Η ΕΕ ζητά καθαρή εικόνα για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας

Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις τονίζει ότι πρώτα πρέπει να αποσαφηνιστεί το πραγματικό μέγεθος του ουκρανικού δημοσιονομικού κενού πριν ληφθεί απόφαση για το πώς θα καλυφθεί. Το Κίεβο πιέζει για λύσεις, ενώ οι Βρυξέλλες εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια και ζητούν πλήρη εικόνα για τις ανάγκες.

Η προτεραιότητα των Βρυξελλών

Η Ευρωπαϊκή Ένωση χρειάζεται πρώτα να αποσαφηνίσει με ακρίβεια τις αυξανόμενες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ουκρανίας και μετά να αποφασίσει με ποιον τρόπο θα καλυφθεί το κενό, υπογράμμισε ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις. Ο ίδιος, που έχει την εποπτεία της στήριξης προς την Ουκρανία, μίλησε για την ανάγκη μιας «σωστής, λεπτομερούς αξιολόγησης», επισημαίνοντας ότι ο πόλεμος συνεχίζεται με σφοδρότητα και ότι η Ρωσία εντείνει τις επιθέσεις της.

Ο Ντομπρόβσκις σημείωσε επίσης ότι η οικονομική κατάσταση στην Ουκρανία παραμένει πολύ δύσκολη, κάτι που μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερες χρηματοδοτικές ανάγκες. Όπως τόνισε, υπάρχουν ακόμη «ανοιχτά ερωτήματα» που πρέπει να απαντηθούν πριν η ΕΕ προχωρήσει σε αποφάσεις για την επόμενη μέρα της στήριξης.

Το αίτημα του Κιέβου για το χρηματοδοτικό κενό

Η συζήτηση φούντωσε όταν ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζήτησε από τους συμμάχους να καλύψουν έλλειμμα 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων, δηλαδή 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, στο υπουργείο Άμυνας της χώρας. Το Κίεβο εξηγεί ότι το κενό αυτό προέκυψε επειδή μεταφέρθηκαν νωρίτερα κονδύλια που είχαν δεσμευτεί για το δεύτερο εξάμηνο του έτους, ώστε να καλυφθούν δαπάνες του πρώτου εξαμήνου.

Τα κεφάλαια αυτά, συνολικού ύψους 23 δισεκατομμυρίων ευρώ, αφορούν προσωπικό, κοινωνική στήριξη και αγορές όπλων. Μέσα σε αυτά περιλαμβάνονται περίπου 6 δισεκατομμύρια ευρώ σε προκαταβολές για παραδόσεις που αναμένονται στις αρχές του 2027.

Η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει πειστεί ακόμη και ζητά συνολική ανάλυση για να διαπιστωθεί πόσο μεγάλο είναι το έλλειμμα, από πού προκύπτει και πώς μπορεί να καλυφθεί. Στις τεχνικές συζητήσεις συμμετέχει και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ενώ οι Βρυξέλλες εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε λύσεις που θα άλλαζαν το αρχικό πλαίσιο χρηματοδότησης.

Ο Ντομπρόβσκις είπε ότι πριν από οποιαδήποτε συζήτηση για νέα χρηματοδότηση πρέπει να αποτυπωθούν με ακρίβεια οι πρόσθετες ανάγκες και στη συνέχεια να εξεταστεί με τις ουκρανικές αρχές ο τρόπος κάλυψής τους. Υπενθύμισε επίσης ότι το υφιστάμενο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ επιτρέπει «ορισμένες προσαρμογές».

Το σενάριο της επιτάχυνσης των εκταμιεύσεων

Μία από τις επιλογές που έχει θέσει ο Ζελένσκι στο τραπέζι είναι να επισπευστούν από την ΕΕ οι εκταμιεύσεις στο πλαίσιο του δανείου στήριξης των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ. Το σχέδιο αυτό, όμως, θα άλλαζε το αρχικό χρονοδιάγραμμα της Ένωσης, το οποίο προβλέπει 45 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2026 και άλλα 45 δισεκατομμύρια ευρώ για το 2027.

Η προεξόφληση των πληρωμών ενέχει τον κίνδυνο να εξαντληθεί η βοήθεια την επόμενη χρονιά και να επιδεινωθεί το πρόβλημα. Μέχρι στιγμής, η Επιτροπή δεν έχει λάβει επίσημο αίτημα από το Κίεβο για μια τέτοια αλλαγή.

