Frontex και εκτός ΕΕ: Σχέδιο για επιστροφές πριν από την Ευρώπη και δύναμη 30.000 συνοριοφυλάκων

Η Κομισιόν προτείνει ισχυρότερο οργανισμό επιστροφών, επιχειρήσεις μεταξύ τρίτων χωρών και ταχεία αντίδραση στα σύνορα. Τι αλλάζει, ποιες εγκρίσεις απαιτούνται και πού ανοίγει η συζήτηση για τη λογοδοσία.

«Θέλουμε η Frontex να βρίσκεται εκεί μέσα σε ώρες, όχι σε εβδομάδες».

Με αυτή τη δήλωση, ο επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης Μάγκνους Μπρούνερ περιέγραψε την επιχειρησιακή φιλοδοξία της νέας πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: μια Frontex με περισσότερους διαθέσιμους συνοριοφύλακες, ενισχυμένο εξοπλισμό και κεντρικότερο ρόλο στις επιστροφές μεταναστών.

Η μεταρρύθμιση που παρουσιάστηκε την Τρίτη 27 Οκτωβρίου περιλαμβάνει μια ιδιαίτερα σημαντική αλλαγή: δυνατότητα υποστήριξης επιχειρήσεων επιστροφής από τρίτες χώρες, ακόμη και για ανθρώπους που δεν έχουν εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πρόκειται για νομοθετική πρόταση. Οι νέες εξουσίες δεν έχουν τεθεί αυτομάτως σε ισχύ: απαιτείται συμφωνία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου.

Επιστροφές από μια τρίτη χώρα σε άλλη

Σήμερα, η Frontex υποστηρίζει τα κράτη-μέλη στην επιστροφή ανθρώπων που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ, όπως μπορεί να συμβαίνει μετά την απόρριψη μιας αίτησης ασύλου.

Η προτεινόμενη διεύρυνση επιτρέπει στον οργανισμό να συνδράμει και σε επιστροφές που πραγματοποιούνται εξ ολοκλήρου εκτός ευρωπαϊκού εδάφους.

Ενδεικτικά, θα μπορούσε να υποστηρίζει μια χώρα της Βόρειας Αφρικής στην επιστροφή υπηκόων άλλων κρατών στις χώρες καταγωγής τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι ενεργοποιείται αυτομάτως οποιαδήποτε συγκεκριμένη επιχείρηση.

Ο Μπρούνερ διευκρίνισε ότι η δυνατότητα προϋποθέτει σχετικές συμφωνίες και εξυπηρέτηση του συμφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η πολιτική μετατόπιση είναι σαφής: οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να επεκτείνουν τη διαχείριση των επιστροφών στις χώρες διέλευσης, πριν οι μεταναστευτικές διαδρομές φτάσουν στα εξωτερικά σύνορα της Ένωσης.

Οι 30.000 δεν προσλαμβάνονται αύριο

Το σχέδιο προβλέπει σταδιακή ενίσχυση της διαθέσιμης δύναμης σε 30.000 στελέχη, με συνδυασμό προσωπικού της Frontex, αποσπασμένων εθνικών στελεχών και εφεδρείας.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται νέα ευρωπαϊκή εφεδρεία συνόρων και επιστροφών 17.000 στελεχών, η οποία θα μπορεί να κινητοποιείται όταν υπάρχει ανάγκη.

Επομένως, ο αριθμός των 30.000 δεν περιγράφει μια άμεση πρόσληψη ισάριθμων μόνιμων υπαλλήλων. Αποτυπώνει τη συνολική επιχειρησιακή δυνατότητα που επιδιώκει να διαμορφώσει σταδιακά η Κομισιόν.

Παράλληλα, προβλέπονται ευκολότερη πρόσβαση σε σύγχρονο εξοπλισμό και νέα δύναμη ταχείας αντίδρασης για έκτακτες καταστάσεις.

Ταχεία επέμβαση και η διάκριση των 24 ωρών

Η πρόταση προβλέπει κινητοποίηση δύναμης ταχείας αντίδρασης έπειτα από αίτημα κράτους-μέλους που αντιμετωπίζει έκτακτη κατάσταση, με απόφαση του εκτελεστικού διευθυντή της Frontex.

Στην επίσημη ανακοίνωση της Επιτροπής, η σαφής προθεσμία των 24 ωρών αφορά την υποχρέωση των κρατών-μελών να αναφέρουν στο δίκτυο EUROSUR γεγονότα με πιθανό σημαντικό αντίκτυπο στα ευρωπαϊκά σύνορα.

Η αναφορά συμβάντος και η ανάπτυξη δυνάμεων αποτελούν διαφορετικά στάδια. Η επιχειρησιακή επιδίωξη είναι η πολύ ταχύτερη παρουσία της Frontex, χωρίς η συγκεκριμένη προθεσμία ενημέρωσης να ταυτίζεται με εγγυημένο χρόνο ολοκλήρωσης κάθε αποστολής.

Ψηφιακή επιτήρηση και συντονισμός επιστροφών

Η Κομισιόν προτείνει επίσης Κέντρο Συντονισμού Επιστροφών και Κέντρο Διαδικτυακής Παρακολούθησης και Αντίδρασης.

Το δεύτερο θα παρακολουθεί δημόσια προσβάσιμο περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για εξελίξεις σχετικές με τη διαχείριση των συνόρων και πιθανούς κινδύνους.

Ξεχωριστή πρόταση αφορά την ψηφιοποίηση των διαδικασιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης, με στόχο λιγότερη γραφειοκρατία και ταχύτερη διαχείριση των υποθέσεων.

Το δύσκολο μέτωπο της λογοδοσίας

Η ενίσχυση των αρμοδιοτήτων συνοδεύεται από ερωτήματα για την εποπτεία των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με τους Financial Times, η μεταρρύθμιση προβλέπει περιορισμό της ερευνητικής αρμοδιότητας του Γραφείου Θεμελιωδών Δικαιωμάτων στο προσωπικό της Frontex. Καταγγελίες που αφορούν εθνικά στελέχη θα παραπέμπονται στις αρμόδιες εθνικές αρχές.

Το ζήτημα αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα όσο επεκτείνεται η επιχειρησιακή δράση εκτός ΕΕ: ποιος ελέγχει κάθε επιχείρηση, ποιος διερευνά μια καταγγελία και πώς αποδίδονται ευθύνες;

Η Κομισιόν τοποθετεί την αποτελεσματικότητα των επιστροφών στον πυρήνα της μεταρρύθμισης. Η διαπραγμάτευση σε Κοινοβούλιο και Συμβούλιο θα καθορίσει τόσο το εύρος των νέων εξουσιών όσο και τις εγγυήσεις που θα τις συνοδεύουν.

Πηγή: Pagenews.gr