπρέλας» που συντονίζει το παγκόσμιο δίκτυο.

Στο τραπέζι βρίσκονται απαιτήσεις περίπου 8,4 δισ. δολαρίων για φερόμενη ελεγκτική αμέλεια.

Όμως για τις αγορές το πραγματικό διακύβευμα είναι ακόμη μεγαλύτερο:

μπορεί μια αποτυχία ενός τοπικού auditor να μετατραπεί σε οικονομική ευθύνη ολόκληρου του παγκόσμιου δικτύου;

Η δικαστική απόφαση που αλλάζει τα δεδομένα

Οι εκκαθαριστές της Evergrande, Eddie Middleton και Tiffany Wong της Alvarez & Marsal, έχουν επικεντρώσει σημαντικό μέρος της προσπάθειάς τους στην PwC, καθώς η ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων στην ηπειρωτική Κίνα παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.

Η PwC International επιχείρησε να βγει από την υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε συμβατική σχέση με την Evergrande και δεν παρείχε η ίδια ελεγκτικές υπηρεσίες στον όμιλο.

Το δικαστήριο όμως δεν αποδέχθηκε σε αυτή τη φάση ότι η παγκόσμια οντότητα μπορεί απλώς να απομακρυνθεί από τη διαδικασία.

Ο αναπληρωτής δικαστής του High Court Patrick Fung έκρινε ότι είναι τουλάχιστον νομικά υποστηρίξιμο πως η PwC International ενδέχεται να είχε υποχρέωση επιμέλειας απέναντι στην Evergrande και ότι απαιτείται αποκάλυψη εγγράφων ώστε να αποσαφηνιστεί ο πραγματικός της ρόλος.

Δεν πρόκειται για απόφαση ότι η PwC International ευθύνεται.

Είναι όμως απόφαση ότι η υπόθεση εναντίον της μπορεί να προχωρήσει.

Και αυτή η διαφορά είναι τεράστια.

Στο στόχαστρο $8,4 δισ.

Οι εκκαθαριστές διεκδικούν περίπου 8,4 δισ. δολάρια από τις τρεις οντότητες της PwC.

Από αυτά, περίπου 5,6 δισ. δολάρια διεκδικούνται από την PwC International.

Η θέση των εκκαθαριστών είναι ότι οι αποτυχίες στους ελέγχους επέτρεψαν στην Evergrande να συνεχίσει να παρουσιάζει μια εικόνα που δεν αντανακλούσε την πραγματική οικονομική της κατάσταση.

Και υπάρχει ένας αριθμός που κάνει την υπόθεση ακόμη πιο βαριά:

6 δισ. δολάρια σε μερίσματα.

Οι εκκαθαριστές υποστηρίζουν ότι οι ελεγκτικές αστοχίες συνέβαλαν στο να μπορέσει η Evergrande να καταβάλει περίπου $6 δισ. σε dividends μεταξύ 2017 και 2020, παρά την πραγματική οικονομική κατάσταση του ομίλου.

Η Evergrande των $300 δισ.

Το μέγεθος του σκανδάλου εξηγεί γιατί η υπόθεση έχει παγκόσμιο ενδιαφέρον.

Η Evergrande ήταν κάποτε ένας από τους μεγαλύτερους developers της Κίνας.

Όταν αθέτησε τις υποχρεώσεις της το 2021, είχε περίπου 300 δισ. δολάρια υποχρεώσεων, μετατρεπόμενη στο σύμβολο της μεγαλύτερης κρίσης που γνώρισε η κινεζική αγορά ακινήτων εδώ και δεκαετίες.

Αργότερα αποκαλύφθηκε ότι η εταιρεία είχε διογκώσει δραματικά τα οικονομικά της μεγέθη.

Οι κινεζικές αρχές διαπίστωσαν ότι η Hengda Real Estate, βασική θυγατρική της Evergrande, είχε υπερδιογκώσει τα έσοδά της κατά σχεδόν 80 δισ. δολάρια το 2019 και το 2020.

Μόλις πριν από λίγες ημέρες, μάλιστα, η υπόθεση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα: ο ιδρυτής της Evergrande, Hui Ka Yan, καταδικάστηκε σε ισόβια από κινεζικό δικαστήριο για σειρά αδικημάτων, ενώ διατάχθηκε και η κατάσχεση της περιουσίας του.

Η PwC έχει ήδη πληρώσει ακριβά

Οι συνέπειες για την PwC είχαν αρχίσει πολύ πριν από τη σημερινή απόφαση.

Το 2024, η κινεζική θυγατρική της PwC τιμωρήθηκε με πρόστιμο περίπου 441 εκατ. γιουάν — περίπου $66 εκατ., αφού το υπουργείο Οικονομικών της Κίνας κατέληξε ότι στελέχη της είχαν αποκρύψει ή ακόμη και ανεχθεί την απάτη στην Evergrande.

Τον Απρίλιο του 2026 ακολούθησε το Χονγκ Κονγκ.

Η PwC Hong Kong συμφώνησε να καταβάλει περίπου HK$1,3 δισ. — $166 εκατ. για τη διευθέτηση αξιώσεων των τοπικών εποπτικών αρχών που σχετίζονταν με την Evergrande.

Το Reuters Breakingviews υπολόγιζε ήδη από τον Μάιο ότι το μεγαλύτερο ρίσκο για την PwC ίσως να μην είναι τελικά το ύψος της αποζημίωσης, αλλά το κατά πόσο η δικαστική διαδικασία θα καταφέρει να διαπεράσει τα «τείχη» που χωρίζουν τις εθνικές εταιρείες του δικτύου.

Και αυτό ακριβώς κάνει πλέον τη σημερινή απόφαση τόσο σημαντική.

Το «τείχος» των Big Four

PwC, Deloitte, EY και KPMG μοιάζουν εξωτερικά με τεράστιες παγκόσμιες εταιρείες.

Νομικά όμως λειτουργούν διαφορετικά.

Οι εθνικές εταιρείες αποτελούν κατά κανόνα ξεχωριστές νομικές οντότητες, ενώ μια διεθνής οργάνωση συντονίζει το brand, τα standards και τη λειτουργία του δικτύου.

Το μοντέλο έχει δύο βασικά πλεονεκτήματα.

Επιτρέπει στις εταιρείες να συμμορφώνονται με διαφορετικά εθνικά κανονιστικά συστήματα.

Και ταυτόχρονα περιορίζει τον κίνδυνο μια ελεγκτική αποτυχία σε μία χώρα να μετατραπεί αυτομάτως σε liability για ολόκληρο το παγκόσμιο δίκτυο.

Η Evergrande τώρα δοκιμάζει ακριβώς αυτή την αρχιτεκτονική.

Γιατί αφορά Λονδίνο και Νέα Υόρκη

Η PwC International δεν λειτουργεί όπως μια παραδοσιακή πολυεθνική holding που συγκεντρώνει τεράστια κέρδη και assets.

Πρόκειται κυρίως για συντονιστική οντότητα.

Όμως οι μεγαλύτερες εταιρείες του δικτύου — μεταξύ αυτών οι επιχειρήσεις της PwC στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο — επωμίζονται μεγάλο μέρος της χρηματοδότησής της.

Επομένως, εάν εδραιωθεί η δυνατότητα μεταφοράς liability από ένα national member firm προς την παγκόσμια οργάνωση, η συζήτηση παύει να αφορά αποκλειστικά την Κίνα.

Αφορά δυνητικά ολόκληρο το διεθνές δίκτυο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που δοκιμάζεται το μοντέλο

Υπάρχουν προηγούμενα.

Το 2009 αμερικανικό δικαστήριο είχε αποφανθεί ότι η Deloitte Global μπορούσε να εναχθεί για την απάτη στην ιταλική Parmalat.

Το 2011, η PwC International συμμετείχε σε συμβιβασμό σχετικά με αξιώσεις επενδυτών μετά την κατάρρευση της ινδικής Satyam Computer Services.

Ωστόσο, οι περιπτώσεις στις οποίες το liability περνά από την τοπική εταιρεία στο παγκόσμιο δίκτυο παραμένουν εξαιρετικά σημαντικές ακριβώς επειδή αμφισβητούν τον τρόπο με τον οποίο έχουν οργανωθεί επί δεκαετίες οι μεγαλύτεροι auditors του κόσμου.

