ΠΑΣΟΚ κατά Τραμπ: «Απαράδεκτη ενέργεια» οι κυρώσεις στη Χάγη – Ο Μάντζος ζητά παρέμβαση της ΕΕ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//ΠΑΣΟΚ κατά Τραμπ: «Απαράδεκτη ενέργεια» οι κυρώσεις στη Χάγη – Ο Μάντζος ζητά παρέμβαση της ΕΕ
Στο επίκεντρο μιας νέας διεθνούς αντιπαράθεσης βρίσκεται το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο (ΔΠΔ), μετά την απόφαση της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει εκτεταμένες κυρώσεις στον θεσμό που εδρεύει στη Χάγη.
Η αμερικανική πρωτοβουλία προκάλεσε αντιδράσεις από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εκπροσώπους της διεθνούς δικαιοσύνης, καθώς οι περιορισμοί μπορούν να επηρεάσουν τη χρηματοδότηση και την καθημερινή λειτουργία του Δικαστηρίου.
Στην Ελλάδα, το ΠΑΣΟΚ–Κίνημα Αλλαγής τοποθετήθηκε με ιδιαίτερα αυστηρό τρόπο.
Ο Δημήτρης Μάντζος, υπεύθυνος του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας Εξωτερικών του κόμματος, χαρακτήρισε την απόφαση απαράδεκτη και κάλεσε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες προστασίας του ΔΠΔ.
Η παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς συνδέει την αμερικανική απόφαση με τη στάση που οφείλει να τηρήσει η Ελλάδα απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις.
Μάντζος: «Απαράδεκτη ενέργεια» κατά της διεθνούς δικαιοσύνης
Ο Δημήτρης Μάντζος επισημαίνει ότι οι νέες αμερικανικές κυρώσεις δεν αποτελούν απλώς μια διπλωματική διαφωνία.
Κατά την εκτίμησή του, στρέφονται εναντίον ενός θεσμού που δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίζει τις σοβαρότερες παραβιάσεις του διεθνούς ποινικού δικαίου.
Ο τομεάρχης Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ συνδέει την απόφαση με την ανάγκη προστασίας των θυμάτων εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας.
Το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο λειτουργεί ως μόνιμος διεθνής δικαστικός μηχανισμός, με αρμοδιότητες που καθορίζονται από το Καταστατικό της Ρώμης.
Η δικαιοδοσία του είναι συμπληρωματική προς εκείνη των εθνικών δικαστηρίων, ενώ η άσκησή της υπόκειται σε συγκεκριμένες νομικές προϋποθέσεις.
Για το ΠΑΣΟΚ, η προσπάθεια οικονομικού και λειτουργικού περιορισμού του Δικαστηρίου συνιστά σοβαρό πλήγμα στη διεθνή έννομη τάξη.
Το ΠΑΣΟΚ καταγγέλλει τον «νόμο του ισχυρού»
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Δημήτρης Μάντζος στον τρόπο με τον οποίο η αμερικανική κυβέρνηση αιτιολόγησε τις κυρώσεις.
Ο Μάρκο Ρούμπιο ανακοίνωσε την απόφαση υποστηρίζοντας ότι το Δικαστήριο υπερβαίνει τα όρια της δικαιοδοσίας του και απειλεί την αμερικανική κυριαρχία.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι το ΔΠΔ δεν πρέπει να ασκεί ποινική δικαιοδοσία σε βάρος Αμερικανών πολιτών χωρίς τη συγκατάθεση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες δεν έχουν επικυρώσει το Καταστατικό της Ρώμης.
Ο Μάντζος απορρίπτει την πολιτική λογική που, κατά την άποψή του, βρίσκεται πίσω από αυτή την προσέγγιση.
Κάνει λόγο για επικράτηση του «νόμου του ισχυρού» έναντι των διεθνών κανόνων και προειδοποιεί για τις συνέπειες που μπορεί να έχει μια τέτοια εξέλιξη στη διεθνή ειρήνη και σταθερότητα.
Η θέση του ΠΑΣΟΚ είναι ότι η ισχύς ενός κράτους δεν μπορεί από μόνη της να καθορίζει ποιοι κανόνες διεθνούς δικαίου εφαρμόζονται και σε ποιους.
Το τελεσίγραφο Ρούμπιο προς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο
Η απόφαση των ΗΠΑ ανακοινώθηκε την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου από τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Οι κυρώσεις αφορούν πλέον το ίδιο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, και όχι μόνο μεμονωμένους αξιωματούχους του, όπως είχε συμβεί σε προηγούμενες αμερικανικές παρεμβάσεις.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει να περιορίσει τις συναλλαγές με τον θεσμό, επηρεάζοντας δυνητικά την πρόσβασή του σε χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τεχνολογικά προϊόντα και επιχειρηματικές συνεργασίες.
Οι αμερικανικές αρχές προβλέπουν μεταβατικές εξαιρέσεις, οι οποίες δίνουν χρόνο σε ορισμένες επιχειρήσεις να προσαρμοστούν στο νέο καθεστώς.
