Σύνοδος Κορυφής: Κάτω από τον πήχη η ΕΕ για την ενεργειακή κρίση – Ηχηρή παρέμβαση Μητσοτάκη
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Μητσοτάκης στις Βρυξέλλες: «Δεν αρκούν τα λόγια» – Μάχη για ενέργεια, ETS και ευρωπαϊκά κονδύλια
Σε κρίσιμη δοκιμασία για την ευρωπαϊκή οικονομική πολιτική εξελίσσεται η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες, με την Ελλάδα να αμφισβητεί ανοιχτά την επάρκεια των προτεινόμενων ευρωπαϊκών απαντήσεων απέναντι στην ενεργειακή κρίση.
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρεμβαίνοντας στις εργασίες του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατέστησε σαφές ότι το υφιστάμενο σχέδιο συμπερασμάτων δεν ανταποκρίνεται στην ταχύτητα και την ένταση με την οποία οι υψηλές τιμές ενέργειας επηρεάζουν νοικοκυριά, επιχειρήσεις και ευρωπαϊκή βιομηχανία.
«Τα συμπεράσματα στην υφιστάμενη μορφή δεν αντικατοπτρίζουν τον επείγοντα χαρακτήρα», υπογράμμισε, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.
Η ελληνική παρέμβαση εντάσσεται σε μια ευρύτερη αντιπαράθεση για τα όρια της δημοσιονομικής ευελιξίας, το μέλλον του ευρωπαϊκού συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών και την κατανομή των βαρών της ενεργειακής μετάβασης.
Η Αθήνα ζητά άμεση δράση: «Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη να αποκτήσουν τα κράτη-μέλη μεγαλύτερη δυνατότητα παρέμβασης, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η δημοσιονομική τους σταθερότητα.
«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη ευελιξία εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου», τόνισε, ζητώντας τη δυνατότητα χρηματοδότησης στοχευμένων, προσωρινών μέτρων για ευάλωτα νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η ελληνική πρόταση προβλέπει την αξιοποίηση μέρους των πρόσθετων δημόσιων εσόδων που δημιουργούνται εξαιτίας του υψηλότερου πληθωρισμού.
Με αυτόν τον τρόπο, η Αθήνα επιδιώκει να εξασφαλίσει δημοσιονομικό χώρο για παρεμβάσεις στην ενεργειακή αγορά, χωρίς γενικευμένη χαλάρωση των ευρωπαϊκών κανόνων.
«Πρέπει να γεφυρώσουμε το χάσμα ανάμεσα στην ανάγκη να δράσουμε και στη δυνατότητά μας να το πράξουμε», υπογράμμισε ο πρωθυπουργός.
Το μήνυμα προς τις Βρυξέλλες είναι ότι η ευρωπαϊκή οικονομία δεν μπορεί να περιμένει μακροχρόνιες θεσμικές διαδικασίες την ώρα που το αυξημένο ενεργειακό κόστος περιορίζει την αγοραστική δύναμη των πολιτών και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
«Κίνδυνος αποβιομηχάνισης»: Η ελληνική προειδοποίηση για το ETS
Δεύτερο μεγάλο μέτωπο της ελληνικής παρέμβασης αποτελεί το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι το ETS εξακολουθεί να αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη μείωση των εκπομπών, αλλά πρέπει να προσαρμοστεί στις νέες οικονομικές και ενεργειακές συνθήκες.
«Το ETS θα πρέπει να παραμείνει βασικός πυλώνας της στρατηγικής της ΕΕ για την απανθρακοποίηση», ανέφερε, επισημαίνοντας ωστόσο ότι το σύστημα δεν μπορεί να λειτουργεί σαν να μην έχουν μεταβληθεί οι συνθήκες από την υιοθέτησή του.
Σύμφωνα με το Politico, Έλληνας αξιωματούχος μετέφερε την προειδοποίηση του πρωθυπουργού ότι χωρίς ουσιαστική αναθεώρηση του συστήματος η Ευρώπη κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με αποβιομηχάνιση.
Η ανησυχία αφορά κυρίως τους ενεργοβόρους παραγωγικούς κλάδους, οι οποίοι αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος σε σχέση με διεθνείς ανταγωνιστές τους.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της μεταποίησης, τις βιομηχανικές επενδύσεις και την προστασία της παραγωγικής βάσης.
Έξι χώρες απέναντι στο ETS2: Ζητούν αναβολή τουλάχιστον έως το 2030
Η αντιπαράθεση αποκτά ευρύτερη ευρωπαϊκή διάσταση, καθώς έξι κράτη-μέλη φέρονται να συντονίζουν τις πιέσεις τους για περαιτέρω καθυστέρηση της εφαρμογής του ETS2.
Σύμφωνα με το Politico, Ελλάδα, Ιταλία, Πολωνία, Τσεχία, Ουγγαρία και Σλοβακία σχεδιάζουν να ζητήσουν την αναβολή του νέου συστήματος τουλάχιστον έως το 2030.
Το ETS2 αφορά την τιμολόγηση εκπομπών από καύσιμα που χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, στις οδικές μεταφορές και στη θέρμανση κτιρίων.
Οι έξι χώρες επικαλούνται την εκτόξευση του ενεργειακού κόστους και τις σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των κρατών-μελών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προτείνει τη μετάθεση της εφαρμογής από το 2027 στο 2028. Ωστόσο, για την ομάδα των έξι χωρών η συγκεκριμένη παράταση δεν θεωρείται επαρκής.
Το αίτημα, σύμφωνα με τις διπλωματικές πληροφορίες, περιλαμβάνεται σε επιστολή που βρίσκεται ακόμη υπό διαμόρφωση.
