Τέσσερις «γαλάζιες» ατάκες ανάβουν φωτιές στο Μαξίμου – Το δύσκολο παιχνίδι στα δεξιά

Μαρινάκης, Κουλκουδίνας, Τσιάρας και Θεοχάρης άνοιξαν μέσα σε λίγες ημέρες μέτωπα για ανεργία, βενζίνη, κατανάλωση και «κακομοίρηδες» – Οι διαφορετικές αντιδράσεις της κυβέρνησης, η επιστροφή Κασιδιάρη και η εκκρεμότητα Σαμαρά δημιουργούν ένα πολύ πιο σύνθετο πολιτικό σκηνικό στα δεξιά της ΝΔ.

Τέσσερις δηλώσεις μέσα σε περίπου δύο εβδομάδες. Τέσσερα διαφορετικά πρόσωπα της Νέας Δημοκρατίας. Και ένα κοινό αποτέλεσμα: το Μέγαρο Μαξίμου αναγκάζεται ξανά και ξανά να εξηγεί τι αποτελεί κυβερνητική πολιτική, τι προσωπική άποψη, τι ειπώθηκε αποσπασματικά και τι ήταν απλώς… «άστοχο».

Η αλληλουχία δύσκολα περνά απαρατήρητη.

Από την πρόταση του Παύλου Μαρινάκη για το επίδομα ανεργίας μέχρι τα «10 ευρώ βενζίνη» του Σπύρου Κουλκουδίνα, την «υπερκατανάλωση» του Κώστα Τσιάρα και, τελικά, τους «νοικοκύρηδες» και τους «κακομοίρηδες» του Χάρη Θεοχάρη, η ΝΔ βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πρόβλημα πολιτικού μηνύματος.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι εάν υπάρχει κάποιο οργανωμένο σχέδιο πίσω από αυτές τις τοποθετήσεις — δεν υπάρχει δημόσιο στοιχείο που να το αποδεικνύει. Το πολιτικά ενδιαφέρον είναι ότι εκδηλώνονται σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη συγκυρία: με την ακρίβεια στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης, τον Ηλία Κασιδιάρη εκτός φυλακής και να δηλώνει επιστροφή στην πολιτική, και τα σενάρια για νέο πολιτικό φορέα του Αντώνη Σαμαρά να παραμένουν ανοιχτά.

Η αρχή έγινε από τον Μαρινάκη

Η πρώτη μεγάλη αναταραχή ήρθε στις 11 Σεπτεμβρίου από τον ίδιο τον κυβερνητικό εκπρόσωπο.

Ο Παύλος Μαρινάκης εξέφρασε την άποψη ότι η καταβολή επιδόματος ανεργίας θα μπορούσε να περιορίζεται στους δύο μήνες, συνδέοντας τη θέση του με τις διαθέσιμες θέσεις εργασίας.

Η αντίδραση της αρμόδιας υπουργού Εργασίας Νίκης Κεραμέως ήταν άμεση και εξαιρετικά σαφής: επρόκειτο για «αυστηρά προσωπική» άποψη του κυβερνητικού εκπροσώπου και όχι για κυβερνητική θέση.

Το θέμα, ωστόσο, δεν έκλεισε εκεί.

Η εβδομαδιαία έρευνα People of Greece της QED κατέγραψε πολύ περιορισμένη αποδοχή της πρότασης. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα ευρήματα, το 78% διαφωνεί και μόλις το 19% συμφωνεί, ενώ ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων της ΝΔ η διαφωνία φτάνει στο 66%, με 29% να συμφωνεί.

Το συγκεκριμένο εύρημα έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον: μια πιο αυστηρή θέση στην κοινωνική πολιτική δεν σημαίνει αυτομάτως ότι συσπειρώνει το εκλογικό ακροατήριο της ΝΔ.

Κουλκουδίνας: «Αν δεν αντέχεις τα 10 ευρώ, χρησιμοποιείς Μέσα»

Λίγες ημέρες αργότερα ήρθε η δεύτερη φωτιά.

Ο βουλευτής Πιερίας Σπύρος Κουλκουδίνας, μιλώντας για την άνοδο της τιμής των καυσίμων, χρησιμοποίησε την κίνηση στους δρόμους ως ένδειξη ότι η οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει αντοχές.

«Γεμάτη η λεωφόρος Συγγρού. Η κίνηση στους δρόμους είναι ένας δείκτης», ανέφερε.

