Ελληνικά μυαλά στην παγκόσμια μάχη των τσιπ — Το στοίχημα των 800 εκατ. ευρώ

Πάνω από 100 επιχειρήσεις, ισχυρή εξαγωγική παρουσία και επιστήμονες υψηλής εξειδίκευσης συγκροτούν το ελληνικό οικοσύστημα ημιαγωγών. Η εθνική στρατηγική βάζει στο επίκεντρο τον σχεδιασμό μικροκυκλωμάτων, με ζητούμενο περισσότερες επενδύσεις και μεγαλύτερη εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Η Ελλάδα διαθέτει ήδη παρουσία στην παγκόσμια αλυσίδα των ημιαγωγών, με επιχειρήσεις που σχεδιάζουν μικροκυκλώματα, αναπτύσσουν τεχνολογική πνευματική ιδιοκτησία και εξυπηρετούν πελάτες του εξωτερικού. Το επόμενο στοίχημα είναι να μεγαλώσει αυτή η δραστηριότητα και να μεταφραστεί σε περισσότερες επενδύσεις, εξειδικευμένες θέσεις εργασίας και ισχυρότερο ευρωπαϊκό ρόλο.

Η συνολική οικονομική επίδραση του ευρύτερου οικοσυστήματος στο ελληνικό ΑΕΠ εκτιμάται σε πάνω από 800 εκατ. ευρώ για το 2024, σύμφωνα με τη μελέτη του Εργαστηρίου Βιομηχανικής και Ενεργειακής Οικονομίας του ΕΜΠ, σε συνεργασία με τη HETiA και με την υποστήριξη του Hellenic Chips Competence Centre — HCCC.

Τα ευρήματα παρουσιάζουν οι Άγγελος Τσακανίκας, Πέτρος Δήμας και Δημήτρης Σταμόπουλος, με αφορμή το σχέδιο της Εθνικής Στρατηγικής για τους Ημιαγωγούς και τη Μικροηλεκτρονική που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Ανάπτυξης.

«Η συμμετοχή αυτή, ωστόσο, επικεντρώνεται περισσότερο στον σχεδιασμό, στις εξειδικευμένες υπηρεσίες και στην ανάπτυξη τεχνογνωσίας, παρά στη μεγάλης κλίμακας παραγωγή μικροκυκλωμάτων», επισημαίνουν.

Οι αριθμοί πίσω από το ελληνικό οικοσύστημα

Η έρευνα κατέγραψε 35 επιχειρήσεις με περίπου 1.200 εξειδικευμένους εργαζομένους, αποτυπώνοντας έναν κλάδο με υψηλές απαιτήσεις επιστημονικής κατάρτισης:

• 62% του ανθρώπινου δυναμικού διαθέτει μεταπτυχιακό τίτλο.
• 19% διαθέτει διδακτορικό.
• 31% των επιχειρήσεων λειτουργεί ως κέντρο σχεδιασμού μικροκυκλωμάτων.
• 17% δραστηριοποιείται ως προμηθευτής τεχνολογικής πνευματικής ιδιοκτησίας.
• Για το 78% των επιχειρήσεων, τα έσοδα από επιχειρηματικούς πελάτες προέρχονται κυρίως από το εξωτερικό.

Η ευρύτερη χαρτογράφηση περιλαμβάνει πάνω από 100 επιχειρήσεις με δραστηριότητες ημιαγωγών και μικροηλεκτρονικής στην Ελλάδα. Η συνολική επίδραση στην απασχόληση προσεγγίζει τις 3.000 θέσεις, συνυπολογίζοντας άμεσες, έμμεσες και προκαλούμενες επιδράσεις.

Η διάκριση είναι ουσιαστική: οι 1.200 εργαζόμενοι αφορούν τις επιχειρήσεις που καταγράφηκαν στην έρευνα, ενώ οι σχεδόν 3.000 θέσεις περιγράφουν την ευρύτερη επίδραση. Αντίστοιχα, τα 800 εκατ. ευρώ αποτελούν εκτίμηση συμβολής στο ΑΕΠ και όχι κύκλο εργασιών.

Γιατί η Ελλάδα ποντάρει στον σχεδιασμό

Ο σχεδιασμός μικροκυκλωμάτων επιτρέπει σε μια χώρα να συμμετέχει σε προϊόντα υψηλής τεχνολογίας αξιοποιώντας εξειδικευμένους μηχανικούς, ερευνητικές ομάδες και τεχνογνωσία.

Η ελληνική δραστηριότητα διαθέτει ήδη βάση σε αυτό το πεδίο. Η μελέτη προτείνει περαιτέρω εξειδίκευση σε αναλογικά και μικτά κυκλώματα, καθώς και στις αρχιτεκτονικές RISC-V.

Σημαντικό ρόλο αποκτούν η πρόσβαση σε εργαλεία ηλεκτρονικού σχεδιασμού EDA, οι ευρωπαϊκές τεχνολογικές υποδομές και οι πιλοτικές γραμμές παραγωγής. Για μια μικρότερη επιχείρηση, η πρόσβαση σε τέτοια εργαλεία μπορεί να διευκολύνει τη μετάβαση από μια τεχνική ιδέα σε πρωτότυπο.

Παράλληλα, η ανάπτυξη πνευματικής ιδιοκτησίας δημιουργεί δυνατότητες εμπορικής αξιοποίησης της τεχνογνωσίας σε περισσότερα προϊόντα και συνεργασίες.

Η εξωστρέφεια είναι πλεονέκτημα — Η εγχώρια σύνδεση παραμένει ζητούμενο

Το ποσοστό του 78% δείχνει ότι οι επιχειρήσεις του δείγματος δραστηριοποιούνται ήδη σε διεθνείς αγορές και αξιολογούνται από πελάτες εκτός Ελλάδας.

Για να διευρυνθεί η οικονομική τους επίδραση, η στρατηγική αναδεικνύει και τη ζήτηση από εγχώριους κλάδους: ενέργεια, άμυνα, ναυτιλία, υγεία και βιομηχανία.

Η ανάπτυξη αυτών των συνεργασιών θα μπορούσε να συνδέσει την ελληνική έρευνα με συγκεκριμένες παραγωγικές ανάγκες. Μια επιχείρηση μικροηλεκτρονικής αποκτά έτσι πρόσβαση σε εφαρμογές και πελάτες, ενώ ο κλάδος που χρησιμοποιεί την τεχνολογία μπορεί να αναπτύξει πιο εξειδικευμένα προϊόντα.

Οι συντάκτες της μελέτης υπογραμμίζουν ότι οι διεθνείς συνεργασίες κυριαρχούν σήμερα, αφήνοντας περιθώριο για ισχυρότερες εγχώριες διασυνδέσεις.

Το ανθρώπινο δυναμικό και η παγίδα του χαμηλού κόστους

Η υψηλή συγκέντρωση μεταπτυχιακών και διδακτορικών τίτλων αποτυπώνει την επιστημονική βάση του οικοσυστήματος. Η μεγέθυνσή του, όμως, απαιτεί συνεχή προσέλκυση, εκπαίδευση και διατήρηση εξειδικευμένων εργαζομένων.

Η μελέτη επισημαίνει ότι η Ελλάδα διαθέτει πλεονέκτημα στο κόστος εξειδικευμένης εργασίας, αλλά αυτό δεν αρκεί ως μακροχρόνια στρατηγική.

«Η μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα δεν μπορεί να στηρίζεται σε αυτό», αναφέρουν οι συντάκτες.

Στο επίκεντρο τοποθετούν τη σύνδεση πανεπιστημίων, ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων, την εξειδικευμένη κατάρτιση και την προσέλκυση έμπειρων επιστημόνων.

Η ανακοινωθείσα χρηματοδότηση του HCCC με 3,63 εκατ. ευρώ δημιουργεί μια αρχική υποδομή υποστήριξης. Οι ευρύτερες επενδυτικές ανάγκες του κλάδου απαιτούν πρόσθετα δημόσια και ιδιωτικά κεφάλαια.

Παραγωγή, φωτονική και γάλλιο: Τα επόμενα πεδία

Πέρα από τον σχεδιασμό, η μελέτη προτείνει επιλεγμένες παραγωγικές δραστηριότητες, όπως:

• Προηγμένη συσκευασία μικροκυκλωμάτων, που αφορά τη διασύνδεση και ενσωμάτωσή τους σε λειτουργικά συστήματα.
• Φωτονική, με αξιοποίηση του φωτός σε τεχνολογικές εφαρμογές.
• Τεχνολογίες μετρήσεων, απαραίτητες για την αξιολόγηση εξαρτημάτων και συστημάτων.
• Ηλεκτρονικά ισχύος και ημιαγωγούς νιτριδίου του γαλλίου, σε σύνδεση με τη δυνητική εγχώρια παραγωγή γαλλίου.

Η τελευταία κατεύθυνση συνδέει τις κρίσιμες πρώτες ύλες με την ανάπτυξη τεχνολογικών εφαρμογών. Για να αποκτήσει βιομηχανικό αποτέλεσμα, χρειάζονται διαδοχικές επενδύσεις σε τεχνογνωσία, υποδομές και παραγωγικές δυνατότητες.

Το ευρωπαϊκό παράθυρο και η δοκιμασία της εφαρμογής

Η ευρωπαϊκή προσπάθεια ενίσχυσης των ημιαγωγών μέσω του European Chips Act δημιουργεί πεδίο συμμετοχής για το ελληνικό οικοσύστημα. Η ζήτηση από την τεχνητή νοημοσύνη, τις επικοινωνίες, την αυτοκινητοβιομηχανία και την ενέργεια αυξάνει τη σημασία των εξειδικευμένων μικροκυκλωμάτων.

Η ελληνική στρατηγική καλείται να συνδέσει τις υφιστάμενες δυνατότητες με χρηματοδότηση, υποδομές και εμπορική αξιοποίηση της έρευνας.

Οι συντάκτες ζητούν σαφείς αρμοδιότητες, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, σταθερή χρηματοδότηση και μετρήσιμους στόχους, επισημαίνοντας ότι η παραγωγή στρατηγικών κειμένων δεν εξασφαλίζει από μόνη της την υλοποίηση.

«Η χάραξη βιομηχανικής πολιτικής είναι το πρώτο βήμα. Η επόμενη πρόκληση, όμως, είναι η εφαρμογή της», τονίζουν.

Πηγή: pagenews.gr