ΗΠΑ «καθηλώνουν» την ιρανική αεροπορία: 27 airlines στη μαύρη λίστα – Ο κλοιός περνά σε τρίτες χώρες

Η Ουάσιγκτον επιχειρεί να βγάλει από το διεθνές οικονομικό σύστημα ολόκληρο τον εναπομείναντα αεροπορικό τομέα του Ιράν, χτυπώντας ταυτόχρονα δίκτυα σε Τουρκία, ΗΑΕ, Μαλαισία και Καζακστάν. Το κρίσιμο επόμενο βήμα, όμως, παραμένει η Κίνα.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες ανεβάζουν ακόμη ένα επίπεδο την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη, αυτή τη φορά βάζοντας στο στόχαστρο σχεδόν ολόκληρη την εναπομείνασα ιρανική αεροπορική βιομηχανία.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε την Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου ένα από τα ευρύτερα πακέτα κυρώσεων κατά του ιρανικού aviation sector: η OFAC επέβαλε κυρώσεις συνολικά σε 36 στόχους, μεταξύ των οποίων βρίσκονται 27 ιρανικές αεροπορικές εταιρείες που δεν είχαν μέχρι σήμερα ενταχθεί στις συγκεκριμένες αμερικανικές λίστες.

Στη λίστα βρίσκονται μεταξύ άλλων οι Iran Aseman Airlines, Iran Air Tour, Kish Airlines, Qeshm Air, Taban Airlines, Zagros Airlines, Sepehran Airlines και Chabahar Airlines. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εντείνει την πίεση γύρω από τη Mahan Air, η οποία βρίσκεται υπό αμερικανικές κυρώσεις ήδη από το 2011.

Δεν πρόκειται, όμως, απλώς για ακόμη έναν κατάλογο εταιρειών που προστίθενται στις αμερικανικές κυρώσεις.

Η πραγματική σημασία της κίνησης βρίσκεται αλλού: οι ΗΠΑ επιχειρούν πλέον να κάνουν το κόστος συνεργασίας με την ιρανική αεροπορία διεθνές.

Από την Τεχεράνη σε Τουρκία και ΗΑΕ

Στο ίδιο πακέτο μπήκαν εταιρείες και μεσάζοντες τρίτων χωρών που, σύμφωνα με το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, διευκόλυναν την προμήθεια αεροσκαφών αμερικανικής προέλευσης, τεχνολογίας και υπηρεσιών για λογαριασμό της ιρανικής αεροπορίας.

Οι σχετικές διαδρομές φτάνουν στην Τουρκία, στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στη Μαλαισία και στο Καζακστάν.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η υπόθεση του δικτύου γύρω από τη Mahan Air.

Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών αναφέρει ότι το καλοκαίρι του 2026 τουλάχιστον τρία Boeing 777 κατέληξαν στη Mahan Air μέσω διαδρομής που περιλάμβανε ΗΑΕ και Ομάν. Στο συγκεκριμένο σχήμα, σύμφωνα πάντα με την OFAC, συμμετείχαν η ECT Aviation Support με έδρα τα Εμιράτα και η τουρκική Sky Phoenix.

Το μήνυμα προς τις εταιρείες τρίτων χωρών είναι επομένως σαφές: η συνεργασία με τις ιρανικές αεροπορικές εταιρείες μπορεί πλέον να δημιουργήσει άμεσο κίνδυνο αποκλεισμού από το αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.

«Ας αποτελέσει αυτό προειδοποίηση για οποιονδήποτε συναλλάσσεται με τις εναπομείνασες αεροπορικές εταιρείες του Ιράν: κινδυνεύετε να αποκοπείτε από το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.

Το αεροπορικό «τείχος» γίνεται ακόμη ψηλότερο

Η αμερικανική κίνηση έχει και ένα δεύτερο, περισσότερο επιχειρησιακό σκέλος.

Η OFAC αναστέλλει τρεις άδειες που σχετίζονται με την ιρανική αεροπορία, περιορίζοντας εξαιρέσεις που επέτρεπαν, μεταξύ άλλων, υπερπτήσεις και πτήσεις μη αμερικανικών αεροπορικών εταιρειών προς το Ιράν με αεροσκάφη αμερικανικής προέλευσης ή ελέγχου. Για ζητήματα ασφάλειας πτήσεων, η αμερικανική αρχή αναφέρει ότι θα εξετάζει αιτήματα κατά περίπτωση.

Ταυτόχρονα, το FinCEN εξέδωσε alert προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, ζητώντας μεγαλύτερη προσοχή στα δίκτυα μέσω των οποίων η Τεχεράνη επιχειρεί να αποκτά αεροσκάφη και ανταλλακτικά.

Έτσι, το μέτρο δεν περιορίζεται στο να «παγώσει» περιουσιακά στοιχεία. Στόχος είναι να δυσκολέψει ολόκληρη την αλυσίδα:

αεροσκάφη, ανταλλακτικά, χρηματοδότηση, cargo, τεχνικές υπηρεσίες, μεσάζοντες και πρόσβαση σε διεθνή δίκτυα πληρωμών.

Η «Economic D-Day» περνά από τις τράπεζες στα αεροπλάνα

Το νέο χτύπημα εντάσσεται στην Operation Economic Outcast, την εκστρατεία που ανακοίνωσε ο Μπέσεντ στις 24 Αυγούστου και την οποία η αμερικανική κυβέρνηση παρουσιάζει ως προσπάθεια αποκοπής των εναπομεινάντων οικονομικών διαύλων του ιρανικού καθεστώτος.

Και η αλληλουχία των κινήσεων έχει σημασία.

Στις 28 Αυγούστου, η Ουάσιγκτον κινήθηκε εναντίον τραπεζικών διαύλων στα ΗΑΕ. Στις 4 Σεπτεμβρίου επέβαλε κυρώσεις στην τουρκική Golden Global Bank και θυγατρικές της, υποστηρίζοντας ότι είχαν διευκολύνει συναλλαγές δεκάδων εκατομμυρίων δολαρίων για τους Φρουρούς της Επανάστασης και παρείχαν κρίσιμη διεθνή τραπεζική πρόσβαση στην Τεχεράνη

Τώρα ακολουθεί η αεροπορία.

Η στρατηγική αρχίζει επομένως να αποκτά σαφή αρχιτεκτονική: τράπεζες → μεταφορές → τεχνολογία → τρίτες χώρες → δευτερογενής πίεση.

Το μεγάλο όριο των κυρώσεων λέγεται Κίνα

Υπάρχει όμως ένας ελέφαντας στο δωμάτιο.

Και είναι το Πεκίνο.

Παρά την επιθετική διεύρυνση της Operation Economic Outcast, η αμερικανική κυβέρνηση δεν έχει μέχρι στιγμής μεταφέρει την ίδια ένταση των μέτρων στα μεγάλα κινεζικά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που συνδέονται με την οικονομική σχέση Κίνας–Ιράν.

Η Κίνα παραμένει ο σημαντικότερος εμπορικός εταίρος της Τεχεράνης και βασικός αγοραστής ιρανικού πετρελαίου. Ταυτόχρονα, όμως, οποιαδήποτε απόφαση της Ουάσιγκτον να επιβάλει κυρώσεις σε συστημικές κινεζικές τράπεζες θα μετέτρεπε την εκστρατεία κατά του Ιράν σε πολύ μεγαλύτερη αντιπαράθεση ΗΠΑ–Κίνας.

Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ αναμένεται να συναντηθούν στην Ουάσιγκτον αργότερα μέσα στον Σεπτέμβριο.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό τεστ της αμερικανικής στρατηγικής.

Είναι σχετικά εύκολο να αυξηθεί το κόστος για μικρότερους intermediaries σε Τουρκία, ΗΑΕ ή Κεντρική Ασία. Πολύ δυσκολότερο είναι να εφαρμοστεί η ίδια λογική σε οικονομικούς παίκτες των οποίων ο αποκλεισμός μπορεί να προκαλέσει συστημικές συνέπειες.

Από τις κυρώσεις στην ενέργεια

Η νέα κίνηση έρχεται μάλιστα σε μια στιγμή κατά την οποία η γεωπολιτική πίεση περνά ξανά στις ενεργειακές αγορές.

Το Brent άγγιξε την Τρίτη υψηλό επτά εβδομάδων, κοντά στα 99 δολάρια το βαρέλι, μετά τις επιθέσεις των υποστηριζόμενων από το Ιράν Χούθι σε ενεργειακές εγκαταστάσεις στη νότια Σαουδική Αραβία.

Αυτό δημιουργεί το βασικό παράδοξο της αμερικανικής πολιτικής.

Η Ουάσιγκτον θέλει να στερήσει από την Τεχεράνη έσοδα, χρηματοδότηση και διεθνή πρόσβαση. Όσο όμως η σύγκρουση αυξάνει το γεωπολιτικό premium στο πετρέλαιο, τόσο μεγαλώνει και το παγκόσμιο οικονομικό κόστος της πίεσης.

Η αεροπορία είναι επομένως το νέο μέτωπο — όχι όμως το τελικό.

Με τις 27 εταιρείες στη μαύρη λίστα, η Ουάσιγκτον δείχνει ότι είναι διατεθειμένη να κυνηγήσει το ιρανικό δίκτυο πολύ πέρα από τα σύνορα του Ιράν. Το ερώτημα πλέον είναι εάν η Operation Economic Outcast θα σταματήσει στους μεσάζοντες ή αν θα φτάσει τελικά στους μεγάλους οικονομικούς εταίρους της Τεχεράνης.

Και τότε η σύγκρουση δεν θα αφορά μόνο το Ιράν.

Θα αφορά τα όρια της αμερικανικής οικονομικής ισχύος απέναντι στην Κίνα και το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Πηγή: pagenews.gr