Η διαφωνία αποκαλύπτει το βαθύτερο πρόβλημα της ευρωπαϊκής ενεργειακής μετάβασης: πώς θα επιτευχθούν οι κλιματικοί στόχοι χωρίς να προκληθούν νέες επιβαρύνσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που ήδη πιέζονται οικονομικά.
Βορράς εναντίον Νότου: Ρήγμα για την ανταγωνιστικότητα
Οι διαφωνίες για το ETS2 επηρέασαν και τις διαπραγματεύσεις για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σύμφωνα με το Politico, οι ηγέτες δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε κοινή διατύπωση, με αποτέλεσμα η σχετική ενότητα του σχεδίου συμπερασμάτων να παραμείνει ανοιχτή.
Η ομάδα του Βίσεγκραντ, με τη στήριξη της Ελλάδας και της Ιταλίας, άσκησε πιέσεις για αλλαγές στον σχεδιασμό της δεύτερης αγοράς άνθρακα.
Απέναντί τους βρίσκονται χώρες που θεωρούν ότι η σταθερότητα των ευρωπαϊκών κλιματικών πολιτικών αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.
Η σύγκρουση δεν αφορά μόνο την περιβαλλοντική πολιτική. Αγγίζει το κόστος παραγωγής, τις τιμές των καυσίμων, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και την κοινωνική αποδοχή της ενεργειακής μετάβασης.
Ο Αντόνιο Κόστα στο επίκεντρο νέας σύγκρουσης για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό
Παράλληλα με την ενεργειακή κρίση, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες προετοιμάζονται για μια ακόμη δύσκολη διαπραγμάτευση: τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με το Politico, οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά που επιδιώκουν περιορισμό των δαπανών αντιμετωπίζουν με επιφυλακτικότητα τον ρόλο του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.
Ορισμένοι διπλωμάτες εκφράζουν την ανησυχία ότι ο Κόστα ενδέχεται να επιδείξει μεγαλύτερη κατανόηση στις θέσεις των χωρών του Νότου, οι οποίες ζητούν διατήρηση ισχυρών χρηματοδοτικών εργαλείων.
Ένας διπλωμάτης από την ομάδα των δημοσιονομικά αυστηρότερων χωρών φέρεται να δήλωσε ότι ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου βρίσκεται πολιτικά πιο κοντά στο αντίπαλο στρατόπεδο.
Άλλος διπλωμάτης τον περιέγραψε ως επιφυλακτικό απέναντι σε μεγάλες περικοπές.
Οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις αποτυπώνουν τις ανησυχίες ορισμένων κυβερνήσεων και όχι τεκμηριωμένη μεροληψία του Κόστα, ο οποίος έχει θεσμική υποχρέωση να διευκολύνει τη διαμόρφωση συμβιβασμών μεταξύ των 27.
Οι διαφωνίες αναμένεται να ενταθούν ενόψει της συνόδου για τον προϋπολογισμό που έχει προγραμματιστεί για τις 26 Νοεμβρίου.
Τι διακυβεύεται για την Ελλάδα: Ενέργεια, βιομηχανία και ευρωπαϊκοί πόροι
Για την Αθήνα, οι παράλληλες διαπραγματεύσεις για την ενέργεια, το ETS και τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό συνδέονται μεταξύ τους.
Η Ελλάδα επιδιώκει μεγαλύτερη ευελιξία για τη στήριξη των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, περιορισμό των επιπτώσεων από το ενεργειακό κόστος και διατήρηση επαρκών ευρωπαϊκών πόρων για επενδύσεις και περιφερειακή ανάπτυξη.
Η συζήτηση για τον επόμενο προϋπολογισμό αφορά επίσης τη χρηματοδότηση της Πολιτικής Συνοχής και της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, δύο πεδίων ιδιαίτερης σημασίας για την ελληνική οικονομία.
Η δημοσιονομική ευελιξία, πάντως, δεν συνεπάγεται αυτομάτως πρόσθετη χρηματοδότηση. Απαιτεί συμφωνία για το περιθώριο εθνικών παρεμβάσεων και για τη συμβατότητά τους με τους ευρωπαϊκούς κανόνες.
Αντίστοιχα, η αναβολή του ETS2 θα μπορούσε να περιορίσει άμεσες επιβαρύνσεις, αλλά θα δημιουργούσε νέα ερωτήματα για το χρονοδιάγραμμα της ενεργειακής μετάβασης και τα χρηματοδοτικά εργαλεία που συνδέονται με αυτήν.
Η μεγάλη δοκιμασία της Ευρώπης
Η Σύνοδος Κορυφής αναδεικνύει μια βασική αντίφαση της ευρωπαϊκής πολιτικής: οι κυβερνήσεις συμφωνούν στην ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας, ανταγωνιστικότητας και κλιματικής μετάβασης, αλλά διαφωνούν ως προς το ποιος θα επωμιστεί το κόστος και πόση ευελιξία πρέπει να επιτραπεί.
Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη επιχειρεί να μεταφέρει το βάρος από τις γενικές δεσμεύσεις στις άμεσες αποφάσεις οικονομικής στήριξης.
Η έκβαση των διαπραγματεύσεων θα δείξει εάν οι 27 μπορούν να καταλήξουν σε μια κοινή απάντηση ή εάν οι διαφορές μεταξύ Βορρά, Νότου και Κεντρικής Ευρώπης θα παρατείνουν την αβεβαιότητα.
Για την Ελλάδα, το ζητούμενο είναι συγκεκριμένο: περισσότερος δημοσιονομικός χώρος, χαμηλότερες ενεργειακές επιβαρύνσεις και προστασία της παραγωγικής βάσης, χωρίς υπονόμευση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
