Χειμώνας με «ασπίδα» στα καύσιμα: Κάτω από €1,75 η θέρμανση – Στο τραπέζι ΕΦΚ και νέο πλαφόν

Η κυβέρνηση ετοιμάζει πολυεπίπεδη παρέμβαση απέναντι στο ενεργειακό κόστος: επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο θέρμανσης, αυξημένο επίδομα για τους σημερινούς δικαιούχους, συνέχιση της στήριξης στο diesel και πιθανή επιστροφή του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους. Το μεγάλο «κλειδί» είναι πλέον οι Βρυξέλλες: εάν εξασφαλιστεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος, στο τραπέζι παραμένει ακόμη και προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Οι τελικές αποφάσεις για τη θέρμανση θα ληφθούν όσο πιο κοντά γίνεται στην έναρξη διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου, καθώς η κυβέρνηση περιμένει την εικόνα των διεθνών τιμών.

Ο χειμώνας του 2026-2027 δεν θα είναι ένας συνηθισμένος χειμώνας για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η νέα ενεργειακή αναταραχή έχει αλλάξει τα δεδομένα και το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί πλέον να στήσει ένα πακέτο που θα λειτουργεί σε περισσότερα από ένα επίπεδα: στην τιμή της αντλίας, στο επίδομα θέρμανσης, στο diesel, στο περιθώριο κέρδους της αγοράς και —εφόσον υπάρξει ευρωπαϊκό «πράσινο φως»— ακόμη και στη φορολογία των καυσίμων.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Όμηρος Τσάπαλος, μιλώντας για τον κυβερνητικό σχεδιασμό, έβαλε έναν πρώτο πήχη για το πετρέλαιο θέρμανσης:

«Είναι σίγουρο κάτω από 1,75. Και με βάση τα τωρινά δεδομένα φαίνεται ότι μπορεί να είναι και κάτω από 1,70». Επικολλημένο markdown

Πρόκειται όμως για εκτίμηση με βάση τα σημερινά δεδομένα και όχι για κλειδωμένη τελική τιμή.

Και αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη.

Το πρώτο μέτρο: Επιδότηση απευθείας στην αντλία

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ήδη προαναγγείλει παρέμβαση ώστε η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, με συμμετοχή τόσο του κράτους όσο και των διυλιστηρίων.

Με βάση τα σενάρια που εξετάζονται, η ενίσχυση στην αντλία θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 40 λεπτά ανά λίτρο, ανάλογα με το πού θα βρίσκονται οι διεθνείς τιμές όταν ανοίξει η περίοδος διάθεσης στις 15 Οκτωβρίου.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος που το οικονομικό επιτελείο δεν θέλει να «κλειδώσει» από τώρα το τελικό ποσό.

Στη συνέντευξη επισημάνθηκε χαρακτηριστικά:

«Για το επίδομα θέρμανσης ειδικά, θα περιμένουμε μέχρι και την τελευταία μέρα, μία μέρα πριν από τη διάθεση του πετρελαίου, για να ξέρουμε ακριβώς και το ύψος της επιδότησης».

Με απλά λόγια: όσο περισσότερο υποχωρήσουν οι διεθνείς τιμές μέχρι τις 15 Οκτωβρίου, τόσο μικρότερη θα είναι η απόσταση που θα πρέπει να καλυφθεί με κρατική και ιδιωτική συμμετοχή.

Το €1,70 μπαίνει πλέον στο κάδρο

Το ενδιαφέρον βρίσκεται σε μία νέα παράμετρο που προκύπτει από τη σημερινή συζήτηση.

Ο αρχικός κυβερνητικός στόχος ήταν σαφής: κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο.

Με τα σημερινά δεδομένα, όμως, ο Τσάπαλος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο η τελική τιμή να υποχωρήσει ακόμη χαμηλότερα:

«Φαίνεται ότι μπορεί να είναι και κάτω από 1,70».

Δεν αποτελεί δέσμευση. Είναι όμως η πρώτη ένδειξη ότι, εάν βοηθήσουν οι διεθνείς αγορές, ο στόχος μπορεί να μετακινηθεί χαμηλότερα από το αρχικό όριο.

Δεύτερη παρέμβαση: Μεγαλύτερο επίδομα θέρμανσης

Η στήριξη δεν σταματά στην αντλία.

Ο πρωθυπουργός έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα υπάρξει και οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, ενώ η παρέμβαση αφορά όλες τις μορφές ενέργειας που καλύπτονται από το υφιστάμενο σύστημα

Στη σημερινή συζήτηση ξεκαθαρίστηκε όμως μια σημαντική λεπτομέρεια:

τα εισοδηματικά κριτήρια δεν σχεδιάζεται να αλλάξουν.

«Όσον αφορά τα εισοδηματικά κριτήρια και γενικά τα κριτήρια ένταξης στο επίδομα θέρμανσης δεν πρόκειται να αλλάξουν», ανέφερε ο Τσάπαλος.

