Συναγερμός πριν τη ΔΕΘ: Χωρίς ζώα και εισόδημα οι κτηνοτρόφοι – €45 εκατ. δεν κλείνουν την πληγή

Σχεδόν 489.000 αιγοπρόβατα είχαν ήδη θανατωθεί έως τα τέλη Μαΐου – Νέα αποζημίωση €16,8 εκατ. σε 2.806 εκμεταλλεύσεις, αλλά το πραγματικό στοίχημα είναι ποιοι παραγωγοί θα μπορέσουν να ξαναστήσουν τα κοπάδια τους

Τα τρακτέρ μπορεί να είναι αυτά που θα φανούν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, όμως πίσω από την αγροτική κινητοποίηση που προετοιμάζεται για τη ΔΕΘ βρίσκεται μια πολύ βαθύτερη κρίση.

Για χιλιάδες ανθρώπους του πρωτογενούς τομέα το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο το υψηλό κόστος παραγωγής, οι επιδοτήσεις ή οι τιμές των προϊόντων.

Για ένα σημαντικό τμήμα της ελληνικής κτηνοτροφίας το ερώτημα έχει γίνει πολύ πιο σκληρό:

υπάρχει ακόμη παραγωγική μονάδα για να επιστρέψει ο κτηνοτρόφος;

Η ευλογιά των αιγοπροβάτων, η πανώλη των μικρών μηρυκαστικών και τα κρούσματα αφθώδους πυρετού έχουν δημιουργήσει μία από τις σοβαρότερες ζωοϋγειονομικές και οικονομικές κρίσεις των τελευταίων ετών.

Και μία εβδομάδα πριν από τα εγκαίνια της ΔΕΘ, κυβέρνηση και αγροτικός κόσμος μπαίνουν σε μια εξαιρετικά κρίσιμη πολιτική εβδομάδα.

Νέα πληρωμή €16,8 εκατ. λίγο πριν από τη ΔΕΘ

Μόλις στις 27 Αυγούστου το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων ανακοίνωσε νέα αποζημίωση ύψους 16.843.162,50 ευρώ, που αφορά την απώλεια εισοδήματος σε 2.806 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις για το πρώτο εξάμηνο του 2026.

Οι παραγωγοί αυτοί επλήγησαν από την ευλογιά, την πανώλη και τον αφθώδη πυρετό.

Τα ποσά, σύμφωνα με το ΥΠΑΑΤ, θα εμφανιστούν στους λογαριασμούς των δικαιούχων εντός μίας έως τριών εργάσιμων ημερών.

Τον Δεκέμβριο του 2025 είχαν προηγηθεί αποζημιώσεις 28,496 εκατ. ευρώ για απώλεια εισοδήματος σε 2.339 εκμεταλλεύσεις.

Έτσι, μόνο σε αυτή την κατηγορία στήριξης, το συνολικό ποσό φτάνει πλέον τα 45,34 εκατ. ευρώ.

Και το Υπουργείο έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα ακολουθήσει νέα πληρωμή για το δεύτερο εξάμηνο του 2026.

Η κρίσιμη διαφορά: Άλλο το χαμένο ζώο, άλλο το χαμένο εισόδημα

Εδώ βρίσκεται ένα σημείο που συχνά χάνεται στη δημόσια συζήτηση.

Οι κτηνοτρόφοι δεν υφίστανται μόνο την αξία των ζώων που υποχρεωτικά θανατώνονται.

Χάνουν και την παραγωγή που θα δημιουργούσαν αυτά τα ζώα.

Γάλα.

Κρέας.

Αναπαραγωγή.

Νέα ζώα.

Και, τελικά, μήνες παραγωγικής δραστηριότητας.

Γι’ αυτό το πλαίσιο προβλέπει χωριστά την αποζημίωση των θανατωθέντων ζώων και την ενίσχυση για την απώλεια εισοδήματος κατά το διάστημα που δεν επιτρέπεται η ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς:

«Πίσω από κάθε ζώο που χάθηκε, υπάρχει ένας κτηνοτρόφος που έχασε τη δουλειά και το εισόδημά του».

Και πρόσθεσε:

«Η στήριξή μας δεν σταματά εδώ».

€70 ανά ενήλικο αιγοπρόβατο για την απώλεια εισοδήματος

Η ΚΥΑ της 5ης Αυγούστου αποκαλύπτει και την οικονομική αρχιτεκτονική της νέας στήριξης.

