Καλαφάτης: Η Ελλάδα αλλάζει μοντέλο ανάπτυξης – Πέντε πρωτοβουλίες για έργα, AI και ανθεκτικές υποδομές
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: Γραφείο Τύπου//Μιλώντας στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026», που διοργάνωσαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και το economix.gr στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ο κ. Καλαφάτης ανέδειξε την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται τα έργα στη χώρα.
«Περνάμε από την απλή πράσινη μετάβαση στην εγγενή ανθεκτικότητα, Resilient-by-Design».
Με αυτή την κεντρική θέση, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης παρουσίασε τη στρατηγική κατεύθυνση της κυβέρνησης για τη σύνδεση της έρευνας, της καινοτομίας και των νέων τεχνολογιών με τις πραγματικές ανάγκες των κατασκευών, της βιομηχανίας και των κρίσιμων εθνικών υποδομών.
Μιλώντας στο συνέδριο «Green Deal Greece 2026», που διοργάνωσαν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) και το economix.gr στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, ο κ. Καλαφάτης ανέδειξε την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο σχεδιάζονται τα έργα στη χώρα.
Το ζητούμενο, σύμφωνα με την τοποθέτησή του, δεν είναι πλέον μόνο η μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος. Είναι η δημιουργία υποδομών που θα μπορούν να αντέχουν σε ακραία καιρικά φαινόμενα, ενεργειακές διαταραχές, γεωπολιτικές κρίσεις και προβλήματα στις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.
Ο υφυπουργός απηύθυνε παράλληλα πέντε συγκεκριμένες προτάσεις συνεργασίας προς το ΤΕΕ και τον τεχνικό κόσμο, με στόχο η ελληνική έρευνα να μετατραπεί σε εφαρμόσιμες λύσεις για εργοτάξια, τεχνικά γραφεία, βιομηχανίες και δημόσια έργα.
Από το Green Deal στο «Resilient-by-Design»: Τι σημαίνει η νέα στρατηγική
Η βασική αλλαγή που περιέγραψε ο Σταύρος Καλαφάτης αφορά τη μετάβαση από την περιβαλλοντική συμμόρφωση στον σχεδιασμό με ενσωματωμένη ανθεκτικότητα.
Με το μοντέλο Resilient-by-Design, οι κλιματικοί, τεχνολογικοί και γεωπολιτικοί κίνδυνοι δεν αντιμετωπίζονται μόνο αφού εκδηλωθούν. Λαμβάνονται υπόψη από την αρχή της μελέτης και της κατασκευής.
Αυτό σημαίνει ότι ένα οδικό έργο, ένα δίκτυο ύδρευσης, μια ενεργειακή εγκατάσταση ή ένα δημόσιο κτίριο πρέπει να σχεδιάζεται όχι μόνο με βάση τις σημερινές ανάγκες, αλλά και με βάση τις πιέσεις που ενδέχεται να αντιμετωπίσει τις επόμενες δεκαετίες.
Στο επίκεντρο αυτής της προσέγγισης βρίσκονται η πρόβλεψη κινδύνων, η χρήση ψηφιακών δεδομένων, η τεχνητή νοημοσύνη και η ανάπτυξη νέων τεχνολογικών υλικών και μεθόδων.
Ο υφυπουργός συνέδεσε τη συγκεκριμένη στρατηγική με την εθνική οικονομική αντοχή, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της έρευνας και της καινοτομίας ως παραγόντων εθνικής ισχύος.
Έρευνα και Ανάπτυξη: Δαπάνες 3,66 δισ. ευρώ και 1,54% του ΑΕΠ
Στην ομιλία του ο κ. Καλαφάτης παρουσίασε στοιχεία για την ενίσχυση της ελληνικής ερευνητικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με τα δεδομένα που επικαλέστηκε, οι εθνικές δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη έχουν ανέλθει στα 3,66 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 1,54% του ΑΕΠ.
Παράλληλα, ανέφερε ότι η Ελλάδα κατατάσσεται στην τέταρτη θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς τις κρατικές δαπάνες Έρευνας και Ανάπτυξης.
Ο υφυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις στην έρευνα να αποκτήσουν ισχυρότερη σύνδεση με την παραγωγή.
Η κατεύθυνση αυτή αφορά τη μεταφορά τεχνολογίας από τα ερευνητικά εργαστήρια στις επιχειρήσεις, την ανάπτυξη καινοτόμων κατασκευαστικών λύσεων και την αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης σε έργα υποδομής.
Πάνω από 300 εκατ. ευρώ για ερευνητικούς πόλους και περιφερειακή καινοτομία
Σημαντική θέση στην κυβερνητική στρατηγική κατέχουν οι 13 Περιφερειακοί Κόμβοι Καινοτομίας, οι οποίοι προορίζονται να συνδέσουν την έρευνα με τις παραγωγικές ανάγκες κάθε περιοχής.
Ο Σταύρος Καλαφάτης αναφέρθηκε επίσης στην ενίσχυση σημαντικών ερευνητικών και τεχνολογικών πόλων, όπως το ThessINTEC, το Ίδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Τεχνολογικής Ανάπτυξης (ΕΚΕΤΑ).
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, οι σχετικές επενδύσεις από το Ταμείο Ανάκαμψης ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ.
Η επιδίωξη είναι η καινοτομία να μη συγκεντρώνεται αποκλειστικά στα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά να δημιουργούνται δυνατότητες ανάπτυξης και στην περιφέρεια.
«ΔΑΙΔΑΛΟΣ» και Pharos: Η τεχνητή νοημοσύνη μπαίνει στον σχεδιασμό των έργων
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία της παρέμβασης του υφυπουργού αφορούσε την πρόσβαση του ιδιωτικού και τεχνικού τομέα στις εθνικές υποδομές υπερυπολογιστικής ισχύος.
Ο Σταύρος Καλαφάτης ανακοίνωσε την προώθηση της επιχειρησιακής πρόσβασης στον εθνικό υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», μέσα από συνεργασίες με ερευνητικά κέντρα.
Στο ίδιο οικοσύστημα εντάσσονται το ευρωπαϊκό AI Factory «Pharos» και το AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ.
Η αξιοποίηση αυτών των υποδομών μπορεί να υποστηρίξει τη δημιουργία ψηφιακών διδύμων (Digital Twins), δηλαδή ψηφιακών μοντέλων πραγματικών έργων και εγκαταστάσεων.
Μέσω αυτών, οι μηχανικοί μπορούν να εξετάζουν εναλλακτικά σενάρια λειτουργίας, να προσομοιώνουν ακραία καιρικά φαινόμενα και να εντοπίζουν πιθανά προβλήματα πριν αυτά εμφανιστούν στην πραγματικότητα.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης και υπερυπολογιστών αποκτά έτσι πρακτικό ενδιαφέρον για γέφυρες, οδικούς άξονες, ενεργειακά δίκτυα, υδραυλικά έργα και μεγάλες κατασκευές.
Κοζάνη: Mega Data Center της ΔΕΗ και νέος υπερυπολογιστής
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε και στον σχεδιασμό του Mega Data Center της ΔΕΗ, καθώς και στην ανάπτυξη νέου υπερυπολογιστή στην Κοζάνη.
Οι συγκεκριμένες πρωτοβουλίες εντάσσονται στη στρατηγική της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, με στόχο τη δημιουργία νέων παραγωγικών δραστηριοτήτων στις περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση.
Η ανάπτυξη υποδομών δεδομένων και υπολογιστικής ισχύος συνδέεται με τη δυνατότητα προσέλκυσης τεχνολογικών επενδύσεων, ερευνητικών δραστηριοτήτων και νέων επιχειρηματικών εφαρμογών.
Φορολογική υπερέκπτωση έως 315% για επενδύσεις στην καινοτομία
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στα φορολογικά κίνητρα για την Έρευνα και Ανάπτυξη.
Ο Σταύρος Καλαφάτης παρουσίασε το πλαίσιο φορολογικής υπερέκπτωσης δαπανών R&D, το οποίο, σύμφωνα με την ομιλία του, μπορεί να φτάσει έως 315% για συγκεκριμένες κατηγορίες πράσινων, ψηφιακών και καινοτόμων συνεργασιών.
Η ενίσχυση των κινήτρων, από προηγούμενα επίπεδα 130% και 200%, αποσκοπεί στην κινητοποίηση ιδιωτικών επενδύσεων.
Ο υφυπουργός συνέδεσε άμεσα το συγκεκριμένο εργαλείο με τις ανάγκες των τεχνικών επιχειρήσεων, αναφέροντας εφαρμογές όπως τα ψηφιακά συστήματα BIM, τα πράσινα δομικά υλικά και η ψηφιοποίηση των εργοταξίων.
Αναπτυξιακός Νόμος: Επενδύσεις άνω των 4 δισ. ευρώ και 150 εκατ. για AI στις ΜμΕ
Στο χρηματοδοτικό σκέλος της ομιλίας του, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στον νέο Αναπτυξιακό Νόμο 5203/2025.
Σύμφωνα με την παρουσίασή του, το επενδυτικό πλαίσιο αφορά συνολικό ύψος επενδύσεων άνω των 4 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδικό καθεστώς 150 εκατ. ευρώ για την ενσωμάτωση τεχνητής νοημοσύνης και πράσινων τεχνολογιών στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο υφυπουργός στάθηκε επίσης στην ενεργοποίηση του EquiFund II από την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα Επενδύσεων, με στόχο τη χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων στους τομείς CleanTech και ConTech.
Πρόκειται για τεχνολογικές δραστηριότητες που σχετίζονται με την καθαρή ενέργεια, την περιβαλλοντική καινοτομία και τις σύγχρονες μεθόδους κατασκευής.
Από το Flyover Θεσσαλονίκης έως το πόσιμο νερό: Πού εφαρμόζεται ήδη η AI
Ο Σταύρος Καλαφάτης παρουσίασε συγκεκριμένα παραδείγματα εφαρμοσμένης έρευνας, επιδιώκοντας να αναδείξει ότι οι νέες τεχνολογίες δεν περιορίζονται στη θεωρητική ανάπτυξη.
Στο Flyover της Θεσσαλονίκης, η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται για τη διαχείριση της κυκλοφορίας, με τον υφυπουργό να αναφέρει ποσοστό ακρίβειας 93%.
Παράλληλα, αναφέρθηκε σε έξυπνους αισθητήρες που αναπτύσσονται με τη συνεργασία ΕΚΕΤΑ και ΕΥΑΘ, για την παρακολούθηση του πόσιμου νερού.
Στον τομέα της πολιτικής προστασίας, επισήμανε το πρόγραμμα Antinero, προϋπολογισμού άνω των 600 εκατ. ευρώ, συνδέοντάς το με τη χρήση drones, μικροδορυφόρων και αλγορίθμων για την πρόληψη και διαχείριση κινδύνων.
Μικροδορυφόροι και προετοιμασία για τον πρώτο Έλληνα αστροναύτη
Η εθνική διαστημική πολιτική αποτέλεσε ακόμη έναν άξονα της παρέμβασης.
Ο υφυπουργός αναφέρθηκε στη δημιουργία εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας με σμήνη μικροδορυφόρων, τα οποία μπορούν να υποστηρίξουν την παρακολούθηση του περιβάλλοντος, των υποδομών και φυσικών φαινομένων.
Στο ίδιο πλαίσιο έκανε αναφορά στην προετοιμασία για την αποστολή του πρώτου Έλληνα αστροναύτη στο διάστημα.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία παρουσιάστηκε ως μέρος της προσπάθειας ενίσχυσης της ελληνικής συμμετοχής σε τεχνολογίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Πέντε άμεσες πρωτοβουλίες προς το ΤΕΕ και τον τεχνικό κόσμο
Το σημαντικότερο επιχειρησιακό σκέλος της ομιλίας ήταν η επίσημη πρόσκληση του Σταύρου Καλαφάτη προς τη διοίκηση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και τους εκπροσώπους του τεχνικού κλάδου για πέντε κοινές δράσεις.
1. Οι τεχνικοί όμιλοι ως πρώτοι αγοραστές ελληνικής καινοτομίας
Η πρώτη πρόταση αφορά τη σύνδεση των μεγάλων τεχνικών ομίλων με τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας και τις περισσότερες από 1.000 νεοφυείς επιχειρήσεις του Elevate Greece.
Στόχος είναι οι κατασκευαστικές και τεχνικές εταιρείες να λειτουργήσουν ως «First Buyers», δηλαδή ως πρώτοι αγοραστές και χρήστες ελληνικών τεχνολογιών.
Η πρόταση επιδιώκει να αντιμετωπίσει ένα από τα βασικά προβλήματα της καινοτομίας: τη δυσκολία μετατροπής ενός ερευνητικού αποτελέσματος σε εμπορικά αξιοποιήσιμο προϊόν.
2. Κοινός οδηγός για τη φορολογική υπερέκπτωση 315%
Η δεύτερη πρόταση αφορά την έκδοση εξειδικευμένου οδηγού από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας, σε συνεργασία με το ΤΕΕ.
Ο οδηγός θα εξηγεί πώς μπορούν οι τεχνικές επιχειρήσεις να αξιοποιούν τα φορολογικά κίνητρα για επιλέξιμες δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης.
