Ακίνητα δημοσίου: Αίτημα για παράταση στην προθεσμία εξαγοράς

Η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου ζητά να δοθεί περισσότερος χρόνος για την εξαγορά ακινήτων του Δημοσίου. Παράλληλα, θέτει ζήτημα απλοποίησης των προϋποθέσεων του Ν. 5024/2023 και ειδικής ρύθμισης για τα Δωδεκάνησα.

Αίτημα για νέα παράταση

Την παράταση της προθεσμίας που λήγει στις 11 Σεπτεμβρίου για την εξαγορά ακινήτων του Δημοσίου ζητά με επιστολή της προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου, μέλος της ΠΟΜΙΔΑ. Η Ένωση συνδέει το αίτημά της με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλοί ιδιοκτήτες στα Δωδεκάνησα, επισημαίνοντας ότι η ισχύουσα διαδικασία παραμένει δύσκολη στην εφαρμογή της για σημαντικό αριθμό πολιτών.

Στο υπόμνημά της, η Ένωση υποστηρίζει ότι οι ρυθμίσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση ως προς την επίλυση χρόνιων ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων. Ωστόσο, τονίζει πως συγκεκριμένες διοικητικές πρακτικές και προϋποθέσεις καθιστούν στην πράξη την υπαγωγή στον νόμο εξαιρετικά δυσχερή ή ακόμη και αδύνατη.

Το ειδικό καθεστώς των Δωδεκανήσων

Κεντρικό σημείο της παρέμβασης είναι η ιδιαίτερη ιστορική και κτηματολογική πραγματικότητα των Δωδεκανήσων. Η Ένωση υπενθυμίζει ότι στην περιοχή ίσχυσε επί δεκαετίες ειδικό κτηματολογικό καθεστώς, το οποίο ανάγεται στην περίοδο της Ιταλοκρατίας και στον Κτηματολογικό Κανονισμό Δωδεκανήσου του 1929. Αυτό το ιστορικό πλαίσιο, όπως αναφέρει, άφησε περιπτώσεις εκτάσεων χωρίς αυτοτελείς κτηματολογικές μερίδες ή χωρίς την αποτύπωση που απαιτείται σήμερα για ηλεκτρονική, φορολογική και διοικητική ταυτοποίηση.

Σύμφωνα με την Ένωση, υπάρχουν πολίτες και οικογένειες που κατέχουν και χρησιμοποιούν επί δεκαετίες συγκεκριμένες εκτάσεις, χωρίς να έχουν καταφέρει να επιλύσουν οριστικά το ιδιοκτησιακό τους καθεστώς. Για τον λόγο αυτό ζητεί να μη μετακυλίονται στους σημερινούς πολίτες οι συνέπειες μιας ιστορικής και διοικητικής εκκρεμότητας.

Το ζήτημα του Ε9 και της ταυτοποίησης

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην απαίτηση του Ν. 5024/2023 για προηγούμενη δήλωση του προς εξαγορά ακινήτου στο έντυπο Ε9. Η Ένωση αναγνωρίζει ότι η προϋπόθεση αυτή μπορεί να λειτουργήσει όταν υπάρχει σαφής τίτλος και κτηματολογική ταυτότητα. Όμως θεωρεί πως δεν μπορεί να εφαρμόζεται με τον ίδιο απόλυτο τρόπο όταν δεν υπάρχει αυτοτελής κτηματολογική μερίδα, ΚΑΕΚ ή άλλα στοιχεία ταυτοποίησης.

Με βάση αυτό το σκεπτικό, υποστηρίζει ότι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος: η Πολιτεία ζητά από τον πολίτη να αποδείξει ότι δήλωνε επί σειρά ετών ένα ακίνητο, ενώ το ίδιο το ακίνητο δεν διέθετε τότε την αναγκαία κτηματολογική ταυτότητα ώστε να μπορεί να δηλωθεί και να ταυτοποιηθεί με τον απαιτούμενο τρόπο.

Αιγιαλός, παραλία και έννομο συμφέρον

Σημαντικό μέρος του υπομνήματος αφορά την επανεξέταση του καθορισμού αιγιαλού και παραλίας. Η Ένωση αναφέρει ότι οι αρμόδιες Κτηματικές Υπηρεσίες απορρίπτουν συχνά σχετικά αιτήματα μακροχρόνιων κατόχων με το επιχείρημα ότι δεν διαθέτουν έννομο δικαίωμα. Κατά την Ένωση, η πρακτική αυτή δημιουργεί ουσιαστικό διοικητικό αδιέξοδο και εμποδίζει την εφαρμογή της νομοθεσίας για την εξαγορά.

