ΗΠΑ ανοίγουν ξανά την πόρτα στο Ιράν – Waltz: «Ο χρόνος δουλεύει υπέρ μας»

Η Ουάσιγκτον στέλνει από τη Νέα Υόρκη διπλό μήνυμα στην Τεχεράνη: η διπλωματική έξοδος παραμένει διαθέσιμη, αλλά χωρίς τους όρους που θέτει σήμερα το Ιράν. Την ίδια ώρα, ο Mike Waltz αποκαλύπτει ενδιαφέρον νέων κρατών για τις Abraham Accords, σε μια Μέση Ανατολή που αναδιατάσσεται γύρω από Ιράν, Ισραήλ και τα κρίσιμα θαλάσσια περάσματα.

Ένα από τα καθαρότερα μέχρι σήμερα μηνύματα ότι η Ουάσιγκτον δεν έχει κλείσει τη διπλωματική οδό προς την Τεχεράνη έστειλε από τη Νέα Υόρκη ο Αμερικανός πρεσβευτής στον ΟΗΕ Mike Waltz.

Μιλώντας στο Al-Monitor Live, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, ο Waltz δήλωσε ότι η «πόρτα είναι ανοιχτή» για επιστροφή του Ιράν στις διαπραγματεύσεις, ενώ υποστήριξε ότι η κυβέρνηση Trump θεωρεί πως ο χρόνος λειτουργεί υπέρ των ΗΠΑ στον πόλεμο που βρίσκεται σε εξέλιξη από τις 28 Φεβρουαρίου.

«Η πόρτα είναι ανοιχτή για το Ιράν να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», δήλωσε.

Δεν πρόκειται όμως για προσφορά αποκλιμάκωσης χωρίς όρους. Ο Waltz απέρριψε ως «φανταστικές» τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες η Τεχεράνη απαιτεί άρση των αμερικανικών κυρώσεων και πολεμικές αποζημιώσεις προκειμένου να επιστρέψει στις συνομιλίες.

«Το Ιράν είναι στο πιο αδύναμο σημείο του από το 1979»

Η αμερικανική στρατηγική, όπως την περιέγραψε ο Waltz, βασίζεται στην εκτίμηση ότι η οικονομική και στρατηγική πίεση πάνω στην Τεχεράνη αυξάνεται όσο περνά ο χρόνος.

«Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται στο πιο αδύναμο σημείο του από το 1979 και γίνεται όλο και πιο αδύναμο», υποστήριξε, επικαλούμενος την κατάρρευση του ριάλ και τις ευρύτερες οικονομικές πιέσεις.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ελπίζει η επιστροφή στις συνομιλίες να γίνει «ειρηνικά και διπλωματικά».

Η αποτίμηση της ισχύος του ιρανικού καθεστώτος αποτελεί εκτίμηση του Waltz. Είναι όμως γεγονός ότι η ιρανική οικονομία βρίσκεται υπό ισχυρή πίεση από τον πόλεμο, τις κυρώσεις και τους περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου, ενώ το ριάλ έχει καταγράψει νέα ιστορικά χαμηλά.

Ορμούζ: Το μεγάλο χαρτί της Τεχεράνης

Πίσω από τη νέα διπλωματική κίνηση βρίσκεται το σημαντικότερο ίσως γεωοικονομικό μέτωπο του πολέμου: τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το Al-Monitor, το Ιράν έχει ουσιαστικά αποκλείσει το στρατηγικό πέρασμα από την έναρξη του πολέμου και συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία του με απαιτήσεις που περιλαμβάνουν την άρση κυρώσεων και αποζημιώσεις για τις πολεμικές ζημιές — όρους που η Ουάσιγκτον απορρίπτει.

Η σημασία του Ορμούζ ξεπερνά πλέον το στρατιωτικό πεδίο. Η προοπτική επανέναρξης της διπλωματίας ΗΠΑ–Ιράν συνέβαλε τη Δευτέρα στην αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου, με το Brent να υποχωρεί έως τα $101,19 το βαρέλι, καθώς οι αγορές άρχισαν να τιμολογούν πιθανότητα αποκλιμάκωσης.

Το ενδιαφέρον των αγορών είναι σαφές: οποιαδήποτε συμφωνία που θα περιόριζε τον κίνδυνο στο Ορμούζ θα είχε άμεση επίπτωση στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές.

Και Bab el-Mandeb: Δύο choke points στην ίδια εξίσωση

Η πίεση δεν περιορίζεται στον Περσικό Κόλπο.

Οι Χούθι έχουν ενισχύσει τη θέση τους στην περιοχή του Bab el-Mandeb, ενώ οι επιθέσεις εναντίον σαουδαραβικών ενεργειακών και ναυτιλιακών στόχων έχουν διευρύνει τη γεωγραφία της κρίσης.

Έτσι, η σύγκρουση έχει δημιουργήσει μια ασυνήθιστη γεωστρατηγική συνθήκη: το Ιράν και οι σύμμαχοί του διαθέτουν μοχλούς πίεσης γύρω από δύο από τα σημαντικότερα θαλάσσια περάσματα της παγκόσμιας οικονομίας — το Ορμούζ και το Bab el-Mandeb.

Αυτό εξηγεί και γιατί η αμερικανική στρατηγική δεν περιορίζεται πλέον στο Ιράν.

