«Πολιορκία» στις Βρυξέλλες από τις καπνοβιομηχανίες: 400 συναντήσεις με ευρωβουλευτές – Ποιοι πρωταγωνιστούν
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 19 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//«Πολιορκία» στις Βρυξέλλες από τις καπνοβιομηχανίες: 400 συναντήσεις με ευρωβουλευτές – Ποιοι πρωταγωνιστούν
Ένα εντυπωσιακό κύμα δραστηριότητας των λόμπι της καπνοβιομηχανίας καταγράφεται στις Βρυξέλλες, την ώρα που η Ευρωπαϊκή Ένωση προετοιμάζει σημαντικές αλλαγές στη νομοθεσία για τον καπνό και τη νικοτίνη.
Σύμφωνα με έρευνα του POLITICO, οι δηλωμένες συναντήσεις ευρωβουλευτών με εκπροσώπους εταιρειών καπνού και νικοτίνης έχουν υπερτετραπλασιαστεί σε σύγκριση με την προηγούμενη κοινοβουλευτική περίοδο.
Από την έναρξη της νέας θητείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το καλοκαίρι του 2024, έχουν καταγραφεί περισσότερες από 400 συναντήσεις.
Κατά την προηγούμενη πενταετία, από το 2019 έως το 2024, είχαν δηλωθεί περίπου 100.
Τα στοιχεία προέρχονται από το Smoke Free Partnership, συνασπισμό οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στην πρόληψη του καπνίσματος και παρακολουθούν τη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής πολιτικής για τον καπνό.
Η ανάλυση βασίζεται στις καταχωρίσεις του ευρωπαϊκού συστήματος διαφάνειας και στις δηλώσεις των ίδιων των ευρωβουλευτών.
Η χρονική συγκυρία έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί την αναθεώρηση της φορολογίας καπνού και προετοιμάζει αλλαγές στους κανόνες για τα προϊόντα καπνού και τη διαφήμισή τους.
Παράλληλα, η ΕΕ εξετάζει μέτρα για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παθήσεων και του καρκίνου.
Το ερώτημα που ανακύπτει είναι πού τελειώνει η θεμιτή εκπροσώπηση επιχειρηματικών συμφερόντων και πού αρχίζει ο κίνδυνος υπερβολικής επιρροής στη χάραξη πολιτικής δημόσιας υγείας.
Από 100 σε περισσότερες από 400 συναντήσεις
Η αύξηση των επαφών είναι το πρώτο στοιχείο που προκαλεί ενδιαφέρον.
Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν ληφθεί υπόψη η διάρκεια των δύο περιόδων.
Στην προηγούμενη θητεία καταγράφηκαν περίπου 100 συναντήσεις σε πέντε χρόνια.
Στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο, ο αριθμός έχει ήδη ξεπεράσει τις 400 μέσα σε περίπου δύο χρόνια και τέσσερις μήνες.
Αυτό σημαίνει ότι η συχνότητα των δηλωμένων επαφών έχει αυξηθεί πολύ περισσότερο από τέσσερις φορές σε ετήσια βάση.
Ωστόσο, η σύγκριση έχει περιορισμούς.
Οι αριθμοί εξαρτώνται από τις δηλώσεις των ευρωβουλευτών και την πληρότητα των διαθέσιμων δεδομένων. Ενδεχόμενες διαφορές στην πρακτική δημοσιοποίησης μεταξύ των δύο κοινοβουλευτικών περιόδων μπορεί επίσης να επηρεάζουν την εικόνα.
Επομένως, η αύξηση των καταγεγραμμένων συναντήσεων δεν αποδεικνύει από μόνη της αντίστοιχη αύξηση της πραγματικής επιρροής της βιομηχανίας.
Αποκαλύπτει, όμως, ότι οι εκπρόσωποι του κλάδου έχουν εντείνει σημαντικά τις δηλωμένες επαφές τους με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Το 75% των συναντήσεων με τρεις πολιτικές ομάδες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτική κατανομή των επαφών.
Σύμφωνα με την ανάλυση του POLITICO, περίπου το 75% των συναντήσεων πραγματοποιήθηκε με ευρωβουλευτές που ανήκουν σε τρεις πολιτικές ομάδες:
- Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EPP), την κεντροδεξιά πολιτική οικογένεια.
- Τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές (ECR).
- Τους Πατριώτες για την Ευρώπη (Patriots for Europe).
Η συγκέντρωση των επαφών στις συγκεκριμένες ομάδες δημιουργεί πολιτικά ερωτήματα, ιδιαίτερα καθώς εξετάζονται αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τα οικονομικά συμφέροντα των εταιρειών.
Ωστόσο, ο αριθμός των συναντήσεων δεν αποτελεί απόδειξη ότι ένας ευρωβουλευτής υιοθέτησε τις θέσεις της καπνοβιομηχανίας ή ενήργησε αθέμιτα.
Η νομοθετική δραστηριότητα περιλαμβάνει συχνά επαφές με επιχειρήσεις, εργαζομένους, επιστημονικούς φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι η διαφάνεια, η ισορροπία στην πρόσβαση και η ανεξαρτησία της τελικής πολιτικής απόφασης.
Η Philip Morris στην πρώτη θέση με 178 συναντήσεις
Στην κατάταξη των εταιρειών, η Philip Morris International (PMI) καταγράφει τη μεγαλύτερη δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, εκπρόσωποί της συμμετείχαν σε τουλάχιστον 178 δηλωμένες συναντήσεις με ευρωβουλευτές.
Ακολουθεί η British American Tobacco (BAT) με 60 συναντήσεις.
Η διαφορά είναι σημαντική.
Η Philip Morris εμφανίζεται να έχει πραγματοποιήσει σχεδόν τριπλάσιο αριθμό δηλωμένων επαφών από τη BAT.
Η εταιρεία, γνωστή μεταξύ άλλων για τη μάρκα Marlboro, έχει επενδύσει σημαντικά στην ανάπτυξη προϊόντων χωρίς καύση.
Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνονται θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και άλλα προϊόντα νικοτίνης.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι βρίσκεται σε διαδικασία μετασχηματισμού προς ένα μέλλον χωρίς καπνό.
Σε δήλωσή της προς το POLITICO, τόνισε:
«Είμαστε υπερήφανοι που συμβάλλουμε στον δημοκρατικό διάλογο και συνεργαζόμαστε με οποιονδήποτε ευρωβουλευτή, από οποιαδήποτε πολιτική ομάδα, είναι ανοικτός σε συζήτηση με βάση την επιστήμη και τα πραγματικά δεδομένα».
Η Philip Morris υποστηρίζει επίσης ότι επιθυμεί να συμμετέχει στις λύσεις για τη μείωση των επιπτώσεων του καπνίσματος.
Η θέση αυτή αποτελεί μέρος της επιχειρηματολογίας της εταιρείας και δεν συνιστά ανεξάρτητη επιστημονική αξιολόγηση των προϊόντων της.
Ποιοι ευρωβουλευτές είχαν τις περισσότερες επαφές
Η έρευνα καταγράφει και τους ευρωβουλευτές με τις περισσότερες δηλωμένες συναντήσεις με εκπροσώπους του κλάδου.
Πρώτος εμφανίζεται ο Ολλανδός ευρωβουλευτής Auke Zijlstra, από την ομάδα Patriots for Europe, με 14 συναντήσεις.
Ακολουθεί ο Ιταλός Pietro Fiocchi, από τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, με εννέα.
Τρεις ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος εμφανίζονται με οκτώ συναντήσεις ο καθένας:
Ο Κύπριος Μιχάλης Χατζηπαντέλα, η Ισπανίδα Elena Nevado del Campo και η Σουηδή Jessica Polfjärd.
Η παρουσία του Κύπριου ευρωβουλευτή στη συγκεκριμένη καταγραφή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ευρωπαϊκή πολιτική συζήτηση στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, οι αριθμοί πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή.
Η καταγραφή μιας συνάντησης δεν αποτελεί ένδειξη παρανομίας ή αθέμιτης συμπεριφοράς.