Για την απώλεια εισοδήματος λόγω αδυναμίας ανασύστασης του ζωικού κεφαλαίου, προβλέπονται μεταξύ άλλων:

• €70 ανά θανατωθέν πρόβατο ή αίγα άνω των έξι μηνών.
• €35 ανά αμνό ή ερίφιο έως έξι μηνών, καθώς και για συγκεκριμένα ζώα αναπαραγωγής.
• €200 ανά θανατωθέν βοοειδές.

Και εδώ πρέπει να γίνει η κρίσιμη διευκρίνιση:

τα συγκεκριμένα ποσά αφορούν την αποζημίωση απώλειας εισοδήματος λόγω της αδυναμίας ανασύστασης, όχι την ίδια την αξία του ζώου που θανατώθηκε.

Σχεδόν 489.000 ζώα είχαν ήδη θανατωθεί

Οι αριθμοί εξηγούν γιατί το πρόβλημα έχει ξεπεράσει τα όρια μιας συνηθισμένης αγροτικής διεκδίκησης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΥΠΑΑΤ, από τον Αύγουστο του 2024 έως τις 24 Μαΐου 2026 είχαν καταγραφεί:

• 2.172 επιβεβαιωμένα κρούσματα ευλογιάς αιγοπροβάτων
• 2.681 πληγείσες εκτροφές
• 488.754 θανατώσεις αιγοπροβάτων.

Πρόκειται ουσιαστικά για αφαίρεση τεράστιου παραγωγικού κεφαλαίου από την ελληνική κτηνοτροφία.

Και το πρόβλημα δεν τελειώνει την ημέρα που θανατώνεται το κοπάδι.

Τότε, για τον παραγωγό, αρχίζει.

Δυτική Αχαΐα: 25.000 πρόβατα και 250 άδειες μονάδες

Χαρακτηριστική είναι η εικόνα από τη Δυτική Αχαΐα.

Στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν μέσα στον Αύγουστο κάνουν λόγο για περίπου 25.000 θανατωμένα ζώα και 250 άδειες κτηνοτροφικές μονάδες στην περιοχή.

Αυτό είναι ίσως το καλύτερο παράδειγμα για να καταλάβει κανείς τι σημαίνει «ανασύσταση ζωικού κεφαλαίου».

Δεν αρκεί να δοθεί μία επιταγή.

Πρέπει ο κτηνοτρόφος να έχει οικονομική δυνατότητα να αγοράσει ξανά ζώα, να διαθέτει εγκαταστάσεις που πληρούν τις προϋποθέσεις, να έχει πρόσβαση σε ζωοτροφές και κεφάλαιο κίνησης και, κυρίως, να επιτρέπεται υγειονομικά η επανεκκίνηση της μονάδας.

Τα Μάλγαρα γίνονται το στρατηγείο πριν από τη ΔΕΘ

Την ίδια ώρα, οι αγρότες οργανώνουν την επιστροφή τους στους δρόμους.

Σήμερα, Σάββατο 29 Αυγούστου, πραγματοποιείται πανελλαδική σύσκεψη στο Πνευματικό Κέντρο Μαλγάρων με στόχο την προετοιμασία του αγροτικού συλλαλητηρίου της 5ης Σεπτεμβρίου, ημέρα εγκαινίων της ΔΕΘ.

Το μήνυμα από τις οργανώσεις είναι σαφές.

«Είμαστε αποφασισμένοι να διεκδικήσουμε την επιβίωσή μας και την αλλαγή της κατάστασης που υπάρχει στον πρωτογενή τομέα μέχρι τέλους», δηλώνει ο πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Κυμίνων Μαλγάρων Κώστας Σέφης.

Η λέξη «επιβίωση» δεν χρησιμοποιείται τυχαία.

Στη Χαλάστρα, σύμφωνα με τον ίδιο, τουλάχιστον 60 οικογένειες έχουν ήδη εγκαταλείψει την καλλιέργεια, αφήνοντας περίπου 2.000 στρέμματα ακαλλιέργητα.

Το δεύτερο μέτωπο: Επιδοτήσεις και ρευστότητα

Οι επιζωοτίες όμως αποτελούν μόνο ένα κομμάτι της πίεσης.

Οι αγρότες καταγγέλλουν παράλληλα καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις και προβλήματα με το ΟΣΔΕ, ενώ η έλλειψη ρευστότητας μεταφέρεται πλέον απευθείας στην παραγωγή.

Σύμφωνα με τον Κώστα Σέφη, υπάρχουν ακόμη παραγωγοί που δεν έχουν λάβει τις ενισχύσεις που αναμένουν, ενώ οι δυσλειτουργίες στις δηλώσεις δημιουργούν πρόσθετη αβεβαιότητα ενόψει των επόμενων πληρωμών.