Αυτό που θα αλλάξει είναι το ποσό:

«Θα υπάρξει ως προς το ύψος όμως του επιδόματος θέρμανσης».

Άρα η λογική που διαμορφώνεται είναι διπλή:

χαμηλότερη τιμή για όλους στην αντλία + μεγαλύτερη ενίσχυση για όσους ήδη πληρούν τα κριτήρια του επιδόματος.

Diesel: Η στήριξη συνεχίζεται και τον Οκτώβριο

Το τρίτο μέτωπο είναι το πετρέλαιο κίνησης.

Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει ότι η επιδότηση στο diesel θα παραταθεί για ολόκληρο τον Οκτώβριο.

Η σημασία της παρέμβασης ξεπερνά όσους οδηγούν πετρελαιοκίνητα αυτοκίνητα.

Το diesel βρίσκεται μέσα στο κόστος των μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας και συνεπώς μια νέα άνοδος μπορεί να περάσει σταδιακά στις τιμές προϊόντων.

Το σενάριο που είχε τεθεί στο τραπέζι ήταν ακόμη και αύξηση της ενίσχυσης από τα σημερινά 10 λεπτά στα 20 λεπτά ανά λίτρο, εφόσον υπάρχει ο αναγκαίος δημοσιονομικός χώρος.

Επιστρέφει το πλαφόν;

Εδώ βρίσκεται μία ακόμη σημαντική είδηση.

Η πιθανότητα επαναφοράς πλαφόν στο περιθώριο κέρδους της αγοράς καυσίμων παραμένει στο τραπέζι.

Ο Τσάπαλος το είπε ευθέως:

«Το ενδεχόμενο επαναφοράς του πλαφόν στο περιθώριο κέρδους τόσο για τα πρατήρια όσο και για τις εταιρείες διακίνησης πετρελαιοειδών είναι στο τραπέζι».

Το μέτρο είχε εφαρμοστεί ξανά από τις 11 Μαρτίου έως τις 30 Ιουνίου 2026 και η κυβέρνηση εξετάζει την επαναφορά του εάν θεωρήσει ότι οι συνθήκες στην αγορά το επιβάλλουν.

Στη συνέντευξη υπήρξε έντονη αντίδραση από τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, ο οποίος υποστήριξε ότι ο προηγούμενος τρόπος υπολογισμού αδίκησε ιδιαίτερα πρατήρια της περιφέρειας.

Άρα το συγκεκριμένο μέτρο μόνο κλειδωμένο δεν είναι.

Εξετάζεται — και ήδη προκαλεί αντιδράσεις.

Και τώρα ο ΕΦΚ: Η μεγάλη απόφαση περνά από τις Βρυξέλλες

Το μεγαλύτερο δημοσιονομικά μέτρο είναι άλλο:

η προσωρινή μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει αφήσει ανοιχτή αυτή τη δυνατότητα εφόσον η ΕΕ επιτρέψει έκτακτες εθνικές παρεμβάσεις χωρίς να προσμετρώνται στα όρια δαπανών.

Στη σημερινή συζήτηση ο Τσάπαλος εξήγησε:

«Δεν είμαστε αντίθετοι σε οποιαδήποτε μείωση φόρου. Μεταξύ αυτών προφανώς και ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης. Αλλά για να το κάνουμε αυτό χρειαζόμαστε έναν πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο».

Και εδώ μπαίνει ο Οκτώβριος στο ημερολόγιο.

Όπως ανέφερε, το ζήτημα έχει ήδη τεθεί από τον πρωθυπουργό και πρόκειται να τεθεί πιο επίσημα στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής.

Από 28 λεπτά στα 2; Το ακραίο σενάριο και ο λογαριασμός

Η συζήτηση έφτασε ακόμη και στο πόσο χαμηλά θα μπορούσε θεωρητικά να πέσει ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στη συνέντευξη, ο φόρος βρίσκεται σήμερα στα 28 λεπτά ανά λίτρο, ενώ το ευρωπαϊκό κατώτατο επίπεδο αναφέρθηκε στα 2 λεπτά.

Μια δραστική μείωση της τάξης του 90% υπολογίστηκε ότι θα προκαλούσε απώλεια εσόδων περίπου 270-300 εκατ. ευρώ. Επικολλημένο markdown

Εκεί βρίσκεται ο πυρήνας του προβλήματος.

Εάν δεν δοθεί πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος από την Ευρώπη, τα χρήματα θα πρέπει είτε να προέλθουν από άλλες φορολογικές πηγές είτε να αφαιρεθούν από άλλες δαπάνες.

«Εμείς λέμε: αφήστε μας στην Ευρώπη […] να μην μειώσουμε δαπάνες, να μην αυξήσουμε φόρο», ήταν το σκεπτικό που παρουσιάστηκε.