Αντιθέτως, οι ευρωβουλευτές που απάντησαν στην έρευνα υποστήριξαν ότι οι επαφές τους εντάσσονται στην άσκηση των κοινοβουλευτικών τους καθηκόντων.
Χατζηπαντέλα: «Παραμένει πλήρως ανεξάρτητος»
Εκπρόσωπος του Μιχάλη Χατζηπαντέλα δήλωσε στο POLITICO ότι ο Κύπριος ευρωβουλευτής συμμετέχει σε έξι κοινοβουλευτικές επιτροπές και συνομιλεί με ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερομένων.
Σύμφωνα με την τοποθέτηση του γραφείου του, ο ευρωβουλευτής «παραμένει πλήρως ανεξάρτητος στις αξιολογήσεις και στις αποφάσεις του».
Ο εκπρόσωπός του διευκρίνισε επίσης ότι η πραγματοποίηση συνάντησης με έναν φορέα δεν σημαίνει αποδοχή ή υιοθέτηση των θέσεών του.
Ανάλογη επιχειρηματολογία διατύπωσε η Elena Nevado del Campo.
Η Ισπανίδα ευρωβουλευτής εξήγησε ότι στην περιοχή της δραστηριοποιούνται πολλοί παραγωγοί καπνού και ότι θεωρεί καθήκον της να ακούει έναν σημαντικό τοπικό εργοδότη.
Υποστήριξε επίσης ότι συναντά και οργανώσεις με διαφορετικές απόψεις.
Ο Auke Zijlstra δήλωσε ότι συνομιλεί με κάθε κλάδο που επηρεάζεται από τη νομοθεσία.
«Το να ενδιαφέρεσαι για έναν τομέα αποτελεί απολύτως μέρος της δουλειάς», ανέφερε.
Ο ίδιος απέρριψε την εκτίμηση ότι ο κλάδος εκπροσωπείται υπερβολικά και κάλεσε τις οργανώσεις δημόσιας υγείας να ζητούν περισσότερες συναντήσεις.
Οι τοποθετήσεις αυτές αναδεικνύουν τη βασική διαφωνία: οι συναντήσεις αποτελούν κανονική κοινοβουλευτική πρακτική ή δημιουργούν κίνδυνο δυσανάλογης επιρροής όταν συγκεντρώνονται σε έναν συγκεκριμένο οικονομικό κλάδο;
«Σκανδαλώδες»: Η αντίδραση των Πρασίνων
Η ευρωβουλευτής των Πρασίνων Tilly Metz εξέφρασε έντονη ανησυχία για την αύξηση των επαφών.
Μιλώντας στο POLITICO, δήλωσε:
«Θεωρώ σκανδαλώδες και σοκαριστικό το γεγονός ότι πραγματοποιούνται περισσότερες συναντήσεις με την καπνοβιομηχανία απ’ ό,τι με τις μη κυβερνητικές οργανώσεις και τις ενώσεις που υποστηρίζουν τη διακοπή του καπνίσματος».
Η Metz υποστήριξε ότι η συχνή επικοινωνία με εκπροσώπους του κλάδου δημιουργεί προβλήματα όταν οι ευρωβουλευτές επεξεργάζονται νομοθεσία για τη δημόσια υγεία.
«Όταν εργάζεσαι πάνω σε θέματα υγείας, είναι εντελώς ασύμβατο να συναντάς τακτικά την καπνοβιομηχανία», ανέφερε.
Η ευρωβουλευτής επικαλέστηκε τη Σύμβαση-Πλαίσιο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τον Έλεγχο του Καπνού.
Η διεθνής συμφωνία προβλέπει την ανάγκη προστασίας των πολιτικών δημόσιας υγείας από τα εμπορικά συμφέροντα της καπνοβιομηχανίας.
Η Metz συμμετείχε σε προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης εκπροσώπων του κλάδου στους ευρωβουλευτές.
Η πρωτοβουλία αυτή δεν υιοθετήθηκε νωρίτερα μέσα στο 2026.
Η ίδια δηλώνει ότι θα συνεχίσει να επιδιώκει αυστηρότερη εφαρμογή των σχετικών κανόνων.
Τι προβλέπει πραγματικά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται το άρθρο 5.3 της Σύμβασης-Πλαίσιο του ΠΟΥ για τον Έλεγχο του Καπνού.
Η διάταξη προβλέπει ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να προστατεύουν τις πολιτικές δημόσιας υγείας από τα εμπορικά και άλλα συμφέροντα της καπνοβιομηχανίας.
Οι κατευθυντήριες γραμμές εφαρμογής της Σύμβασης συνιστούν οι επαφές με τον κλάδο να περιορίζονται στις περιπτώσεις που είναι απολύτως αναγκαίες για τη ρύθμισή του.
Παράλληλα, προβλέπουν ότι οι σχετικές επαφές πρέπει να πραγματοποιούνται με διαφάνεια.
Η Σύμβαση δεν επιβάλλει γενική και απόλυτη απαγόρευση κάθε επικοινωνίας με επιχειρήσεις καπνού.
Αυτή η διάκριση έχει σημασία για τη νομική αξιολόγηση της υπόθεσης.
Οι οργανώσεις δημόσιας υγείας υποστηρίζουν ότι η συστηματική και εκτεταμένη πρόσβαση της βιομηχανίας μπορεί να υπονομεύσει τον σκοπό των διεθνών δεσμεύσεων.
Οι εταιρείες, αντίθετα, θεωρούν ότι έχουν δικαίωμα να παρουσιάζουν τις απόψεις τους για ρυθμίσεις που επηρεάζουν άμεσα τις δραστηριότητές τους.
Η British American Tobacco απαντά: «Έχουμε δικαίωμα να ακουγόμαστε»
Η British American Tobacco απορρίπτει την άποψη ότι οι επαφές της με τους ευρωβουλευτές αποτελούν πρόβλημα.
Ο επικεφαλής φορολογικών υποθέσεων της εταιρείας, Simon Trussler, υποστήριξε ότι ο κλάδος διαθέτει πραγματική εμπειρία από την αγορά και μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες στους νομοθέτες.
Όπως εξήγησε, οι επιχειρήσεις έχουν επιχειρήματα να παρουσιάσουν «επειδή βλέπουμε τι συμβαίνει στην πράξη».
Η BAT υποστηρίζει ότι τηρεί τις ισχύουσες υποχρεώσεις και ότι οι δραστηριότητες εκπροσώπησης συμφερόντων πραγματοποιούνται με διαφάνεια.
Ο Trussler αμφισβήτησε επίσης ορισμένες ερμηνείες της Σύμβασης του ΠΟΥ.
Σύμφωνα με την εταιρεία, το διεθνές πλαίσιο έχει κατά καιρούς «παρατεθεί και ερμηνευθεί λανθασμένα».
Η βιομηχανία επικαλείται ακόμη απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης του 2022, σύμφωνα με την οποία η Σύμβαση δεν αποκλείει αυτομάτως τη συμμετοχή του κλάδου στη διαδικασία εφαρμογής κανόνων ελέγχου του καπνού.
Η διαφωνία αφορά επομένως τόσο την πολιτική σκοπιμότητα των συναντήσεων όσο και την ερμηνεία των διεθνών υποχρεώσεων.
Η μεγάλη σύγκρουση για τα προϊόντα νικοτίνης
Πίσω από την αύξηση της δραστηριότητας των λόμπι βρίσκεται μια ευρύτερη αλλαγή στην αγορά.
Οι μεγάλες καπνοβιομηχανίες επενδύουν όλο και περισσότερο σε προϊόντα που δεν βασίζονται στην παραδοσιακή καύση τσιγάρων.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα ηλεκτρονικά τσιγάρα, τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού και τα σακουλάκια νικοτίνης.
Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι ορισμένα από αυτά τα προϊόντα μπορούν να αποτελέσουν εναλλακτικές επιλογές για ενήλικους καπνιστές.
Η προσέγγιση αυτή παρουσιάζεται συχνά με τον όρο «μείωση της βλάβης» — harm reduction.
Ωστόσο, οι οργανώσεις δημόσιας υγείας επισημαίνουν ότι τα προϊόντα νικοτίνης δεν είναι ακίνδυνα και μπορούν να προκαλέσουν εξάρτηση.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η χρήση τους από νέους ανθρώπους που ενδεχομένως δεν θα είχαν αρχίσει να καπνίζουν.
Η διαφωνία αποκτά άμεση νομοθετική σημασία.
Η ΕΕ καλείται να αποφασίσει εάν τα νέα προϊόντα πρέπει να αντιμετωπίζονται με κανόνες αντίστοιχους των παραδοσιακών προϊόντων καπνού ή με διαφορετικό ρυθμιστικό πλαίσιο.
Οι αποφάσεις αυτές θα επηρεάσουν τη φορολογία, τη διαφήμιση, τη διάθεση και την εμπορική ανάπτυξη μιας αγοράς με σημαντικά οικονομικά συμφέροντα.
ΠΟΥ: Η πρόληψη του εθισμού στη νικοτίνη είναι ρητός στόχος
Η διαφωνία επεκτείνεται και στο πεδίο εφαρμογής της διεθνούς Σύμβασης για τον Καπνό.
Η βιομηχανία υποστηρίζει ότι ορισμένα προϊόντα νικοτίνης χωρίς φύλλα καπνού δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα παραδοσιακά προϊόντα καπνού.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας διατυπώνει διαφορετική ερμηνεία.
Η Kristina Mauer-Stender, περιφερειακή σύμβουλος του ΠΟΥ Ευρώπης για τον έλεγχο του καπνού, επισήμανε ότι το πεδίο της Σύμβασης εκτείνεται πέρα από την απλή μείωση της κατανάλωσης καπνού.
Σύμφωνα με την τοποθέτησή της, περιλαμβάνει την πρόληψη και τη μείωση της εξάρτησης από τη νικοτίνη.
«Η πρόληψη της εξάρτησης από τη νικοτίνη αποτελεί ρητό στόχο της εφαρμογής της Σύμβασης και όχι απλώς μια έμμεση επιδίωξη», υπογράμμισε.
Η ίδια εξήγησε ότι οι αποφάσεις των συμβαλλόμενων μερών έχουν σταδιακά αντιμετωπίσει νέα και αναδυόμενα προϊόντα καπνού και νικοτίνης.
Η αντιπαράθεση αυτή έχει άμεσες συνέπειες για τη μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Εάν υιοθετηθεί μια ευρύτερη προσέγγιση, οι κανόνες δημόσιας υγείας θα μπορούσαν να καλύπτουν περισσότερες κατηγορίες προϊόντων.
Η μάχη για τη φορολογία καπνού
Ένα από τα βασικότερα νομοθετικά μέτωπα είναι η αναθεώρηση της Οδηγίας για τη Φορολογία Καπνού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 16 Ιουλίου 2025 πρόταση για σημαντική αναμόρφωση του ισχύοντος πλαισίου.
Η πρόταση περιλαμβάνει υψηλότερα ελάχιστα επίπεδα ειδικού φόρου κατανάλωσης και επέκταση των κανόνων σε περισσότερα προϊόντα.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα υγρά ηλεκτρονικών τσιγάρων και τα σακουλάκια νικοτίνης.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι σημερινοί ελάχιστοι φορολογικοί συντελεστές έχουν χάσει μέρος της αποτελεσματικότητάς τους, καθώς δεν έχουν προσαρμοστεί επαρκώς στις οικονομικές συνθήκες.
Οι διαφορές στη φορολογία μεταξύ κρατών-μελών δημιουργούν επίσης σημαντικές αποκλίσεις στις τιμές.
Η αναθεώρηση επιδιώκει μεγαλύτερη εναρμόνιση, αν και η φορολογία παραμένει πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα.