Άρα το πρόβλημα γίνεται σωρευτικό:

ακριβότερη παραγωγή + χαμένη παραγωγή + επιζωοτίες + καθυστερήσεις πληρωμών + αδυναμία επανεκκίνησης.

Το μεγάλο ερώτημα δεν είναι πόσα πληρώθηκαν – αλλά πόσοι θα ξανανοίξουν

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, το πραγματικά σημαντικό θέμα αγροτικής πολιτικής.

Η κυβέρνηση μπορεί να παρουσιάσει έναν σημαντικό αριθμό αποζημιώσεων.

Οι κτηνοτρόφοι μπορούν δικαιολογημένα να απαντήσουν ότι το κόστος μιας κατεστραμμένης παραγωγικής μονάδας δεν μετριέται μόνο με την αξία των ζώων.

Και οι δύο πλευρές έχουν αριθμούς.

Αλλά υπάρχει ένας δείκτης που θα κρίνει τελικά αν η πολιτική πέτυχε:

πόσες από τις εκμεταλλεύσεις που έχασαν τα κοπάδια τους θα λειτουργούν ξανά σε έναν χρόνο;

Γιατί εάν ο κτηνοτρόφος αποζημιωθεί αλλά εγκαταλείψει οριστικά το επάγγελμα, το κράτος θα έχει καλύψει μέρος της ζημιάς — αλλά η χώρα θα έχει χάσει παραγωγική δυναμικότητα.

Από το χωράφι στο ράφι

Και αυτό δεν είναι πρόβλημα μόνο των αγροτών.

Είναι πρόβλημα της οικονομίας.

Λιγότερα κοπάδια σημαίνουν μικρότερη εγχώρια παραγωγή γάλακτος και κρέατος.

Μικρότερη παραγωγή μπορεί να σημαίνει μεγαλύτερη πίεση στο κόστος της μεταποίησης, περισσότερη εξάρτηση από εισαγωγές και τελικά νέες πιέσεις στις τιμές τροφίμων.

Υπάρχει επίσης η φέτα.

Η ελληνική αιγοπροβατοτροφία δεν είναι απλώς ένας κοινωνικά ευαίσθητος κλάδος της περιφέρειας. Αποτελεί τη βάση μιας ολόκληρης αλυσίδας αξίας που φτάνει στα τυροκομεία, στις εξαγωγές και στα ελληνικά ΠΟΠ προϊόντα.

Επομένως, η προστασία του ζωικού κεφαλαίου είναι ταυτόχρονα αγροτική, διατροφική και βιομηχανική πολιτική.

 Η πραγματική μάχη της ΔΕΘ είναι ποιος θα μείνει στην παραγωγή

Τα τρακτέρ στη Θεσσαλονίκη θα δημιουργήσουν την πολιτική εικόνα.

Αλλά δεν είναι αυτά το πραγματικό πρόβλημα.

Το πραγματικό πρόβλημα είναι ότι πίσω από κάθε μονάδα που δεν ξανανοίγει χάνεται ένας παραγωγός, ένα κομμάτι της τοπικής οικονομίας και ένα μέρος της εγχώριας παραγωγής τροφίμων.

Η νέα πληρωμή των 16,8 εκατ. ευρώ είναι σημαντική. Το ίδιο και τα πάνω από 45 εκατ. ευρώ που έχουν κατευθυνθεί στην απώλεια εισοδήματος. Η Πολιτεία αναγνωρίζει πλέον ότι δεν αρκεί να πληρωθεί μόνο το θανατωμένο ζώο.

Όμως το επόμενο βήμα είναι δυσκολότερο.

Αποζημίωση → ανασύσταση κοπαδιού → επανεκκίνηση παραγωγής → βιώσιμο εισόδημα.

Αν η αλυσίδα σταματήσει στο πρώτο στάδιο, η Ελλάδα μπορεί να πληρώσει εκατομμύρια σε αποζημιώσεις και ταυτόχρονα να συνεχίσει να χάνει κτηνοτρόφους.

Γι’ αυτό το πραγματικό αγροτικό στοίχημα της ΔΕΘ δεν είναι πόσα χρήματα θα ανακοινωθούν. Είναι πόσοι από αυτούς που σήμερα έχασαν τα ζώα τους θα εξακολουθούν να είναι παραγωγοί όταν ανοίξει η επόμενη ΔΕΘ.

Πηγή: pagenews.gr