Αυτό δεν αναιρεί τη σοβαρότητα των μέτρων.
Η αμερικανική κυβέρνηση ζητά ουσιαστικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο το Δικαστήριο αντιμετωπίζει υποθέσεις που αφορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και συμμάχους τους.
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται και το ένταλμα σύλληψης που έχει εκδώσει το ΔΠΔ για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Η Ουάσιγκτον αμφισβητεί τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου στη συγκεκριμένη υπόθεση, ενώ το ΔΠΔ υποστηρίζει ότι ενεργεί σύμφωνα με το Καταστατικό της Ρώμης.
Η χρονική σύμπτωση με το Νόμπελ Ειρήνης
Η αμερικανική ανακοίνωση πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά την απονομή του Νόμπελ Ειρήνης 2026 στη Νοτιοαφρικανή νομικό Νάβι Πιλάι.
Η Πιλάι υπήρξε δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο από το 2003 έως το 2008 και έχει διατελέσει Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Η βράβευσή της συνδέεται με τη μακρά προσφορά της στη διεθνή δικαιοσύνη και στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Το ΠΑΣΟΚ υπογραμμίζει τη συμβολική αντίθεση ανάμεσα στις δύο εξελίξεις.
Την ίδια ημέρα που τιμήθηκε μια προσωπικότητα της διεθνούς δικαιοσύνης, η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα που μπορούν να περιορίσουν τη λειτουργία ενός από τους σημαντικότερους θεσμούς της.
Η χρονική σύμπτωση έχει προκαλέσει έντονο πολιτικό σχολιασμό, χωρίς να τεκμηριώνει από μόνη της ότι η αμερικανική ανακοίνωση αποτέλεσε απάντηση στη βράβευση.
Το αίτημα Μάντζου προς την Κομισιόν
Το σημαντικότερο πρακτικό σκέλος της παρέμβασης του ΠΑΣΟΚ αφορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Ο Δημήτρης Μάντζος ζητά την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού μηχανισμού προστασίας από τις εξωεδαφικές επιπτώσεις κυρώσεων.
Πρόκειται για το λεγόμενο ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο παρεμπόδισης, το οποίο έχει σχεδιαστεί ώστε να προστατεύει ευρωπαϊκούς φορείς από συγκεκριμένες κυρώσεις τρίτων χωρών που εφαρμόζονται πέρα από την επικράτειά τους.
Η ενεργοποίηση ή προσαρμογή του συγκεκριμένου πλαισίου στην υπόθεση του ΔΠΔ θα απαιτούσε τις προβλεπόμενες ευρωπαϊκές διαδικασίες.
Δεν αποτελεί αυτοματοποιημένη απόφαση ούτε σημαίνει ότι όλες οι αμερικανικές κυρώσεις θα εξουδετερώνονταν άμεσα.
Ωστόσο, η πολιτική πίεση προς την Κομισιόν εντείνεται, καθώς η έδρα του Δικαστηρίου βρίσκεται στην Ολλανδία και η λειτουργία του συνδέεται με ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και χρηματοπιστωτικούς φορείς.
Για το ΠΑΣΟΚ, η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναλάβει ενεργό ρόλο ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις των αμερικανικών μέτρων.
Γιατί οι κυρώσεις απειλούν τη λειτουργία του Δικαστηρίου
Οι αμερικανικές κυρώσεις μπορούν να επηρεάσουν περισσότερα από την πολιτική εικόνα του ΔΠΔ.
Ο θεσμός εξαρτάται από ένα σύνθετο δίκτυο τραπεζικών, ασφαλιστικών, τεχνολογικών και άλλων υπηρεσιών για την καθημερινή λειτουργία του.
Οι περιορισμοί στις συναλλαγές ενδέχεται να δυσκολέψουν πληρωμές, συμβάσεις και την πρόσβαση σε αναγκαία προϊόντα.
Επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται διεθνώς μπορεί να επιλέξουν να περιορίσουν τις σχέσεις τους με το Δικαστήριο, ακόμη και όταν ορισμένες δραστηριότητες δεν απαγορεύονται ρητά, προκειμένου να αποφύγουν ενδεχόμενους νομικούς κινδύνους.
Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η Ευρωπαϊκή Ένωση εξετάζει τρόπους προστασίας του θεσμού.
Το ΔΠΔ έχει δηλώσει ότι θα συνεχίσει το έργο του, επιμένοντας στην ανεξαρτησία του και στην εφαρμογή της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης.
Η Ελλάδα στο επίκεντρο της πολιτικής παρέμβασης
Η δήλωση Μάντζου δεν περιορίζεται στην κριτική προς την αμερικανική κυβέρνηση.
Απευθύνεται και στην ελληνική εξωτερική πολιτική.
Το ΠΑΣΟΚ ζητά από την Ελλάδα να υπερασπιστεί τη διεθνή δικαιοσύνη με συνέπεια και χωρίς διαφορετικά μέτρα και σταθμά ανάλογα με το κράτος που εμπλέκεται.