Και ακολούθησε η φράση που προκάλεσε τις αντιδράσεις:

«Αν δεν το αντέχεις να δώσεις 10 ευρώ βενζίνη για να πας και να έρθεις στη δουλειά σου, τα χρησιμοποιείς», αναφερόμενος στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

Ο ίδιος επανήλθε, υποστηρίζοντας ότι υπήρξε «συνειδητή προσπάθεια διαστρέβλωσης» και ότι η αναφορά του εντασσόταν σε μια ευρύτερη συζήτηση για την ανθεκτικότητα της οικονομίας.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται και στην αντίδραση του Μαξίμου: ο Παύλος Μαρινάκης κάλυψε ουσιαστικά τον βουλευτή, υποστηρίζοντας ότι απομονώθηκαν λίγα δευτερόλεπτα μιας μεγαλύτερης τοποθέτησης και ότι η συνολική συνέντευξη δεν αποτύπωνε έλλειψη ενσυναίσθησης.

Τσιάρας: «Υπάρχει υπερκατανάλωση παντού»

Πριν προλάβει να κλείσει η συζήτηση, ακολούθησε ο Κώστας Τσιάρας.

Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης χρησιμοποίησε και εκείνος την αυξημένη κυκλοφορία των αυτοκινήτων ως ένδειξη της καταναλωτικής συμπεριφοράς:

«Κάθε Σαββατοκύριακο που πηγαινοέρχομαι στην εκλογική μου περιφέρεια βλέπω μία εθνική οδό γεμάτη με αυτοκίνητα, κάτι το οποίο δεν έβλεπα για 20 χρόνια».

Και πρόσθεσε:

«Υπάρχει υπερκατανάλωση παντού και αυτό είναι πραγματικότητα που κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει».

Δύο διαφορετικά στελέχη, επομένως, μέσα σε ελάχιστο χρονικό διάστημα χρησιμοποίησαν την κυκλοφορία στους δρόμους και την κατανάλωση ως επιχειρήματα για την οικονομική ανθεκτικότητα.

Αυτό δεν αποδεικνύει κεντρική γραμμή. Δημιουργεί όμως πολιτικά ένα κοινό επικοινωνιακό αποτύπωμα — και δίνει στην αντιπολίτευση έδαφος να αντιπαραθέτει αυτές τις εικόνες με την πίεση που καταγράφουν νοικοκυριά από καύσιμα και κόστος ζωής.

Και μετά ήρθαν οι «κακομοίρηδες»

Η περίπτωση Χάρη Θεοχάρη πήγε ένα βήμα παραπέρα.

Στη διάρκεια τηλεοπτικής αντιπαράθεσης με την Τόνια Αντωνίου του ΠΑΣΟΚ, ο υφυπουργός Εξωτερικών δήλωσε:

«Έχουμε τα κόμματα που εκπροσωπούν τον κακομοίρη. Υπάρχουν όμως και νοικοκύρηδες. Δεν υπάρχουν μόνο κακομοίρηδες».

Όταν η Τόνια Αντωνίου αντέδρασε, ο Θεοχάρης συνέχισε λέγοντας ότι η ΝΔ «εκπροσωπεί τους νοικοκύρηδες», αλλά και τους ανθρώπους που τα βγάζουν πέρα με δυσκολία, χαρακτηρίζοντας τη Νέα Δημοκρατία λαϊκό κόμμα.

Εδώ το Μαξίμου δεν επέλεξε την ίδια άμυνα.

Ο Παύλος Μαρινάκης χαρακτήρισε δημόσια τη διατύπωση «άστοχη» και επικαλέστηκε τη θέση του Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η κυβέρνηση είναι «κυβέρνηση όλων των Ελλήνων». Παράλληλα σημείωσε ότι ο Θεοχάρης αντιλήφθηκε το λάθος της διατύπωσης και ανασκεύασε.

Η διαφοροποίηση είναι εμφανής: στον Κουλκουδίνα υπήρξε κάλυψη με το επιχείρημα της αποσπασματικής παρουσίασης. Στον Θεοχάρη υπήρξε δημόσια απόσταση.

Τέσσερις υποθέσεις, τέσσερις διαφορετικές άμυνες

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον πολιτικό στοιχείο.

Στην περίπτωση Μαρινάκη: «προσωπική άποψη».

Στην περίπτωση Κουλκουδίνα: «απομονώθηκε απόσπασμα».

Στην περίπτωση Θεοχάρη: «άστοχη διατύπωση».

Στην περίπτωση Τσιάρα, η συζήτηση παρέμεινε κυρίως στο επίπεδο της πολιτικής αντιπαράθεσης γύρω από το εάν η κατανάλωση αποτελεί ασφαλή δείκτη της οικονομικής κατάστασης των νοικοκυριών.

Αυτή η διαφοροποίηση δεν τεκμηριώνει ότι το Μαξίμου χρησιμοποιεί τα στελέχη του ως «δοκιμαστικά μπαλόνια». Δείχνει όμως ότι η κυβέρνηση αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενα περιστατικά στα οποία πρέπει εκ των υστέρων να οριοθετήσει το μήνυμα που θέλει να εκπέμψει.