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στις διαδικασίες BIM, στα πράσινα υλικά και στην ψηφιοποίηση των εργοταξίων.
3. Μόνιμη ομάδα ΓΓΕΚ – ΤΕΕ για την τεχνολογική ετοιμότητα
Η τρίτη πρωτοβουλία προβλέπει τη συγκρότηση κοινής ομάδας TRL & Technology Foresight.
Ο μηχανισμός θα χαρτογραφεί την τεχνολογική ετοιμότητα ελληνικών λύσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν εάν μια τεχνολογία βρίσκεται σε ερευνητικό στάδιο, σε πιλοτική εφαρμογή ή είναι έτοιμη για εμπορική αξιοποίηση.
Η πρόταση στοχεύει στη μείωση της απόστασης μεταξύ επιστημονικής ανάπτυξης και αγοράς.
4. Πρόσβαση των μηχανικών στον «ΔΑΙΔΑΛΟ» για ανθεκτικά έργα
Η τέταρτη πρόταση αφορά τον συν-σχεδιασμό υποδομών Resilient-by-Design με αξιοποίηση των εθνικών υπερυπολογιστικών δυνατοτήτων.
Ο Σταύρος Καλαφάτης πρότεινε να δοθεί πρόσβαση στους μελετητές μηχανικούς στον «ΔΑΙΔΑΛΟ» και στις υποδομές τεχνητής νοημοσύνης, μέσω των κατάλληλων συνεργασιών.
Η πρόσβαση αυτή θα μπορεί να υποστηρίζει μοντέλα κλιματικών κινδύνων, ψηφιακά δίδυμα και παρακολούθηση έργων σε πραγματικό χρόνο.
5. Ψηφιακή αναβάθμιση των μικρών τεχνικών γραφείων
Η πέμπτη πρωτοβουλία αφορά τους μικρομεσαίους μηχανικούς και ιδιαίτερα τα τεχνικά γραφεία της περιφέρειας.
Το υπουργείο Ανάπτυξης δήλωσε διαθέσιμο να συνεργαστεί με το ΤΕΕ για τον σχεδιασμό προγραμμάτων επανακατάρτισης, αξιοποιώντας πόρους των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών Ταμείων.
Στόχος είναι η εκπαίδευση σε εργαλεία BIM, GIS και τεχνητής νοημοσύνης, ώστε η ψηφιακή αναβάθμιση να μην περιοριστεί στους μεγάλους κατασκευαστικούς ομίλους.
Greenwashing, δικαίωμα στην επισκευή και ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα
Ο Σταύρος Καλαφάτης αναφέρθηκε επίσης σε θεσμικές παρεμβάσεις που συνδέονται με την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται μέτρα κατά του greenwashing, δηλαδή των παραπλανητικών περιβαλλοντικών ισχυρισμών, και η θεσμοθέτηση του «Δικαιώματος στην Επισκευή» (Right to Repair).
Παράλληλα, εξέφρασε τη στήριξη στο ευρωπαϊκό εταιρικό καθεστώς EU Inc., το οποίο προωθεί την απλούστευση της ίδρυσης επιχειρήσεων, με στόχο διαδικασίες που θα μπορούν να ολοκληρώνονται μέσα σε 48 ώρες.
Στις θεσμικές προτεραιότητες που παρουσίασε συμπεριέλαβε και τη δέσμευση για ίδρυση αυτοτελούς Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας.
Η πρόταση αυτή εντάσσεται στη συνολικότερη κατεύθυνση σύνδεσης των πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και των επιχειρήσεων.
Η πρόσκληση Καλαφάτη προς τους μηχανικούς
Η παρέμβαση του υφυπουργού Ανάπτυξης στο Green Deal Greece 2026 ολοκληρώθηκε με συγκεκριμένη πρόσκληση συνεργασίας προς το ΤΕΕ και τους τεχνικούς φορείς.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η αξιοποίηση της εγχώριας τεχνολογίας από τις κατασκευαστικές επιχειρήσεις, η πρακτική χρήση των φορολογικών κινήτρων, η χαρτογράφηση της τεχνολογικής ετοιμότητας, η πρόσβαση στις υπερυπολογιστικές υποδομές και η κατάρτιση των μηχανικών.
Η βασική θέση που διατύπωσε ήταν ότι η πράσινη μετάβαση πρέπει να συνδυαστεί με την ικανότητα των υποδομών να αντέχουν σε νέους κινδύνους.
«Περνάμε από την απλή πράσινη μετάβαση στην εγγενή ανθεκτικότητα, Resilient-by-Design».
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