Η χώρα μας είναι συμβαλλόμενο μέρος στο Καταστατικό της Ρώμης και συμμετέχει στο ευρωπαϊκό πλαίσιο υποστήριξης του ΔΠΔ.
Παράλληλα, το διεθνές δίκαιο αποτελεί διαχρονικά σημαντικό στοιχείο της ελληνικής διπλωματίας, ιδιαίτερα σε ζητήματα κυριαρχίας, θαλάσσιων ζωνών και επίλυσης διεθνών διαφορών.
Η παρέμβαση του ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να συνδέσει αυτή τη σταθερή διπλωματική αρχή με τη στάση της Αθήνας απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις.
Το κόμμα καλεί την ελληνική κυβέρνηση να τοποθετηθεί με σαφήνεια υπέρ της θεσμικής ανεξαρτησίας του Δικαστηρίου.
Το δύσκολο δίλημμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση
Η αντιπαράθεση για το ΔΠΔ δημιουργεί νέα ένταση στις διατλαντικές σχέσεις.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τον σημαντικότερο στρατηγικό σύμμαχο πολλών ευρωπαϊκών χωρών, αλλά δεν συμμετέχουν στο Καταστατικό της Ρώμης.
Αντίθετα, όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι συμβαλλόμενα μέρη του.
Η διαφορετική αυτή θεσμική θέση δημιουργεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο διπλωματικό πρόβλημα.
Η Ευρώπη καλείται να προστατεύσει έναν διεθνή δικαστικό θεσμό στον οποίο συμμετέχει, χωρίς να αγνοεί τις συνέπειες μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης με την Ουάσιγκτον.
Οι ευρωπαϊκές αντιδράσεις δείχνουν ότι αρκετές κυβερνήσεις θεωρούν αναγκαία τη συνέχιση της λειτουργίας του ΔΠΔ.
Η Ολλανδία, ως χώρα που φιλοξενεί την έδρα του, έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την προστασία των δραστηριοτήτων του.
Η τελική ευρωπαϊκή απάντηση θα εξαρτηθεί από τις αποφάσεις των αρμόδιων θεσμικών οργάνων και τη δυνατότητα συμφωνίας μεταξύ των κρατών-μελών.
Η πολιτική σύγκρουση για το διεθνές δίκαιο
Η νέα αντιπαράθεση υπερβαίνει τη συγκεκριμένη απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ.
Αφορά μια βαθύτερη διαφωνία για τα όρια της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης και τη σχέση της με την κρατική κυριαρχία.
Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το ΔΠΔ δεν πρέπει να μπορεί να διώκει υπηκόους κρατών που δεν έχουν αποδεχθεί τη δικαιοδοσία του.
Οι υποστηρικτές του Δικαστηρίου επισημαίνουν ότι το Καταστατικό της Ρώμης προβλέπει συγκεκριμένες περιπτώσεις άσκησης δικαιοδοσίας, μεταξύ άλλων με βάση τον τόπο τέλεσης των εξεταζόμενων εγκλημάτων.
Η νομική και πολιτική αντιπαράθεση παραμένει έντονη.
Το ΠΑΣΟΚ τάσσεται σαφώς υπέρ της προστασίας του ΔΠΔ και απορρίπτει τη χρήση οικονομικών κυρώσεων ως μέσου πίεσης εναντίον του.
Το μήνυμα του ΠΑΣΟΚ προς Αθήνα και Βρυξέλλες
Η παρέμβαση του Δημήτρη Μάντζου αναδεικνύει τρεις βασικές πολιτικές προτεραιότητες του ΠΑΣΟΚ: την υπεράσπιση της διεθνούς ποινικής δικαιοσύνης, την ενεργοποίηση ευρωπαϊκών μηχανισμών προστασίας και τη σαφή τοποθέτηση της Ελλάδας υπέρ των διεθνών κανόνων.
Η απόφαση Τραμπ έχει ήδη προκαλέσει σημαντική διεθνή αντιπαράθεση.
Οι επόμενες κινήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα δείξουν εάν η Ένωση θα περιοριστεί σε διπλωματικές δηλώσεις ή θα εξετάσει συγκεκριμένα μέτρα για τη διασφάλιση της λειτουργίας του Δικαστηρίου.
Για την ελληνική πολιτική σκηνή, η ανακοίνωση του ΠΑΣΟΚ ανοίγει τη συζήτηση για το πώς η Αθήνα μπορεί να συνδυάσει τη στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες και τις διεθνείς νομικές δεσμεύσεις της.
Το κεντρικό μήνυμα του Δημήτρη Μάντζου είναι ότι η υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί, κατά την άποψη του ΠΑΣΟΚ, να εξαρτάται από πολιτικές σκοπιμότητες ή από την ισχύ των κρατών που εμπλέκονται.
Η αντιπαράθεση για τη Χάγη μετατρέπεται έτσι σε μια νέα δοκιμασία για τη συνοχή της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής και για τη στάση της Ελλάδας απέναντι στους θεσμούς της διεθνούς δικαιοσύνης.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