Τα διυλιστήρια θα βάλουν ξανά χρήματα

Το κυβερνητικό σχέδιο δεν στηρίζεται αποκλειστικά στον κρατικό προϋπολογισμό.

Στη χρηματοδότηση της επιδότησης προβλέπεται συμμετοχή των διυλιστηρίων. Η κυβέρνηση έχει ήδη παρουσιάσει το μοντέλο ως κοινή παρέμβαση κράτους και διυλιστηρίων για τη συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης.

Στη σημερινή συζήτηση ο Τσάπαλος υποστήριξε επίσης ότι τα διυλιστήρια έχουν ήδη συνεισφέρει και ότι θα υπάρξει πρόσθετη συμμετοχή.

Όσο για πιθανή νέα φορολόγηση υπερκερδών, σημείωσε ότι αυτή προϋποθέτει να ολοκληρωθεί η οικονομική χρήση ώστε να είναι γνωστό εάν και σε ποιο ύψος προέκυψαν υπερκέρδη.

Γιατί η κυβέρνηση δεν ανακοινώνει ακόμη το τελικό ποσό

Η απάντηση βρίσκεται στις διεθνείς αγορές.

Το πετρέλαιο μπορεί να αλλάξει σημαντικά τιμή μέσα στις περίπου τρεις εβδομάδες που απομένουν μέχρι να αρχίσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης.

Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης διεθνή σενάρια για απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων, ενώ η ροή πετρελαίου και η γεωπολιτική κατάσταση μπορούν να αλλάξουν γρήγορα την εικόνα.

«Σε 15 μέρες, 20 μέρες που είναι να διατεθεί το πετρέλαιο θέρμανσης, θα είναι άλλες οι τιμές», ειπώθηκε χαρακτηριστικά στη συζήτηση.

Γι’ αυτό και η κυβέρνηση θέλει να κρατήσει ανοιχτό το ύψος της τελικής παρέμβασης.

Τι πρέπει να περιμένει τελικά ένα νοικοκυριό

Με τα δεδομένα της 25ης Σεπτεμβρίου, το πακέτο σχηματίζεται πλέον αρκετά καθαρά, αλλά όχι όλα τα ποσά έχουν οριστικοποιηθεί:

• Πετρέλαιο θέρμανσης: στόχος έναρξης κάτω από €1,75/λίτρο, με σημερινή εκτίμηση ότι μπορεί να κινηθεί ακόμη και κάτω από €1,70 εάν βοηθήσουν οι διεθνείς τιμές. Επικολλημένο markdown
• Επιδότηση στην αντλία: εξετάζεται σημαντική παρέμβαση, με δημοσιευμένα σενάρια έως 40 λεπτά/λίτρο· το τελικό ύψος θα εξαρτηθεί από την αγορά.
• Επίδομα θέρμανσης: θα αυξηθεί, χωρίς αλλαγή των υφιστάμενων κριτηρίων σύμφωνα με τον Τσάπαλο.
• Diesel κίνησης: η επιδότηση συνεχίζεται τον Οκτώβριο.
• Πλαφόν περιθωρίου κέρδους: βρίσκεται υπό εξέταση και μπορεί να επανέλθει εφόσον κριθεί αναγκαίο.
• ΕΦΚ: παραμένει πιθανή πρόσθετη παρέμβαση, αλλά συνδέεται με τον δημοσιονομικό χώρο και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις.

Ο δύσκολος χειμώνας και το «μαξιλάρι»

Το σημαντικότερο στοιχείο της κυβερνητικής στρατηγικής είναι ίσως αυτό που δεν πρόκειται να δαπανηθεί από την πρώτη ημέρα.

Η κυβέρνηση έχει διαμηνύσει ότι θέλει να διατηρήσει δημοσιονομικές εφεδρείες, ακριβώς επειδή κανείς δεν γνωρίζει πώς θα εξελιχθεί η ενεργειακή κρίση μέσα στον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο.

Άρα η 15η Οκτωβρίου δεν θα είναι το τέλος της κυβερνητικής παρέμβασης.

Θα είναι η αρχή.

Το πρώτο ανάχωμα είναι ήδη ορατό: αντλία, επίδομα θέρμανσης και diesel.

Το δεύτερο —πλαφόν και ενδεχόμενη φορολογική παρέμβαση— παραμένει διαθέσιμο εφόσον χρειαστεί.

Και το τρίτο θα κριθεί στις Βρυξέλλες: εάν η Ελλάδα πάρει τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που ζητά, η κυβέρνηση θα έχει μεγαλύτερη δυνατότητα να παρέμβει στον ΕΦΚ χωρίς να χρηματοδοτήσει τη μείωση με νέους φόρους ή περικοπές δαπανών.

Ο χειμώνας, επομένως, προμηνύεται ακριβός.

Το πραγματικό ερώτημα πλέον δεν είναι εάν θα υπάρξει παρέμβαση. Είναι πόσο μεγάλη θα χρειαστεί να γίνει. Πηγή: pagenews.gr