Το επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι, όταν η δυνατότητα εξαγοράς εξαρτάται από τα όρια του αιγιαλού και της παραλίας, ο απαιτούμενος επανακαθορισμός πρέπει να προηγείται της κρίσης επί της αίτησης. Η Ένωση επιμένει ότι ο ενδιαφερόμενος έχει άμεσο, προσωπικό, ενεστώς και συγκεκριμένο έννομο συμφέρον να ζητήσει την κίνηση της σχετικής διαδικασίας, αφού από αυτήν εξαρτάται αν η έκταση μπορεί να υπαχθεί στις διατάξεις περί εξαγοράς.

Τι ζητά η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου

Στο επτά σημείων υπόμνημά της, η Ένωση ζητά σειρά παρεμβάσεων: νέα ουσιαστική παράταση του Ν. 5024/2023, ειδική μεταβατική ρύθμιση για τα Δωδεκάνησα, εξαίρεση από την προηγούμενη δήλωση στο Ε9 όταν υπήρχε αντικειμενική αδυναμία λόγω έλλειψης ΚΑΕΚ ή αυτοτελούς κτηματολογικής μερίδας, καθώς και δυνατότητα απόδειξης της μακροχρόνιας κατοχής με κάθε πρόσφορο αποδεικτικό μέσο.

Παράλληλα, ζητά ρητή νομοθετική αναγνώριση εννόμου συμφέροντος για τον μακροχρόνιο κάτοχο που επιδιώκει την εξαγορά, ώστε να μπορεί να ζητήσει επανακαθορισμό αιγιαλού και παραλίας. Προτείνει επίσης να θεωρείται ότι η υποβολή αίτησης ή η αποδεδειγμένη πρόθεση υπαγωγής στον νόμο θεμελιώνει άμεσο και ενεστώς έννομο συμφέρον για τις αναγκαίες διοικητικές διαδικασίες.

Στις προτάσεις της περιλαμβάνεται ακόμη η πρόβλεψη ότι ο επανακαθορισμός θα προηγείται της οριστικής εξέτασης της αίτησης εξαγοράς, καθώς και ότι η εκκρεμότητα της διαδικασίας δεν θα οδηγεί σε απώλεια δικαιώματος λόγω παρέλευσης προθεσμίας. Ζητεί επίσης να μη θεωρείται η έλλειψη τίτλου κυριότητας ή ΚΑΕΚ αυτοτελής λόγος απόρριψης, εφόσον αποδεικνύεται μακροχρόνια κατοχή και η έκταση προσδιορίζεται με εξαρτημένο τοπογραφικό διάγραμμα.

Η προτεινόμενη νομοθετική ρύθμιση

Η Ένωση προτείνει και συγκεκριμένη διάταξη για τον Ν. 5024/2023. Στο κείμενο που εισηγείται, ο μακροχρόνιος κάτοχος δημόσιου ακινήτου τεκμαίρεται ότι έχει άμεσο, προσωπικό και ενεστώς έννομο συμφέρον για κάθε διοικητικό αίτημα που απαιτείται για την ταυτοποίηση του ακινήτου και την εξέταση της δυνατότητας εξαγοράς του. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσει ρητά και το δικαίωμα υποβολής αιτήματος για καθορισμό, επανακαθορισμό ή επικαιροποίηση των ορίων αιγιαλού και παραλίας.

Η Ένωση ζητά επίσης συντονισμένη διαδικασία μεταξύ Κτηματικής Υπηρεσίας, Επιτροπής Αιγιαλού, Ελληνικού Κτηματολογίου και ΑΑΔΕ, ώστε οι εκκρεμότητες να επιλύονται ενιαία και να μην παραπέμπεται ο πολίτης από υπηρεσία σε υπηρεσία. Κατά την άποψή της, μια τέτοια παρέμβαση θα περιορίσει τις διοικητικές και δικαστικές διαφορές και θα αποκαταστήσει την ασφάλεια δικαίου.

Η λήξη της προθεσμίας και το τελικό αίτημα

Η Ένωση Ιδιοκτητών Ακινήτων Δωδεκανήσου επιμένει ότι η άμεση νομοθετική παρέμβαση πρέπει να γίνει πριν από τη λήξη της ισχύουσας προθεσμίας στις 11.9.2026. Το αίτημά της συνδέεται με την ανάγκη να μπορέσουν να εξυπηρετηθούν πραγματικά οι περιπτώσεις εκείνες στις οποίες το ιδιοκτησιακό και κτηματολογικό καθεστώς παραμένει ασαφές.

Πηγή: Pagenews.gr