Η συγκεκριμένη νομοθετική διαδικασία απαιτεί ομοφωνία στο Συμβούλιο της ΕΕ, έπειτα από διαβούλευση με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Επομένως, οι κυβερνήσεις των κρατών-μελών έχουν καθοριστικό ρόλο στην τελική απόφαση.
Η δραστηριότητα των λόμπι δεν περιορίζεται έτσι μόνο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Η συζήτηση αφορά συνολικά τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τις εθνικές κυβερνήσεις.
Η κρίσιμη ψηφοφορία του Ιουνίου
Η φορολογική μεταρρύθμιση έχει ήδη συναντήσει σημαντικές πολιτικές αντιδράσεις.
Στις 17 Ιουνίου 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέρριψε την κύρια πρόταση αναδιατύπωσης της Οδηγίας για τη Φορολογία Καπνού.
Η ψηφοφορία ολοκληρώθηκε με 181 ψήφους υπέρ, 439 κατά και 38 αποχές.
Ωστόσο, η απόφαση του Κοινοβουλίου δεν ισοδυναμεί με οριστικό τερματισμό της νομοθετικής διαδικασίας.
Επειδή πρόκειται για ειδική νομοθετική διαδικασία διαβούλευσης, το Συμβούλιο εξακολουθεί να έχει την αρμοδιότητα λήψης της τελικής απόφασης.
Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.
Στις 21 Οκτωβρίου καταγράφηκαν νέα συμβιβαστικά κείμενα στο Συμβούλιο για τη φορολογία των προϊόντων καπνού και νικοτίνης.
Η χρονική σύμπτωση της νομοθετικής δραστηριότητας με την αύξηση των επαφών της βιομηχανίας αποτελεί βασικό στοιχείο της έρευνας.
Ωστόσο, δεν τεκμηριώνει από μόνη της ότι οι συναντήσεις προκάλεσαν συγκεκριμένο αποτέλεσμα στην ψηφοφορία.
Η καρδιαγγειακή στρατηγική και οι αλλαγές στη διατύπωση
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στη φορολογία.
Αφορά και την ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παθήσεων.
Σε σχετική κοινοβουλευτική έκθεση, ευρωβουλευτές του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος πρότειναν αλλαγές στη διατύπωση για τη ρύθμιση των προϊόντων νικοτίνης.
Η αρχική προσέγγιση προέβλεπε ότι τα προϊόντα νικοτίνης θα έπρεπε να υπόκεινται στην «ίδια» ρύθμιση με τα προϊόντα καπνού.
Η τροποποίηση αντικατέστησε αυτή τη διατύπωση με την αναφορά σε «κατάλληλους κανόνες».
Η διαφορά μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά έχει πολιτική σημασία.
Η πρώτη διατύπωση υποδηλώνει περισσότερο ενιαία αντιμετώπιση.
Η δεύτερη αφήνει μεγαλύτερο περιθώριο διαφοροποίησης ανά κατηγορία προϊόντος.
Την τροποποίηση υποστήριξαν, μεταξύ άλλων, οι ευρωβουλευτές Jessica Polfjärd και Elena Nevado del Campo, οι οποίες περιλαμβάνονται επίσης στη λίστα με τις περισσότερες δηλωμένες συναντήσεις με εκπροσώπους του κλάδου.
Το γεγονός αυτό έχει προκαλέσει κριτική.
Ωστόσο, η χρονική και πολιτική συνύπαρξη συναντήσεων και νομοθετικών θέσεων δεν αποδεικνύει ότι η μία προκάλεσε την άλλη.
Σοσιαλιστές: «Οι τροπολογίες δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά»
Ο Ισπανός ευρωβουλευτής των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών Nicolás González Casares συνέδεσε την ένταση της δραστηριότητας των λόμπι με τις προσπάθειες αλλαγής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Μιλώντας στο POLITICO, δήλωσε:
«Οι τροπολογίες που αποδυναμώνουν τους νέους κανόνες για τα προϊόντα καπνού, στο πλαίσιο ενός σχεδίου για την αντιμετώπιση της μεγαλύτερης αιτίας θανάτου στην Ευρώπη, δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά».