Από τη δόση των 45 δισεκατομμυρίων ευρώ που προβλέπεται για το 2026, έχουν ήδη καταβληθεί 3,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε δημοσιονομική στήριξη και 8,35 δισεκατομμύρια ευρώ σε στρατιωτική στήριξη.

Διαφάνεια, λογοδοσία και έλεγχοι

Το αιφνίδιο έλλειμμα έφερε ξανά στο προσκήνιο ζητήματα λογοδοσίας και διαφάνειας, τα οποία ταλανίζουν την Ουκρανία από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής. Η χώρα έχει βρεθεί αντιμέτωπη με πολλαπλά σκάνδαλα διαφθοράς, καθώς και αναφορές για απάτη, σπατάλη και κακοδιαχείριση.

Ως προϋπόθεση για το δάνειο, το Κίεβο έχει παραχωρήσει στις Βρυξέλλες δικαιώματα εποπτείας στον τραπεζικό του λογαριασμό. Η Επιτροπή ελέγχει επίσης τα συμβόλαια για αγορές όπλων. «Δίνουμε πολύ μεγάλη βαρύτητα σε ζητήματα χρηστής διακυβέρνησης, ορθής δημοσιονομικής διαχείρισης και καταπολέμησης της διαφθοράς σε όλα αυτά τα προγράμματα», είπε ο Ντομπρόβσκις, προσθέτοντας ότι αυτά αποτελούν μέρος των όρων της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής βοήθειας.

Η συζήτηση για τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία

Ως εναλλακτική στην επιτάχυνση του δανείου, η Ουκρανία έχει προτείνει στις χώρες της ΕΕ να εξετάσουν εκ νέου τη χρήση των δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων της Κεντρικής Τράπεζας της Ρωσίας. Η ΕΕ διαθέτει 210 δισεκατομμύρια ευρώ από αυτά τα περιουσιακά στοιχεία, με τα περισσότερα να βρίσκονται στην Euroclear στο Βέλγιο.

Η Σουηδία, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Πολωνία, με τη στήριξη των χωρών της Βαλτικής, ηγούνται νέας προσπάθειας για την επαναφορά του σχεδίου, το οποίο είχε καταρρεύσει πέρυσι έπειτα από δύσκολες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, το Βέλγιο έχει ήδη προειδοποιήσει ότι οι αντιρρήσεις του δεν έχουν εξαφανιστεί.

Ο Ντομπρόβσκις είπε ότι η Επιτροπή μπορεί να βοηθήσει τα κράτη μέλη, αλλά προς το παρόν δεν δεσμεύεται για νέο νομικό κείμενο. Θύμισε ότι πέρυσι κατατέθηκε συγκεκριμένη νομοθετική πρόταση για τη χρήση αυτών των περιουσιακών στοιχείων, αλλά τα κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να συμφωνήσουν, κυρίως λόγω της αντίστασης του Βελγίου. Παράλληλα, άφησε να εννοηθεί ότι θα περιμένει εγγυήσεις πως μπορεί να υπάρξει συμφωνία μεταξύ των κρατών μελών.

Η Ουκρανία έχει προτείνει επίσης τη μεταφορά των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που βρίσκονται στην Euroclear σε έναν θεματοφύλακα που θα ανήκει στην ΕΕ, ενώ μια διακομματική συμμαχία 122 ευρωβουλευτών έχει ταχθεί υπέρ της μεταφοράς. Την ίδια ώρα, οι Βρυξέλλες εντείνουν την πίεση στους δυτικούς συμμάχους, οι οποίοι αναμένεται να καλύψουν το ένα τρίτο των αναγκών του Κιέβου.

Η στάση των ΗΠΑ και το μήνυμα της ΕΕ

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα ζητήσει από τους Ευρωπαίους να επιστρέψουν όλη την αμερικανική βοήθεια που δόθηκε στην Ουκρανία επί της προηγούμενης κυβέρνησης. Ο Ντομπρόβσκις υποβάθμισε την απειλή, επισημαίνοντας ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της είναι μακράν οι μεγαλύτεροι υποστηρικτές και χρηματοδότες της Ουκρανίας.

Ταυτόχρονα, σημείωσε πως είναι σημαντικό και άλλες δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, να συμβάλουν με το δικό τους μερίδιο. Με αυτόν τον τρόπο, όπως είπε, η ΕΕ βλέπει συνολικά το ζήτημα της στήριξης προς την Ουκρανία. Πηγή: Pagenews.gr