Μονιμότητα στο Δημόσιο στο τραπέζι: Αξιολόγηση, απομάκρυνση και η μεγάλη μάχη για το άρθρο 103
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Μονιμότητα στο Δημόσιο στο τραπέζι: Αξιολόγηση, απομάκρυνση και η μεγάλη μάχη για το άρθρο 103
Η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση δεν αφορά μόνο τη Δικαιοσύνη, τα πανεπιστήμια ή την πολιτική ευθύνη υπουργών.
Αφορά και μία από τις πιο βαθιά ριζωμένες εγγυήσεις του ελληνικού Δημοσίου: τη μονιμότητα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει τοποθετήσει την αξιολόγηση του προσωπικού και τη σύνδεσή της με την υπηρεσιακή εξέλιξη στον πυρήνα των αλλαγών που θέλει να προωθήσει.
Στη ΔΕΘ χαρακτήρισε τη σύνδεση της απόδοσης με την αξιολόγηση στο Δημόσιο «σημαντική θεσμική πρωτοβουλία» στο πλαίσιο ενός νέου Συντάγματος.
Τι λέει σήμερα το Σύνταγμα
Το άρθρο 103 κατοχυρώνει τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων που κατέχουν οργανικές θέσεις, προβλέποντας ότι δεν μπορούν να παυθούν παρά μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Η αρχική λογική της μονιμότητας ήταν να προστατεύεται ο δημόσιος υπάλληλος από αυθαίρετες πολιτικές απολύσεις κάθε φορά που αλλάζει κυβέρνηση.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει όμως ότι το πλαίσιο πρέπει να εκσυγχρονιστεί ώστε να διαχωρίζεται η προστασία από την πολιτική αυθαιρεσία από την απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης.
Η θέση Μητσοτάκη
Στη σημερινή ομιλία ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε ρητά στην ανάγκη να συνδεθεί η θέση και η εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων με την αξιολόγηση, παρουσιάζοντας την αλλαγή ως ένα από τα πεδία όπου θα μπορούσε να υπάρχει διακομματική συμφωνία.
Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι ένα σύγχρονο Δημόσιο πρέπει να μπορεί να:
επιβραβεύει εκείνον που αποδίδει,
να παρέχει εκπαίδευση σε εκείνον που υστερεί,
και να διαθέτει πραγματικές συνέπειες για συστηματική ανεπάρκεια ή σοβαρή παραβίαση υποχρεώσεων.
Γιατί αντιδρούν οι εργαζόμενοι
Η άλλη πλευρά βλέπει διαφορετικό κίνδυνο.
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις του Δημοσίου φοβούνται ότι η αλλαγή της συνταγματικής εγγύησης μπορεί να ανοίξει τον δρόμο σε ευκολότερες απολύσεις και σε συστήματα αξιολόγησης που θα μπορούν να επηρεάζονται από πολιτικές ή διοικητικές πιέσεις.
Γι’ αυτό η συζήτηση γύρω από το άρθρο 103 έχει ήδη προκαλέσει κινητοποιήσεις.
Η αντιπαράθεση λοιπόν δεν είναι «αξιολόγηση ή καθόλου αξιολόγηση».
Το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος αξιολογεί, με ποια κριτήρια, πόσο αντικειμενικά και ποιες συνέπειες μπορεί να έχει μια αρνητική κρίση.
Η μεγάλη αλλαγή που θέλει η κυβέρνηση
Ο πρωθυπουργός προσπαθεί να μετακινήσει το πολιτικό βάρος από τη λέξη «μονιμότητα» στη λέξη «απόδοση».
Η λογική είναι ότι η μονιμότητα δεν πρέπει να λειτουργεί ως αυτόματη ασυλία απέναντι σε κάθε αξιολόγηση.
Από την άλλη, οποιαδήποτε αλλαγή που αγγίζει την εργασιακή ασφάλεια εκατοντάδων χιλιάδων δημοσίων υπαλλήλων απαιτεί σαφείς δικλίδες προστασίας.
Και αυτό είναι ακριβώς το σημείο όπου θα κριθεί το τελικό περιεχόμενο της αναθεώρησης.
Δεν είναι μόνο θέμα απολύσεων
Η αναθεώρηση μπορεί να έχει επιπτώσεις πολύ πέρα από το ερώτημα «μένει ή φεύγει ένας υπάλληλος».
Μπορεί να επηρεάσει:
την εξέλιξη στην ιεραρχία,
τα συστήματα επιβράβευσης,
τις θέσεις ευθύνης,
την κινητικότητα,
την επιμόρφωση,
και ενδεχομένως τη σύνδεση μέρους της επαγγελματικής εξέλιξης με μετρήσιμα αποτελέσματα.
Αυτό εξηγεί γιατί η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως μεταρρύθμιση αποτελεσματικότητας και οι εργαζόμενοι ως θέμα εργασιακών εγγυήσεων.
Το δύσκολο ερώτημα
Η Ελλάδα έχει πράγματι ανάγκη από αποτελεσματικότερο Δημόσιο.
Έχει όμως επίσης ιστορική εμπειρία κομματικών παρεμβάσεων στη δημόσια διοίκηση.
Το νέο άρθρο 103, εάν τελικά αλλάξει, θα πρέπει επομένως να λύσει δύο προβλήματα ταυτόχρονα:
να επιτρέψει πραγματική αξιολόγηση,
χωρίς να επαναφέρει την εποχή όπου μια αλλαγή πολιτικής εξουσίας μπορούσε να σημαίνει ανατροπή ολόκληρου του διοικητικού μηχανισμού.
Και γι’ αυτό η μάχη για τη μονιμότητα μπορεί να αποδειχθεί μία από τις πιο κοινωνικά εκρηκτικές πλευρές της Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο