Εξαγωγές στο γκάζι, παραγωγικότητα στο μισό της Ευρώπης — Το ελληνικό βιομηχανικό παράδοξο

Τετραπλασιασμός της αξίας των βιομηχανικών εξαγωγών από το 2002, αλλά επίμονη απόσταση από την ΕΕ. Τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, το επενδυτικό κενό και το στοίχημα να μετατραπεί η εξωστρέφεια σε υψηλότερη προστιθέμενη αξία και καλύτερα εισοδήματα.

Η ελληνική βιομηχανία εξάγει περισσότερο και η μεταποίηση αυξάνει το βάρος της στην οικονομία. Η πρόοδος, όμως, δεν έχει εξαλείψει την απόσταση από την Ευρώπη στην παραγωγικότητα ούτε την ανάγκη για περισσότερες επενδύσεις σε εξοπλισμό, τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό.

Αυτή ήταν η εικόνα που παρουσιάστηκε στην εκδήλωση «Ελληνική Βιομηχανία: Χθες, σήμερα, αύριο», την οποία διοργάνωσαν το ΙΟΒΕ, η Ελληνική Παραγωγή και το ΜΙΕΤ.

Η αξία των βιομηχανικών εξαγωγών τετραπλασιάστηκε μεταξύ 2002 και 2025, ενώ οι εξαγωγές της μεταποίησης αυξήθηκαν περίπου 60% την περίοδο 2019–2025. Παράλληλα, η παραγωγικότητα της εργασίας στην ελληνική οικονομία παραμένει περίπου στο 53% του ευρωπαϊκού μέσου όρου, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν.

Ο γενικός διευθυντής του ΙΟΒΕ, Νίκος Βέττας, συνόψισε το πρόβλημα:

«Η ελληνική οικονομία παράγει, αλλά δεν παράγει την υψηλή αξία την οποία μπορεί να δώσει».

Τι σημαίνει ο τετραπλασιασμός των εξαγωγών

Ο τετραπλασιασμός αντιστοιχεί σε αύξηση 300% της αξίας των εξαγωγών σε σχέση με το αρχικό επίπεδο του 2002. Σε βάθος 23 ετών, ισοδυναμεί αριθμητικά με μέση σύνθετη ετήσια άνοδο περίπου 6,2%.

Αντίστοιχα, η αύξηση 60% μεταξύ 2019 και 2025 αντιστοιχεί σε μέσο σύνθετο ετήσιο ρυθμό περίπου 8,1%.

Οι υπολογισμοί δείχνουν τη δυναμική της εξωστρέφειας. Αφορούν, ωστόσο, αξίες εξαγωγών: για να αποτιμηθεί η αύξηση του όγκου παραγωγής χρειάζεται να διαχωριστεί η επίδραση των τιμών και της σύνθεσης των εξαγόμενων προϊόντων.

Σύμφωνα με την παρουσίαση, η αξία των βιομηχανικών εξαγωγών ως ποσοστό του ΑΕΠ έχει ανέβει από επίπεδα χαμηλότερα του 7% το 2006 κοντά στο 18%.

Το ποσοστό αυτό αποτυπώνει την κλίμακα των εξαγωγών σε σχέση με την οικονομία. Δεν ταυτίζεται με τη συμβολή της βιομηχανίας στο ΑΕΠ, η οποία μετρά την προστιθέμενη αξία που δημιουργείται.

Η μεταποίηση ανεβαίνει, αλλά η απόσταση παραμένει

Ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και πρώην υπουργός Οικονομικών, Γκίκας Χαρδούβελης, παρουσίασε την αύξηση της συμμετοχής της μεταποίησης στο ΑΕΠ από 7,8% το 2019 σε 9,7% το 2025.

Η μεταβολή αντιστοιχεί σε:

• Άνοδο 1,9 ποσοστιαίων μονάδων στο μερίδιο της μεταποίησης.
• Σχετική αύξηση περίπου 24,4% του μεριδίου σε σύγκριση με το 2019.
• Απόσταση 4,5 ποσοστιαίων μονάδων από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο του 14,2% που αναφέρθηκε στην εκδήλωση.

Η σχετική αύξηση του μεριδίου δεν σημαίνει αντίστοιχη αύξηση της πραγματικής παραγωγής. Δείχνει ότι η μεταποίηση αποκτά μεγαλύτερο βάρος στην οικονομία.

Για να προσεγγίσει το ελληνικό μερίδιο το σημερινό ευρωπαϊκό επίπεδο, θα χρειαζόταν να αυξηθεί περίπου 46% σε σχέση με το 9,7%. Πρόκειται για μέτρο της απόστασης, όχι για πρόβλεψη ή για υπολογισμό της απαιτούμενης παραγωγικής αύξησης.

Παραγωγικότητα 56.000 ευρώ ανά εργαζόμενο

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, η παραγωγικότητα ανά εργαζόμενο στη βιομηχανία διαμορφώνεται περίπου στις 56.000 ευρώ, έναντι 33.000–34.000 ευρώ στο σύνολο της οικονομίας.

Η διαφορά είναι περίπου 22.000–23.000 ευρώ ανά εργαζόμενο. Η βιομηχανική επίδοση προκύπτει έτσι περίπου 65%–70% υψηλότερη από τον μέσο όρο της ελληνικής οικονομίας.

Το στοιχείο αναδεικνύει τη δυνατότητα του τομέα να δημιουργεί μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία. Η παραγωγικότητα, βέβαια, δεν είναι ο μισθός του εργαζομένου ούτε μέτρηση της ατομικής του προσπάθειας. Επηρεάζεται από τον εξοπλισμό, την οργάνωση, την τεχνολογία, τις δεξιότητες και το είδος των προϊόντων που παράγονται.

Παρά την υπεροχή της έναντι του εγχώριου μέσου όρου, η ελληνική βιομηχανία εξακολουθεί, σύμφωνα με την παρουσίαση, να υπολείπεται των αντίστοιχων ευρωπαϊκών επιδόσεων.

Το επενδυτικό κενό πίσω από τη χαμηλή παραγωγικότητα

Ο Νίκος Βέττας συνέδεσε την υστέρηση με την περιορισμένη παρουσία σε κλάδους τεχνολογικής αιχμής και σε δραστηριότητες υψηλής αξίας.

Η επενδυτική πρόκληση αφορά τόσο το ύψος όσο και την κατεύθυνση των κεφαλαίων. Σύγχρονα μηχανήματα, ψηφιακά συστήματα, έρευνα και ανάπτυξη μπορούν να αυξήσουν τη δυναμικότητα των μονάδων, να βελτιώσουν την ποιότητα και να υποστηρίξουν πιο σύνθετα προϊόντα.

Η αναβάθμιση αυτή απαιτεί και σταθερή χρηματοδότηση. Ο επικεφαλής του ΙΟΒΕ υπογράμμισε την ανάγκη προσέλκυσης κεφαλαίων από το εξωτερικό, καθώς οι εγχώριοι πόροι δεν επαρκούν για το εύρος της μετάβασης.

Το ζητούμενο είναι οι επενδύσεις να δημιουργούν παραγωγική δυνατότητα που διατηρείται: νέα προϊόντα, τεχνογνωσία, καλύτερη οργάνωση και ισχυρότερες συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων.

Στασινόπουλος: Αλλαγή εθνικών προτεραιοτήτων

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Παραγωγής, Μιχάλης Στασινόπουλος, ζήτησε έναν «γενναίο επαναπροσδιορισμό των εθνικών προτεραιοτήτων» για το παραγωγικό πρότυπο της χώρας.

Στην τοποθέτησή του συνέδεσε την ισχυρή βιομηχανική βάση με την οικονομική ανθεκτικότητα, τη γεωπολιτική ισχύ και την εθνική ασφάλεια.

Η επιστροφή της βιομηχανικής πολιτικής στο επίκεντρο των δυτικών οικονομιών δημιουργεί ευκαιρίες για την Ελλάδα. Αυξάνει, όμως, και τον ανταγωνισμό για επενδύσεις, εξειδικευμένους εργαζομένους και συμμετοχή σε διεθνείς παραγωγικές αλυσίδες.

Ο κ. Στασινόπουλος έδωσε έμφαση στη συμβολή της μεταποίησης στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, στην ενίσχυση των εισοδημάτων και στην κοινωνική συνοχή.

Τεχνητή νοημοσύνη χωρίς δεξιότητες δεν αρκεί

Η αυτοματοποίηση, η ρομποτική και η τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να υποστηρίξουν την παραγωγική αναβάθμιση. Η αξιοποίησή τους προϋποθέτει επιχειρήσεις με επενδυτική ικανότητα και εργαζομένους που μπορούν να χειριστούν και να εξελίξουν τα νέα συστήματα.

Ο κ. Βέττας ανέδειξε την ανάγκη προσαρμογής του εκπαιδευτικού συστήματος και ενίσχυσης της ελκυστικότητας της χώρας για εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό.

Το δημογραφικό προσθέτει πίεση τόσο στην προσφορά εργασίας όσο και στις προοπτικές της εσωτερικής ζήτησης. Η εξωστρέφεια αποκτά επομένως μεγαλύτερη σημασία, μαζί με τη δυνατότητα παραγωγής περισσότερης αξίας ανά εργαζόμενο.

Η φορολογία, η εκπαίδευση, η χρηματοδότηση και η βιομηχανική πολιτική χρειάζεται να υπηρετούν αυτή την κατεύθυνση με συνέπεια.

Τασούλας: Η βιομηχανία ως παράμετρος εθνικής ισχύος

Στην ευρύτερη σημασία της παραγωγικής βάσης αναφέρθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας.

Η παρέμβασή του συνέδεσε τη βιομηχανική ανάπτυξη με τη δυνατότητα της χώρας να ενισχύει την αυτονομία και την ανθεκτικότητά της:

«Η ενίσχυση της βιομηχανίας δεν είναι αμιγώς οικονομικό ζήτημα, αλλά ζήτημα στρατηγικής αυτονομίας και ενίσχυσης παραμέτρου της εθνικής μας ισχύος».

Πηγή: pagenews.gr