Και πρόσθεσε ότι οι πολιτικές ομάδες που πραγματοποιούν τις περισσότερες συναντήσεις με τη βιομηχανία είναι εκείνες που προωθούν χαλάρωση συγκεκριμένων ρυθμίσεων.
Πρόκειται για πολιτική εκτίμηση του ευρωβουλευτή, όχι για αποδεδειγμένη αιτιώδη σχέση μεταξύ συναντήσεων και νομοθετικών αποφάσεων.
Η τοποθέτηση, ωστόσο, αποτυπώνει το κλίμα αντιπαράθεσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Οι διαφορετικές πολιτικές ομάδες διαφωνούν όχι μόνο για το περιεχόμενο των κανόνων αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να συμμετέχει η βιομηχανία στη διαδικασία διαμόρφωσής τους.
Η Ιταλία στην πρώτη γραμμή των επαφών
Η γεωγραφική κατανομή των συναντήσεων παρουσιάζει επίσης ενδιαφέρον.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, περισσότερες από μία στις πέντε δηλωμένες συναντήσεις με εκπροσώπους της καπνοβιομηχανίας αφορούσαν Ιταλούς ευρωβουλευτές.
Η Ιταλία αποτελεί σημαντική χώρα παραγωγής καπνού στην ΕΕ.
Ο κλάδος συνδέεται με αγροτικές περιοχές, μεταποιητικές δραστηριότητες και θέσεις εργασίας.
Η οικονομική αυτή διάσταση εξηγεί εν μέρει το ενδιαφέρον Ιταλών ευρωβουλευτών για τις αλλαγές στη νομοθεσία.
Η ιταλική εταιρεία Manifatture Sigaro Toscano πραγματοποίησε τις δηλωμένες επαφές της αποκλειστικά με Ιταλούς ευρωβουλευτές.
Παράλληλα, σχεδόν οι μισές συναντήσεις της British American Tobacco πραγματοποιήθηκαν με Ιταλούς εκπροσώπους.
Η Philip Morris είχε επίσης σημαντική παρουσία στις επαφές με Ιταλούς ευρωβουλευτές, αν και οι Γερμανοί ευρωβουλευτές κατέγραψαν ελαφρώς περισσότερες συναντήσεις με τη συγκεκριμένη εταιρεία.
Η εικόνα αναδεικνύει τη σύνδεση μεταξύ εθνικών παραγωγικών συμφερόντων και ευρωπαϊκής νομοθεσίας.
Οι οργανώσεις δημόσιας υγείας καταγγέλλουν άνιση πρόσβαση
Η ένταση της δραστηριότητας της βιομηχανίας προκαλεί ανησυχία και για έναν ακόμη λόγο.
Οι οργανώσεις δημόσιας υγείας υποστηρίζουν ότι δεν διαθέτουν αντίστοιχους οικονομικούς και οργανωτικούς πόρους.
Το Smoke Free Partnership ανέφερε ότι αντιμετώπισε σημαντική πίεση μετά την απόσυρση ευρωπαϊκών λειτουργικών επιχορηγήσεων το προηγούμενο έτος.
Η εξέλιξη αυτή, σύμφωνα με την οργάνωση, περιόρισε τη δυνατότητά της να παρακολουθεί όλες τις νομοθετικές πρωτοβουλίες και να συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο με την ίδια ένταση.
Η διευθύντρια της οργάνωσης, Erin Roman, επισήμανε ότι η αύξηση των συναντήσεων συγκεντρώνεται συχνά γύρω από κρίσιμες νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Τόνισε, ωστόσο, ότι οι συναντήσεις δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη άμεσης επιρροής στις αποφάσεις.
Ανέδειξε επίσης την ανάγκη καλύτερης διαφάνειας και περιορισμού των επαφών στις περιπτώσεις που είναι αναγκαίες για την αποτελεσματική ρύθμιση του κλάδου.
Η διαφωνία αναδεικνύει ένα ευρύτερο ζήτημα για τη λειτουργία της ευρωπαϊκής δημοκρατίας.
