Επαγγελματικές ασθένειες: Νέο πλαίσιο στην εργασία – Τι αλλάζει για εργαζόμενους και επιχειρήσεις

Υποχρεωτική αναγγελία επαγγελματικών ασθενειών, νέος εθνικός κατάλογος και επιστημονικά κριτήρια αναγνώρισης βάζουν νέους κανόνες στην πρόληψη – Ο Κώστας Καραγκούνης προαναγγέλλει την επόμενη θεσμική κίνηση με την έκδοση ΚΥΑ.

Ένα νέο κεφάλαιο στην προστασία της υγείας των εργαζομένων ανοίγει το υπουργείο Εργασίας, βάζοντας στο επίκεντρο ένα πεδίο που για χρόνια αποτελούσε μία από τις δυσκολότερες πλευρές της ασφάλειας στην εργασία: την αναγνώριση και συστηματική καταγραφή των επαγγελματικών ασθενειών.

Ο υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Κώστας Καραγκούνης, μιλώντας σε εκδήλωση της Ανεξάρτητης Αρχής Επιθεώρησης Εργασίας στη Θεσσαλονίκη, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ, παρουσίασε τις παρεμβάσεις που αλλάζουν το θεσμικό πλαίσιο για την υγεία και την ασφάλεια στους χώρους εργασίας.

Το μήνυμα είναι σαφές: η πολιτική για την απασχόληση δεν μπορεί πλέον να μετριέται μόνο με τον αριθμό των νέων θέσεων εργασίας, αλλά και με το πόσο ασφαλείς, ποιοτικές και αξιοπρεπείς είναι αυτές.

Επαγγελματικές ασθένειες: Τι αλλάζει

Το σημαντικότερο νέο αφορά τη θεσμική θωράκιση του συστήματος για τις επαγγελματικές ασθένειες.

Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε ο Κώστας Καραγκούνης, θεσπίστηκε υποχρέωση αναγγελίας τους, επικαιροποιήθηκε ο εθνικός κατάλογος και διαμορφώθηκαν επιστημονικά κριτήρια για την αναγνώρισή τους.

Το επόμενο βήμα είναι η έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης.

Πρόκειται για παρέμβαση με ιδιαίτερη πρακτική σημασία, καθώς η συστηματικότερη καταγραφή μπορεί να δημιουργήσει σαφέστερη εικόνα για το ποιοι εργαζόμενοι, ποιοι κλάδοι και ποιοι χώροι εργασίας εμφανίζουν μεγαλύτερη έκθεση σε συγκεκριμένους κινδύνους.

Και αυτό μπορεί να μεταφέρει το βάρος της πολιτικής από την αντιμετώπιση ενός προβλήματος αφού εμφανιστεί στην πρόληψή του.

Αμίαντος, μόλυβδος και καρκινογόνες ουσίες στο μικροσκόπιο

Το νέο πλαίσιο συνδέεται και με την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις για την έκθεση των εργαζομένων σε επικίνδυνους παράγοντες.

Στο επίκεντρο βρίσκονται ο αμίαντος, ο μόλυβδος, καθώς και καρκινογόνες, μεταλλαξιογόνες και τοξικές για την αναπαραγωγή ουσίες.

Παράλληλα ενισχύεται η συνεργασία των επιχειρήσεων με πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα και το ΕΛΙΝΥΑΕ για τη διενέργεια μετρήσεων έκθεσης σε βλαπτικούς παράγοντες.

Η λογική είναι ότι η πρόληψη πρέπει να στηρίζεται σε πραγματικά δεδομένα και επιστημονικές μετρήσεις και όχι απλώς στην τυπική τήρηση διαδικασιών.

Ψηφιακό «μάτι» στις συνθήκες εργασίας

Σημαντική αλλαγή έρχεται και στο βιβλίο υποδείξεων των τεχνικών ασφαλείας και των ιατρών εργασίας.

Η ψηφιοποίησή του αναμένεται να περιορίσει τη γραφειοκρατία, αλλά ταυτόχρονα να δώσει στην Επιθεώρηση Εργασίας πληρέστερη και ταχύτερη εικόνα για τις πραγματικές συνθήκες στους χώρους εργασίας.

Το μέτρο εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια μετασχηματισμού της Επιθεώρησης από έναν μηχανισμό που παρεμβαίνει κυρίως εκ των υστέρων σε έναν σύγχρονο θεσμό πρόληψης που αξιοποιεί δεδομένα και τεχνολογικά εργαλεία για πιο στοχευμένους ελέγχους.

Από τον έλεγχο στην πρόληψη

Αυτή είναι και η βασική φιλοσοφία που περιέγραψε ο υφυπουργός.

Η προστασία του εργαζομένου δεν πρέπει να αρχίζει μετά το ατύχημα ή μετά την εμφάνιση μιας ασθένειας.

Πρέπει να προηγείται.