Η απάντηση της PwC: «Οι αξιώσεις δεν έχουν βάση»

Η PwC διαφωνεί με την απόφαση και εξετάζει τις νομικές επιλογές της.

Η θέση της παγκόσμιας οργάνωσης είναι κατηγορηματική.

«Η PwC International είναι η συντονιστική οντότητα του δικτύου PwC και δεν παρείχε ποτέ υπηρεσίες στην Evergrande ούτε είχε οποιαδήποτε σχέση με την εταιρεία», ανέφερε εκπρόσωπος του δικτύου.

Και πρόσθεσε ότι η PwC International θεωρεί πως οι αξιώσεις εναντίον της στερούνται ουσιαστικής βάσης.

Οι εκκαθαριστές, από την άλλη πλευρά, χαιρέτισαν την απόφαση και δήλωσαν ότι θα συνεχίσουν τις προσπάθειες ανάκτησης κεφαλαίων προς όφελος των πιστωτών.

Γιατί είναι MARKET θέμα και όχι απλώς δικαστικό

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό ενδιαφέρον για τις αγορές.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο την PwC.

Αφορά την τιμολόγηση του audit risk.

Εάν τα δικαστήρια αρχίσουν να θεωρούν ότι οι global entities των Big Four μπορούν υπό προϋποθέσεις να ευθύνονται για αστοχίες των εθνικών τους εταιρειών, τότε αλλάζει ο υπολογισμός του ρίσκου για ολόκληρο τον κλάδο.

Το δυνητικό αποτέλεσμα μπορεί να είναι:

• υψηλότερο κόστος ασφάλισης επαγγελματικής ευθύνης,
• μεγαλύτερα αποθεματικά έναντι litigation,
• ακριβότεροι έλεγχοι για εταιρείες υψηλού κινδύνου,
• αυστηρότεροι μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου μεταξύ national firms και global networks,
• ακόμη μεγαλύτερη απροθυμία των Big Four να αναλαμβάνουν εταιρείες σε αγορές υψηλού πολιτικού και εταιρικού κινδύνου.

Και υπάρχει ένα ακόμη πρόβλημα.

Οι Big Four είναι τόσο κυρίαρχες στον έλεγχο μεγάλων εισηγμένων επιχειρήσεων ώστε μια σοβαρή αποσταθεροποίηση ενός από τα δίκτυα δεν είναι απλώς εταιρικό ζήτημα.

Μπορεί να γίνει πρόβλημα για την ίδια τη λειτουργία των κεφαλαιαγορών.

Τα $8,4 δισ. δεν είναι ο μεγαλύτερος φόβος της PwC

Το headline number είναι εντυπωσιακό: $8,4 δισ.

Αλλά το μεγαλύτερο ρίσκο βρίσκεται αλλού.

Επί δεκαετίες, τα παγκόσμια ελεγκτικά δίκτυα κατάφεραν να συνδυάζουν δύο φαινομενικά αντίθετα πράγματα: ένα ενιαίο διεθνές brand προς τους πελάτες και νομικά διαχωρισμένες εταιρείες όταν εμφανίζεται liability.

Η Evergrande βάζει αυτό το μοντέλο στο μικροσκόπιο.

Το δικαστήριο δεν αποφάσισε ότι η PwC International ευθύνεται για την κατάρρευση του κινεζικού ομίλου. Αποφάσισε όμως ότι υπάρχει αρκετό έδαφος ώστε να εξεταστεί αν είχε υποχρέωση επιμέλειας και να ανοίξουν τα εσωτερικά έγγραφα του δικτύου.

Και αυτό μπορεί να αποδειχθεί πολύ σημαντικότερο από μία αποζημίωση.

Γιατί εάν η υπόθεση Evergrande καταφέρει να «τρυπήσει» το εταιρικό firewall της PwC, το προηγούμενο δεν θα σταματήσει στο Χονγκ Κονγκ. Θα αφορά κάθε Big Four δίκτυο που πουλά παγκόσμιο brand, αλλά στηρίζεται στη νομική αυτονομία των τοπικών εταιρειών του όταν κάτι πάει στραβά.

Πηγή: Pagenews.gr