Η τυπική δυνατότητα πρόσβασης στους νομοθέτες δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι ενδιαφερόμενοι διαθέτουν τους ίδιους πόρους για να αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τους Ευρωπαίους καταναλωτές
Οι αποφάσεις που εξετάζονται στις Βρυξέλλες μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις τιμές, τη διαθεσιμότητα και τη διαφήμιση προϊόντων καπνού και νικοτίνης.
Η αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγές στη φορολογική επιβάρυνση ορισμένων προϊόντων.
Ωστόσο, η τελική επίδραση στις τιμές θα εξαρτηθεί από τις εθνικές φορολογικές επιλογές, τη διαμόρφωση της αγοράς και τον τρόπο μετακύλισης του κόστους.
Παράλληλα, νέοι κανόνες για τη διαφήμιση και την εμπορική παρουσίαση προϊόντων νικοτίνης θα μπορούσαν να περιορίσουν ορισμένες πρακτικές προώθησης.
Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι ρυθμίσεις πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις διαφορές μεταξύ προϊόντων.
Οι οργανώσεις δημόσιας υγείας ζητούν ισχυρή προστασία, ιδιαίτερα για τους νέους.
Η τελική ευρωπαϊκή νομοθεσία θα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτές τις διαφορετικές προσεγγίσεις.
Η δημόσια υγεία, η φορολογική πολιτική και η βιομηχανική δραστηριότητα βρίσκονται πλέον στο ίδιο τραπέζι διαπραγμάτευσης.
Το πραγματικό διακύβευμα: Ποιος επηρεάζει τους κανόνες της επόμενης δεκαετίας;
Η έρευνα του POLITICO αναδεικνύει μια σημαντική μεταβολή στη δραστηριότητα εκπροσώπησης συμφερόντων στις Βρυξέλλες.
Περισσότερες από 400 δηλωμένες συναντήσεις σε λίγο περισσότερο από δύο χρόνια, έναντι περίπου 100 στην προηγούμενη πενταετία, δείχνουν ότι η καπνοβιομηχανία παρακολουθεί στενά τις επικείμενες νομοθετικές αλλαγές.
Η Philip Morris και η British American Tobacco συγκαταλέγονται στους βασικούς επιχειρηματικούς παράγοντες αυτής της διαδικασίας.
Οι εταιρείες υποστηρίζουν ότι έχουν δικαίωμα να παρουσιάζουν τις θέσεις τους και ότι τηρούν τις ισχύουσες υποχρεώσεις διαφάνειας.
Οι οργανώσεις δημόσιας υγείας, αντίθετα, ζητούν αυστηρότερους περιορισμούς στις επαφές και μεγαλύτερη προστασία της νομοθετικής διαδικασίας από εμπορικές πιέσεις.
Η καταγραφή των συναντήσεων δεν αποδεικνύει αθέμιτη επιρροή. Αναδεικνύει, όμως, το μέγεθος της προσπάθειας συμμετοχής της βιομηχανίας στη διαμόρφωση των νέων κανόνων.
Καθώς η ΕΕ επανεξετάζει τη φορολογία, τη διαφήμιση και τη ρύθμιση των προϊόντων νικοτίνης, οι αποφάσεις που θα ληφθούν θα επηρεάσουν εκατομμύρια καταναλωτές και μια μεγάλη ευρωπαϊκή αγορά.
Για τις Βρυξέλλες, η πρόκληση είναι διπλή: να εξασφαλίσουν διαφανή νομοθετική διαδικασία και ταυτόχρονα να διαμορφώσουν αποτελεσματικούς κανόνες προστασίας της δημόσιας υγείας.
Και αυτό είναι το πραγματικό ζήτημα πίσω από τις εκατοντάδες συναντήσεις: όχι μόνο ποιος έχει πρόσβαση στους ευρωβουλευτές, αλλά με ποιες εγγυήσεις λαμβάνονται οι αποφάσεις που θα καθορίσουν το μέλλον της ευρωπαϊκής πολιτικής για τον καπνό και τη νικοτίνη.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