Η σκιά Κασιδιάρη

Υπάρχει όμως και μια δεύτερη πολιτική διάσταση.

Ο Ηλίας Κασιδιάρης αποφυλακίστηκε στις 15 Σεπτεμβρίου, μετά την ολοκλήρωση της ποινής που εξέτιε για την υπόθεση της εγκληματικής οργάνωσης Χρυσή Αυγή, και αμέσως δήλωσε ότι επιστρέφει στην πολιτική δράση.

Η συζήτηση για το πώς μπορεί να επιχειρηθεί μια τέτοια πολιτική επιστροφή και ποιοι νομικοί περιορισμοί μπορούν να εφαρμοστούν παραμένει χωριστό θεσμικό ζήτημα.

Έχει όμως ενδιαφέρον ότι η ίδια έρευνα της QED που εξέτασε την πρόταση Μαρινάκη ασχολήθηκε και με την πολιτική επιστροφή Κασιδιάρη. Σύμφωνα με παρουσίαση των αποτελεσμάτων από τον συντονιστή της People of Greece Γιάννη Κωνσταντινίδη, 73% τάσσεται υπέρ του αποκλεισμού κομμάτων που καθοδηγούνται από πρόσωπα καταδικασμένα για διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.

Άρα ούτε εδώ η εξίσωση «σκληρότερη ρητορική ίσον εκλογικό κέρδος στα δεξιά» μπορεί να θεωρηθεί αυτονόητη.

Και ο Σαμαράς παραμένει η μεγάλη εκκρεμότητα

Το δεύτερο μέτωπο στα δεξιά της ΝΔ αφορά τον Αντώνη Σαμαρά.

Δημοσιεύματα μέσα στον Σεπτέμβριο περιέγραψαν προχωρημένες οργανωτικές διεργασίες για τη δημιουργία νέου πολιτικού φορέα, με επαφές, στελέχωση και προετοιμασία ψηφοδελτίων. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν υπάρχει επίσημη ανακοίνωση ίδρυσης κόμματος από τον πρώην πρωθυπουργό.

Και οι πληροφορίες για το χρονοδιάγραμμα δεν είναι απολύτως ενιαίες: νεότερα δημοσιεύματα σημειώνουν ότι, παρότι η οργανωτική προεργασία συνεχίζεται, ο χρόνος της τελικής ανακοίνωσης παραμένει ανοιχτός.

Για το Μέγαρο Μαξίμου, επομένως, το πρόβλημα είναι σύνθετο.

Η ΝΔ πρέπει να διατηρήσει δεσμούς με συντηρητικότερα ακροατήρια, χωρίς να απομακρυνθεί από το κέντρο· να υπερασπιστεί την οικονομική της πολιτική, χωρίς να δημιουργείται η εντύπωση ότι υποτιμά το κόστος ζωής· και ταυτόχρονα να αποτρέψει την πολιτική ατζέντα από το να καθορίζεται από ανταγωνιστές στα δεξιά της.

Το πραγματικό ρίσκο για το Μαξίμου

Η μεγαλύτερη παγίδα ίσως δεν βρίσκεται σε μία μεμονωμένη ατάκα.

Βρίσκεται στη συσσώρευσή τους.

«Δύο μήνες επίδομα», «10 ευρώ βενζίνη», «υπερκατανάλωση παντού», «νοικοκύρηδες και κακομοίρηδες»: φράσεις που ειπώθηκαν από διαφορετικά πρόσωπα και σε διαφορετικό πλαίσιο μπορούν, όταν συσσωρεύονται μέσα σε λίγες ημέρες, να παράγουν μια πολιτική εικόνα διαφορετική από εκείνη που θέλει να εκπέμψει η κυβέρνηση.

Και αυτό εξηγεί γιατί ο Παύλος Μαρινάκης έσπευσε, στην τελευταία περίπτωση, να επαναφέρει τη γραμμή του πρωθυπουργού: «κυβέρνηση όλων των Ελλήνων».

Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν το Μαξίμου «ψαρεύει σε θολά νερά». Αυτό θα απαιτούσε στοιχεία για κεντρικό σχεδιασμό που σήμερα δεν υπάρχουν.

Το πραγματικό πολιτικό τεστ είναι διαφορετικό: αν η Νέα Δημοκρατία μπορεί να αντιμετωπίσει τις πιέσεις στα δεξιά της χωρίς μια σειρά από δηλώσεις στελεχών της να θολώνει το μήνυμα προς το πολύ μεγαλύτερο ακροατήριο που κρίνει την κυβέρνηση πρωτίστως από την καθημερινότητα, το εισόδημα και την ακρίβεια.

Πηγή: pagenews.gr