Το δεύτερο μήνυμα Waltz: Νέα κράτη κοιτούν τις Abraham Accords

Η άλλη μεγάλη είδηση της παρέμβασης Waltz αφορά τις Συμφωνίες του Αβραάμ.

Ο Αμερικανός πρεσβευτής αποκάλυψε ότι υπάρχουν «prospective members» — χώρες δηλαδή που ενδιαφέρονται για πιθανή ένταξη στις Abraham Accords — χωρίς να τις κατονομάσει.

Οι συμφωνίες, που υπογράφηκαν το 2020 με αμερικανική διαμεσολάβηση, οδήγησαν στην εξομάλυνση των σχέσεων του Ισραήλ με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν και το Μαρόκο.

Έξι χρόνια μετά, η κυβέρνηση Trump επιχειρεί να χρησιμοποιήσει το ίδιο πλαίσιο ως εργαλείο μιας ευρύτερης περιφερειακής αρχιτεκτονικής.

Η πρόσφατη αναβάθμιση των σχέσεων Ισραήλ–Μαρόκου με ανταλλαγή πρεσβευτών προσφέρει στην Ουάσιγκτον ένα χειροπιαστό παράδειγμα συνέχισης αυτής της διαδικασίας.

Η νέα αρχιτεκτονική απέναντι στο Ιράν

Η διεύρυνση των Abraham Accords αποκτά διαφορετικό βάρος μέσα στον σημερινό πόλεμο.

Πρόσφατα, ανώτατοι στρατιωτικοί αξιωματούχοι από τις ΗΠΑ, το Ισραήλ και οκτώ αραβικά κράτη —Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Κουβέιτ, Κατάρ, Ιορδανία και Αίγυπτο μεταξύ αυτών— συμμετείχαν σε κλειστή συνάντηση στη Γερμανία με αντικείμενο το Ιράν και την περιφερειακή ασφάλεια.

Δεν σημαίνει ότι όλες αυτές οι χώρες προτίθενται να ενταχθούν στις Abraham Accords — ο Waltz δεν αποκάλυψε ποια κράτη εννοούσε.

Δείχνει όμως ότι ο πόλεμος επιταχύνει μορφές συνεργασίας μεταξύ κρατών που αντιμετωπίζουν κοινές απειλές, ακόμη και όταν δεν έχουν τις ίδιες διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ.

Γάζα: Η επόμενη κίνηση μετά τις ισραηλινές εκλογές

Ο Waltz συνέδεσε τη νέα περιφερειακή στρατηγική και με τη Γάζα, παρουσιάζοντας την προσέγγιση της κυβέρνησης Trump ως ένα νέο μοντέλο πολυμερούς συνεργασίας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται το Board of Peace και το σχέδιο των 20 σημείων για τη Γάζα, που προβλέπει μεταξύ άλλων παλαιστινιακή τεχνοκρατική διοίκηση, ανοικοδόμηση και International Stabilization Force.

Ωστόσο, η εφαρμογή του σχεδίου εξακολουθεί να συναντά εμπόδια, κυρίως γύρω από την αλληλουχία ανάμεσα στον αφοπλισμό της Χαμάς και άλλων ένοπλων οργανώσεων και τη σταδιακή ισραηλινή αποχώρηση.

Ο Waltz εκτίμησε ότι οι σχετικές συζητήσεις με το Ισραήλ μπορούν να κινηθούν ξανά μετά την ολοκλήρωση της ισραηλινής εκλογικής διαδικασίας στις 27 Οκτωβρίου.

Ιράκ: Παράθυρο για περιορισμό των φιλοϊρανικών πολιτοφυλακών

Στην ίδια γεωπολιτική εικόνα εντάσσεται και το Ιράκ.

Ο Waltz χαιρέτισε την προσπάθεια της Βαγδάτης να φέρει τις ένοπλες φιλοϊρανικές οργανώσεις υπό αποτελεσματικότερο κρατικό έλεγχο, συνδέοντας αυτή τη δυνατότητα με τη σημερινή αποδυνάμωση της περιφερειακής θέσης της Τεχεράνης.

Το Ιράκ αποτελεί κρίσιμο τεστ: η επιτυχία ή η αποτυχία της Βαγδάτης να ενισχύσει το κρατικό μονοπώλιο στα όπλα θα δείξει μέχρι ποιο σημείο η πίεση στο Ιράν μεταφράζεται πράγματι σε υποχώρηση της επιρροής του στους περιφερειακούς συμμάχους του.

Η Ουάσιγκτον παίζει ταυτόχρονα πίεση και διπλωματία

Το μήνυμα Waltz δεν συνιστά ακόμη έναρξη διαπραγματεύσεων. Η Τεχεράνη εξακολουθεί να θέτει όρους και η Ουάσιγκτον τους απορρίπτει, ενώ ο πόλεμος συνεχίζεται.

Αλλά για πρώτη φορά η διπλωματική προοπτική συνδέεται τόσο καθαρά με μια ευρύτερη αμερικανική στρατηγική: οικονομική πίεση στο Ιράν, προσπάθεια περιορισμού των περιφερειακών συμμάχων του, ενίσχυση της συνεργασίας Ισραήλ–αραβικών κρατών και πιθανή νέα διεύρυνση των Abraham Accords.

Και η αντίδραση του πετρελαίου δείχνει ότι οι αγορές παρακολουθούν πλέον τη Νέα Υόρκη σχεδόν όσο και το Ορμούζ.

Πηγή: pagenews.gr