Η αξιοποίηση δεδομένων μπορεί να επιτρέψει στην Επιθεώρηση Εργασίας να αναγνωρίζει εγκαίρως κλάδους και εργασιακά περιβάλλοντα υψηλότερου κινδύνου και να κατευθύνει εκεί ελέγχους και παρεμβάσεις.

Πρόκειται για αλλαγή ιδιαίτερης σημασίας σε κλάδους όπως οι κατασκευές, η μεταποίηση και η βιομηχανία, όπου η έκθεση σε φυσικούς, χημικούς ή άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες μπορεί να είναι μεγαλύτερη.

Τι σημαίνει το νέο σύστημα για τις επιχειρήσεις

Η μεταρρύθμιση δεν αφορά μόνο τους εργαζόμενους.

Δημιουργεί ένα πιο απαιτητικό περιβάλλον πρόληψης και για τις επιχειρήσεις.

Η καλύτερη καταγραφή των επαγγελματικών κινδύνων, η ψηφιοποίηση των υποδείξεων τεχνικών ασφαλείας και ιατρών εργασίας, οι μετρήσεις έκθεσης και η ενίσχυση της δυνατότητας της Επιθεώρησης να αξιοποιεί δεδομένα σημαίνουν ότι η συμμόρφωση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Η υγεία και η ασφάλεια παύουν έτσι να αντιμετωπίζονται ως μια σειρά τυπικών υποχρεώσεων και μετατρέπονται σταδιακά σε μέρος της καθημερινής λειτουργίας και διαχείρισης κινδύνου μιας επιχείρησης.

Πρώτες βοήθειες και μεγαλύτερη ασφάλεια στα εργοτάξια

Το υπουργείο δίνει παράλληλα έμφαση στην εκπαίδευση στις βασικές πρώτες βοήθειες και στην ενίσχυση του ρόλου του συντονιστή ασφάλειας στα τεχνικά και οικοδομικά έργα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στην προσβασιμότητα της ενημέρωσης.

Οι κανόνες υγείας και ασφάλειας πρέπει να μπορούν να γίνονται κατανοητοί από όλους τους εργαζόμενους, ανεξάρτητα από τη γλώσσα που μιλούν, πιθανές αναγνωστικές δυσκολίες ή αναπηρία.

Σε μια αγορά εργασίας με αυξανόμενη παρουσία εργαζομένων διαφορετικών εθνικοτήτων, η δυνατότητα κατανόησης μιας οδηγίας ασφαλείας δεν αποτελεί λεπτομέρεια αλλά βασικό μέρος της ίδιας της πρόληψης.

Καραγκούνης: Δεν αρκούν περισσότερες δουλειές – Πρέπει να είναι ασφαλείς

Η παρέμβαση εντάσσεται στον εκσυγχρονισμό του πλαισίου για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία μέσω του ν. 5239/2025, με τον Κώστα Καραγκούνη να δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόληψη, την επιστημονική τεκμηρίωση και την τεχνολογία.

Η κυβερνητική θέση είναι ότι η βελτίωση της αγοράς εργασίας δεν ολοκληρώνεται με την αύξηση της απασχόλησης.

Χρειάζεται ταυτόχρονα βελτίωση της ποιότητας και της ασφάλειας της εργασίας.

Και αυτό αποκτά μεγαλύτερη σημασία καθώς η συζήτηση μετακινείται σταδιακά από το «πόσες θέσεις εργασίας δημιουργούνται» στο «τι είδους θέσεις εργασίας δημιουργούνται».

Η εφαρμογή θα είναι το πραγματικό τεστ

Ο ίδιος ο υφυπουργός έθεσε, πάντως, το κρίσιμο ζήτημα στο τέλος της παρέμβασής του: κανένα θεσμικό πλαίσιο δεν αρκεί εάν δεν λειτουργεί στην πράξη.

Ευχαριστώντας τα στελέχη της Επιθεώρησης Εργασίας, υπογράμμισε ότι η αξία κάθε αλλαγής θα κριθεί στον πραγματικό χώρο εργασίας.

«Στόχος μας είναι ένα σύστημα πιο σύγχρονο, πιο λειτουργικό και περισσότερο προσανατολισμένο στην έγκαιρη αναγνώριση και αντιμετώπιση των κινδύνων. Ένα σύστημα στο οποίο η πρόληψη δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά καθημερινή μας πρόκληση και στόχο», δήλωσε ο Κώστας Καραγκούνης.

Αυτό είναι και το ουσιαστικό στοίχημα της μεταρρύθμισης.

Να περάσει η ασφάλεια στην εργασία από το χαρτί στον πραγματικό χώρο δουλειάς και η επαγγελματική ασθένεια από την ανεπαρκή καταγραφή στην έγκαιρη αναγνώριση και, κυρίως, στην πρόληψη.

Πηγή: pagenews.gr